Tablice Szalayowskie wracają do Szczawnicy. Miasto chce powrotu do tradycji węgierskich przodków i oznakowania domów specjalnymi szyldami.

– To będzie atrakcja na skalę europejską – zapowiada Piotr Gąsienica, dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury i Sportu w Szczawnicy. Władze miasta zadecydowały, że specjalnymi tablicami ozdobione zostaną domy honorowych mieszkańców Szczawnicy oraz kwaterodawców całorocznie wynajmujących pokoje. W ten sposób uzdrowisko chce z jednej strony wrócić do zapomnianej tradycji, a z drugiej ułatwić turystom poruszanie się po mieście.  – Pomysł oznakowania kwater wiąże się z powstaniem uzdrowiska – tłumaczy Gąsienica. – W czasach, gdy nazwy ulic ani numery nie funkcjonowały, by usprawnić ruch turystyczny w mieście Szalay postanowił oznaczyć domy tablicami. Co do znaków, jakie się na nich pojawiały, istnieją różne teorie. Z tego, co wiadomo, zawisło ich wtedy około 60. W latach 70. wykonano kilka nowych godeł – dodaje dyrektor MOKiS.     

Do tej pory Szczawnica odnowiła 18 starych tablic. Na swą kolej czeka jeszcze 98 szyldów. Jak zapowiadają władze miasta, godła na szczawnickich domach pojawią się w lipcu przyszłego roku. Nadaniu tablic ma towarzyszyć uroczystość, a jako gość specjalny ma w niej wziąć udział wojewoda. – Planujemy nadać tej uroczystości odpowiednią oprawę. Będą dorożki i góralska muzyka. Czy wszystkim zdążymy je rozdać w jeden dzień – to się jeszcze okaże – mówi Gąsienica podkreślając, że osoby, które przyjmą tablice, będą zobowiązane do ich wywieszenia i właściwego utrzymywania.  

Na realizację pomysłu uzdrowisko – za pośrednictwem Miejskiego Ośrodka Kultury i Sportu – otrzymało już z budżetu województwa małopolskiego 18 tys. zł. Pieniądze przyznano miastu w ramach konkursu „Małopolska Gościnna”. Całkowity koszt inwestycji szacuje się na 130 tys. zł. O resztę środków miasto będzie zabiegać na początku nowego roku.  

Pomysł wprowadzenia godeł w mieście przypisuje się Józefowi Szalayowi (1802–1876), twórcy szczawnickiego uzdrowiska. Początkowo drewniane tablice umieszczane były na domach, gdzie wynajmowano pokoje. Miały one informować o tym, że obiekt spełnia wymagane warunki. Każdy szyld, oprócz malowidła, opatrzony był także napisem. Oba te elementy odnosiły się do charakteru albo talentu gospodarza. I tak Słowikowie mieli w godle Szalayowskim dzwon, Malinowscy – serce, Zachwiejowie – anioła, a Węglarzowie – węża lub smoka. Na przestrzeni minionych 200 lat drewniane tablice wytyczały w Szczawnicy jedyny w swoim rodzaju szlak turystyczny, wiodący wzdłuż chat góralskich. Z czasem, wraz z rozbiórką lub przebudową domów, część tablic zniknęła.

Aneta Dusik