Jeśli masz ochotę spędzić noc w kurniku na grzędzie, spróbować przepysznej zupy śliwkowej i usłyszeć historię o zatopionym w jeziorze skarbie Inków – wybierz się do Niedzicy.

Granicząca ze Słowacją malownicza miejscowość od lat kusi turystów wyjątkową historią i mnóstwem legend. Tylko tu można zobaczyć lochy, w których podobno więziony był Janosik, zawołać nad studnią „Przebacz mi!” i zachwycić się widokiem na okolice Jeziora Czorsztyńskiego. Wyprawę po Niedzicy warto rozpocząć od zwiedzenia Zamku Dunajec (czynnego od wtorku do niedzieli w godz. 9-16), wzniesionego w I połowie XIV przez Kokosza Brzewiczego i adaptowanego (częściowo) na muzeum. Znajduje się w nim jedyne w swoim rodzaju więzienie z izbą tortur (rozreklamowane przy okazji serialu „Janosik”, nakręconego w latach 70.), izby żupana Spiskiego oraz komnaty mieszkalne ostatnich właścicieli zamku – rodziny Salamonów. W salach historycznych zostały zgromadzone „skarby” z prowadzonych na zamku prac archeologicznych oraz stare fotografie. Dodatkową atrakcją zamku są tarasy z widokiem na malownicze okolice i… skarb Inków, z którym wiąże się tajemnicza historia. W 1946 r. spod progu zamku średniego w Niedzicy wydobyto ołowianą tubę, w której schowane były sznurki z kipu – pismem węzełkowym Inków. – Nie potrafiono nigdy odczytać przekazu zawartego w sznurkowym dokumencie, choć byli tacy, którzy uważali, że informacja w nim zapisana jest kluczem do odnalezienia legendarnego skarbu, ukrytego przez Inków przed Hiszpanami – mówi Irena Szydlak-Sobała, kierownik sekcji przewodnictwa Muzeum Zamkowego w Niedzicy. – Ponoć większa część tego skarbu jest zatopiona w górskim jeziorze Titicaca w Ameryce Południowej, ale część być może ukryta została w zamku w Niedzicy bądź jego pobliżu. Nikt do tej pory skarbu nie znalazł. Nie wiadomo także, gdzie są tajemnicze sznurki, ani co było na nich zapisane.

Krok do Spichlerza

Zamek w Niedzicy skrywa także inne tajemnice, wśród nich i te dotyczące studni i testu na prawdomówność. – Jeśli któryś z panów pochyli się nad studnią i wypowie głośno imię swojej ukochanej – niektórzy twierdzą, że wystarczy nawet szept – a mają coś na sumieniu, następnego ranka obudzą się łysi – ostrzega przewodniczka. Zaczęło się podobno od pary małżonków, mieszkających na Zamku Dunajec – księcia Bogusława i księżniczki Brunhildy. Podobno podczas jednej z awantur książę przez okno wyrzucił do studni Brunhildę. Później przez długi czas prosił ją o przebaczenie. Któregoś dnia ze swoim błaganiem nachylił się nad studnią, skąd dobiegł go głos żony: „Przebaczam ci, Bogusławie Łysy”. Rankiem książę obudził się bez włosów.

Przy okazji „odkrywania” Zamku Dunajec można także usłyszeć legendę o schwytanym i osadzonym głęboko w niedzickich lochach Janosiku, którego wydała w ręce panów ukochana Maryna.

Tuż obok Zamku Dunajec znajduje się wozownia, w której zostały zgromadzone pojazdy konne pochodzące z lat 1900-1939 – bryczki z Wytwórni Braci Buraków z Kielc, powozy z dawnych Kresów Wschodnich oraz sanie. Nieopodal wozowni zwiedzić można drewniany spichlerz z ostatniej dekady XVIII w., w którym znajduje się wystawa sztuki ludowej Spisza, niezwykła kolekcja zegarów, stroje ludowe, kapliczki przydrożne oraz Biała Izba.

Coś dla ciała

Tylko w Niedzicy można spędzić noc na grzędzie w kurniku (2 osoby – 200 zł) lub w dawnej celnicy (od 100 zł) bądź w komnatach zamkowych (od 200 zł). Można spróbować w jednej z restauracji znajdującej się nieopodal Dunajca zupy ze śliwek, kiszki grulanej, gałusek bądź węgierskiego gulaszu. Miejscowość ta pochwalić się może jedyną stacją narciarską w Polsce z widokiem na Jezioro Czorsztyńskie (3 wyciągi, 5 tras zjazdowych, 1 trasa snowboardowa, sztucznie naśnieżenie, oświetlenie, bezpłatny parking i opieka GOPR).

I ostatni powód, dla którego warto wybrać się do Niedzicy – jeśli w ferie chcesz odwiedzić Słowację, tu bez problemu możesz przekroczyć granicę i zwiedzić Czerwony Klasztor.

Aneta Dusik