Gmina Szczawnica

Zamknij

Górale na muralu w Szczawnicy

Jolanta Flach 10:56, 25.09.2025
Treść artykułu pod wideo ↓
1 Górale na muralu w Szczawnicy

Mural na "Halce" w Szczawnicy robi wrażenie. Malowidło przedstawia dawnych mieszkańców uzdrowiska, ale wiele osób nie wie kim byli. Teraz można dowiedzieć się z poniższego tekstu.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"133820"}

W Szczawnicy, gdzie tradycja góralska przenika się z historią uzdrowiska, powstało dzieło, które wielu dosłownie zatrzymuje i zachwyca. Najnowszy mural autorstwa Arkadiusza Andrejkowa - jednego z najwybitniejszych polskich twórców street artu - to nie tylko wizualna perełka, ale i cichy memoriał.
Na ścianie budynku Domu Handlowego "Halka" znalazły się portrety ludzi, których losy były niezwykłe. To bohaterowie nie z kart podręczników, lecz z pamięci miejscowych - założyciel uzdrowiska, gazda, wójt, rybak... a każdy z nich miał coś do powiedzenia.

Józef Szalay - pionier uzdrowiska i wizjoner
Na czele tej niezwykłej galerii postaci stanął Józef Szalay - twórca szczawnickiego uzdrowiska. Człowiek, który nie tylko zadbał o ujęcia wód zdrojowych i uzdrowiskowy charakter miasteczka, ale też stworzył solidne fundamenty dla rozwoju turystyki i promocji Szczawnicy. Dziś niewiele osób o tym wie, ale to właśnie z jego inicjatywy narodziły się uroczyste spływy Dunajcem, które rozsławiły pienińską miejscowość. To dzięki niemu powstały pierwsze foldery reklamujące Szczawnicę, a nawet specjalne tablice - znane jako godła szalayowskie. Gdyby żył dziś, byłby zapewne rozchwytywanym menedżerem lub specjalistą od wizerunku. Jego wizja i energia wyprzedzały epokę.

Marysia spod Tygrysa - zagadkowa dama z Miedziusia
Obok Szalaya na muralu pojawia się Maria Słowik, znana jako Marysia spod Tygrysa. Mieszkała na Miedziusiu i wyszła za mąż za Jedynaka. Choć o Marysi wiadomo niewiele, jej wizerunek - sfotografowany około 1910 roku przez Awita Szuberta - stał się jednym z najlepiej zachowanych portretów z tamtej epoki. Zdjęcie trafiło do książki "Na szczawnickim deptaku" Barbary Aliny Węglarz, a dziś - dzięki muralowi - wróciło na ulice Szczawnicy.

Józef Waruś "Rybok" - gazda od pstrągów i łososi
Podobnie jak Marysia świetnie sportretowany został również Józef Waruś "Rybok", jeden z największych gazdów na Dunajcu. Uchwycony na fotografii z nieodłączną fajką, był żywą legendą Szczawnicy. Jak pisał o nim poeta Michał Słowik "Dzwon" - Waruś znany był z tego, że "gazdował pstrągami i łososiami" i uchodził za największego znawcę nie tylko górskiej rzeki, ale i jej ryb.

Jan Majerczak - syn Czarownika Pienińskiego
Jan Majerczak "Student" to kolejna twarz na muralu - syn legendarnego Antoniego Majerczaka, znanego "Czarownika Pienińskiego". Jego przydomek nie wziął się z magii, lecz z wiedzy - Antoni był pierwszym "studentem" w Szczawnicy, wykształconym w gimnazjum w Podolińcu. Górale z szacunkiem powtarzali jego przydomek, bo nie tylko "kurował ludzi", ale także znał się na ziołach i leczeniu. W książce "Pieniny i Ziemia Sądecka" Jan Wiktor napisał o nim: "Każdemu pomógł w chorości. Taką, wiecie, miał w sobie moc". Jan odziedziczył przydomek po ojcu, a nosił go również jego potomek - Jan Majerczak, znany szczawnicki dorożkarz i obecnie kolejne pokolenie Majerczaków.

Łukasz Malinowski "Brus" - cieśla, strażak i wójt
Na muralu nie mogło zabraknąć również Łukasza Malinowskiego "Brusa", urodzonego w 1861 roku. Co o nim wiemy? Był wójtem gminy Szczawnica, założycielem Ochotniczej Straży Pożarnej oraz cenionym budowniczym. To on kierował budową powstałego w 1883 r. Dworca Gościnnego, a także kościoła i szkoły przy ul. Jana Wiktora, która przez lata służyła kolejnym pokoleniom. W archiwum Muzeum Pienińskiego znajduje się jego "koncesye" na wykonywanie zawodu cieśli, a także świadectwa pracy. Znany architekt Eliasz Radzikowski wystawił mu świetną opinię w której ujął "Malinowski ... okazał wielkie zdolności w zawodzie ciesielskim, sprawował się pracowicie, pilnie i trzeźwo". Pracę fizyczną Łukasz Malinowski łączył z oddaniem dla straży pożarnej. Był jedną z osób, która wręczyła Henrykowi Sienkiewiczowi honorowy dyplom członka szczawnickiej OSP.

Jan Węglarz "Spod Siekierek" - samotnik z Bryjarki
Ostatni z portretowanych to Jan Węglarz, noszący przydomek od godła na domu, w którym mieszkał - zwany także samotnikiem z Bryjarki. Jak pisał o nim Jan Wiktor miał "chłopską mądrość" i jak nikt znał dzieje Szczawnicy, zwyczaje oraz legendy pienińskiej ziemi. Miał także niezwykły dar opowiadania - snuł baśnie i przekazywał ludowe podania.
Mural Arkadiusza Andrejkow - artysty znanego z projektu "Cichy memoriał" przedstawia siedem portretów opartych na zdjęciach wybranych z książki "Na szczawnickim deptaku" Barbary Aliny Węglarz. Jest wśród nich jest także ostatni najbardziej zagadkowy i dopełniający historię portret dziewczynki ze Szczawnicy. Warto dodać, że artysta spośród kilkudziesięciu fotografii wybrał te o najlepszej jakości, a efekt naprawdę robi wrażenie! 
Tak powstał mural "Zasmakuj Szczawnicy. Od Szalaya po dziś..." - opowieść o ludziach, zwyczajnych - niezwyczajnych, którzy przed laty tworzyli Szczawnicę.


Aneta Dusik

(Jolanta Flach)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarz (1)

AndrzejAndrzej

0 0

Coś słabo o tych mieszkańcach, nic o Stadnickich, Kuklińskich, Zachwiejach, Mastalskich, Kwaśniewskich.
Można wyliczać.

09:40, 28.09.2025
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • domy

    14.05.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • LAS

    21.05.2026

    Sprzedam DOM i LAS - Spytkowice. 732 810 638.

  • praca

    14.05.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • budowy

    14.05.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • biznes

    14.05.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%