Fantastyczne widoki, bliskość jeziora, cisza i spokój - jak dotąd nie skusiły turystów do odwiedzenia \"Sokolej Skały\". Choć wydawałoby się, że wszystko przemawia za tym, by Falsztyn był turystyczną mekką.

Andrzej Horniczak powoli odrzuca śnieg z posesji. Z podwórka widać pobliskie ruiny dworu Jungenfeldów. Tam pracował jego dziadek, Andrzej.

Był szoferem barona, a właściwe opiekował się automobilem - czyścił go, wyprowadzał z garażu. Kiedyś, gdy wracali z gorzelni w Falsztynie, auto wywróciło się - baron z pasażerem zdążyli wyskoczyć, dziadek już nie. Zginął przebity drutami z poszycia dachu.

Ojciec pana Andrzeja - także jego imiennik, służył u krewnych falsztyńskich baronów - rodziny Salamonów na zamku w Niedzicy. Teraz w Falsztynie pan Andrzej gazduje wraz ze swoim synem (również Andrzejem).

I czasami zastanawiają się, czy uda się jeszcze wskrzesić dawną świetność dworu.

Dziś dwór barona Jungenfelda to ruina grożąca zawaleniem. A przecież jeszcze w latach trzydziestych mieszkający tu chłopi musieli odbywać pańszczyznę w tutejszych dobrach.

Po latach świetności rodu pozostał jedynie niewielki cmentarzyk niemal na szczycie Sokolej Skały (Falkenstein) - trzy kamienne nagrobki upamiętniają ostatnich baronów na Falsztynie.

Zatarte napisy na marmurowych tablicach z trudem można odczytać. Jednak potomkowie dawnych chłopów pańszczyźnianych nie zapominają o zmarłych dziedzicach - na zadbanym cmentarzyku pozostały jeszcze liczne znicze.

Trudno jednak mówić o dbałości o dziedzictwo baronów. Wypalone okna i drzwi dworu pozabijane są deskami. Po wojnie były tu mieszkania dla kilku rodzin. Później ministerstwo kultury wyremontowało dwór, tworząc w nim ośrodek kolonijny.

Dziecięce piosenki ucichły w latach osiemdziesiątych. Pożar strawił cały dach - gołe ściany pozostały do dziś. Przez ponad dwadzieścia lat nie udało się znaleźć pieniędzy na odbudowę zabytku.

Dziś gmina, która jest właścicielem budynku, oczekuje na inwestora, który przywróci dawną świetność dworu. Atrakcyjność oferty przetargowej ma podnieść także licząca 2,5 hektara działka, na której stoi budynek.

Falsztyn niewiele się zmienia. Jak przed laty, na zakręcie stoi jeden niewielki sklep, jest jeszcze remiza strażacka i kaplica.

Tę ostatnią ludzie wybudowali nielegalnie. Jeszcze w 1980 roku był to podworski sypaniec, w którym przechowywane było zboże. Za pierwszej Solidarności ludzie postanowili przerobić go na świątynię - na przekór władzy. Po kilku latach dobudowali jeszcze dwie wieże, teraz zmienili podłogę. Co niedziela przyjeżdża tu ksiądz z Frydmana odprawić Mszę św.

Historii wsi nie zmieniło także powstanie Jeziora Czorsztyńskiego, choć wydawałoby się, że miejscowość stanie się turystyczną mekką. Dziś jest tu jedno gospodarstwo agroturystyczne, a przejezdni zwykle nawet nie zwracają uwagi na Falsztyn, nie odrywając oczu od ostrych zakrętów, którymi droga przechodzi przez wieś.

- Ludzie nakupywali działek nad jeziorem przekonani, że będą coś budować. I nic. Zrobili strefę ciszy na jeziorze, nie pozwolili inwestować, bo park. Wiosną ma ruszyć budowa dużego ośrodka za unijne pieniądze. Może to coś zmieni? - zastanawia się Jędrek, mieszkaniec Falsztyna.

Tymczasem do jedynej atrakcji turystycznej Falsztyna - rezerwatu Zielone Skałki, znajdującego się na terenie Pienińskiego Parku Narodowego, nie wiedzie nawet szlak turystyczny. Brakuje też wyciągu narciarskiego.

Wśród największych bolączek, które odstraszają turystów, miejscowi wymieniają brak wodociągu i kanalizacji. - Jak przyjdzie suche lato, to czasem się wydaje, że trzeba będzie po wodę jechać do jeziora. A kto przyjedzie do wsi, w której nie ma kanalizacji? - zastanawia się Stefan.

Józef Figura | Foto | Czy kiedykolwiek pozostałości dworu Jungenfeldów w Falsztynie odzyskają dawną świetność? 2|Andrzej Horniczak, mimo emerytury, nadal prowadzi gazdówkę i z rozrzewnieniem wspomina czasy z opowieści ojca i dziadka.