Ręczne strzyżenie owcy trwa kwadrans. Smak oscypka zależy od podgrzania mleka, odciśnięcia sera, rosolenia i wędzenia. O tym wszystkim 26 lipca, w czasie „Redyku w Jaworkach”, mogli przekonać się goście, którzy zjechali w Pieniny.

Redyk w Jaworkach to główna impreza Pienińskiego Lata. Tradycyjnie na gości, którzy zjechali w Pieniny, czekało mnóstwo atrakcji. Na początku przeszedł kierdel złożony z kilkuset owiec, który był prowadzony przez wszystkich baców, wypasających w Jaworkach. Za aparaty fotograficzne chwycili wszyscy, którzy właśnie po takie zdjęcie przyjechali w Pieniny. Później odbył się tradycyjnie pokaz strzyżenia owiec i wyrobu oscypków. – Czekamy na miss redyku. Bacowie długo debatowali, która owca jest najpiękniejsza i będzie tutaj strzyżona – żartował Piotr Gąsienica, prowadzący imprezę i równocześnie dyrektor Miejskiego Ośrodka Kultury i Sportu w Szczawnicy.

Za strzyżenie owcy zabrało się aż trzech baców. Ręczne strzyżenie jednej owcy trwa blisko kwadrans. Teraz elektryczna maszynka całkowicie wyparła nożyce i ręczne strzyżenie. Tu liczy się umiejętność, nie siła. Ważny jest też sposób trzymania owcy. Trzeba uważać, żeby nie kaleczyć zwierzęcia, a przytrzymując – nie uciskać. Owce strzyże się wiosną i późnym latem. Więcej wełny z jednego zwierzęcia, nawet ok. 1,80 kg, otrzymuje się jesienią. Poza tym jest wtedy czystsza i ma dłuższy włos, niż wiosną. Wełnę ze sceny szybko rozebrały dzieci.

Po strzyżeniu przyszła kolej na wyrób oscypków. Pierwszą czynnością jest podgrzewanie mleka, do którego dodaje się podpuszczkę. Gdy mleko się zetnie, bacowie zbierają ser. Tajemnicą dobrego oscypka jest pucynie, czyli wygniatanie sera. Gotowy oscypek waży ok. 80 dkg, a potrzeba na niego ponad 1 kg świeżego sera. Oscypek, któremu nadano już charakterystyczny, wrzecionowaty kształt, musi się rosolić, czyli moczyć w słonej wodzie, 20 godzin, a następnie 3 dni wędzić w dymie z liściastego drewna.

Po pokazie pasterskich zwyczajów, zbójecka ekipa napadła na spragnionych wrażeń gości. W dyby zakuto Józefa Gąsienicę, a wraz z nim rozlicznym zadaniom musiała sprostać Stanisława Jurkowska. Obydwoje przyjechali ze Stanów Zjednoczonych. Z powodzeniem przeszli próby, jakim poddawała ich janosikowa kompania. Było polewanie górską wodą, golenie ciupagą i próba ognia, polegająca na wypiciu łąckówki. Józef Gąsienica – po odtańczeniu zbójnickiego i złożeniu przysięgi przed Harnasiem, którym był Marek Ciesielka ze szczawnickiego Oddziału Związku Podhalan – dołączył do grupy zbójników. Jego fryjerka musiała wykazać się umiejętnością zawiązywania kierpców i zatańczyć jak prawdziwa góralka.

*

Niedzielna impreza rozpoczęła się otwarciem nowej sceny, która stanęła w Jaworkach, przy parkingu. Na deskach występowały zespoły regionalne im. Jana Malinowskiego ze Szczawnicy, „Juhasy” ze Szczawnicy, „Pieniny” z Krościenka, a także kapele góralskie i folkowe, orkiestra dęta z Rożnowa oraz teatr ognia. Gwiazdą wieczoru był Mateusz Ziółko z Zubrzycy Dolnej, finalista programu „Mam talent”. W dobry humor wprowadzał Kryszak Show. Słodkimi wypiekami i góralską strawą częstowały panie ze szczawnickiego oddziału Związku Podhalan. Można też było sprawdzić, jak smakuje dobrze przyrządzona baranina.

W trakcie imprezy odbył się „I Bieg Baców”. Na starcie stanęło 20 zawodników, w tym 3 kobiety. Musieli pokonać wyznaczoną trasę wokół Wąwozu Homole. Pierwsze miejsce zajął Adam Długosz z Rytra, na drugim uplasował się Zbigniew Jaworski z Kluszkowiec, a na trzecim Rafał Krzemień z Wieliczki. Najlepszą biegaczką zawodów okazała się Barbara Sobczyk z Wrocławia.

Organizatorami imprezy byli: starostwo nowotarskie, Powiatowe Centrum Kultury w Nowym Targu, szczawnicki Urząd Miasta i Miejski Ośrodek Kultury i Sportu w Szczawnicy.

Jolanta Flach