O tym, dlaczego trema nie paraliżuje, co to takiego hipkany i czy Wielki Poniedziałek może obejść się bez polewanki opowiadają dzieci z zespołu „Sromowianie”.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"4112"}

Kiedy pojawiają się na scenie, publiczność milknie. Choć zdarza się – zwłaszcza najmłodszym – pomylić przyśpiewki bądź kroki, nikt nie zwraca na to uwagi. Najważniejsze są chęci i zapał – zaznacza Edward Groń, kierownik zespołu. Dzięki tym cechom charakteru mali górale z Pienin w tym roku świętować będą ósme urodziny.

Jak było na początku? Na pierwszą próbę przyszło pięćdziesięcioro dzieci w różnym wieku. Zaczynając od zerówki, a kończąc na gimnazjum. Wszyscy chcieli śpiewać i tańczyć. Niektórzy od razu oświadczyli, że chcą grać na skrzypcach. Z czasem zmalała liczba dzieci przychodzących na cotygodniowe zajęcia. Ostatecznie została dwudziestoosobowa grupa. Od początku zespołem kierował i zajmował się oprawą muzyczną Wojciech Bogucki, organizacyjne sprawy spadły na barki Jadwigi Chmiel. Zespół działał przy Szkole Podstawowej w Sromowcach Wyżnych.     

Pierwszy występ? 7 czerwca 2002 r. Festyn gminny. Później były wyjazdy do Rabki, Ludźmierza, Muszyny oraz Tarnowa. Zdarzały się występy na gminnych imprezach oraz przeglądach zespołów w Bukowinie Tatrzańskiej. Była też wycieczka na Węgry i Słowację.

– Wcześniej, zanim powstali „Sromowianie”, w naszej wsi nie było żadnego zespołu. Kiedy trzeba było przygotować jakiś występ, kilka osób się skrzykiwało i wychodziło na scenę – wspomina Edward Groń. – Niemniej jednak potrzeba podtrzymywania naszej tradycji i obrzędów była wielka. Stąd chyba wziął się zespół. Dziś najmłodsi dużą pomoc przy nauce kroków bądź przyśpiewek dostają od koleżanek i kolegów z gimnazjum oraz szkół średnich – dodaje.  

Pierwsze koty za płoty

Dziesięcioletnia Julia od pięciu lat występuje w zespole. Z czym na początku dziewczynka miała największe problemy? Przede wszystkim z zapamiętaniem różnych kroków i przyśpiewek. Jej brat Jacek, choć później od siostry zaczął chodzić na zajęcia zespołu, większych problemów z niczym nie miał. Jak zapewnia, najbardziej lubi tańczyć zbójnickiego z chłopakami, choć w parach z dziewczyną też tańczy. Dziesięcioletni Nikodem nie narzeka na brak partnerek do śtajerków i polek, bo na zespół chodzi więcej dziewczyn, niż chłopaków. Na temat niewielkiej frekwencji kolegów chętnie też wypowiada się Norbert
Donata, która jest obecnie w drugiej klasie szkoły podstawowej, dobrze pamięta swój pierwszy występ w Domu Wczasowym w „Orlim Gnieździe”. Później były wyjazdy do Kluszkowiec i Czorsztyna. Tremę miała jedynie za pierwszym razem, później już szło gładko.

Zuza dostała strój regionalny, w którym występuje, od cioci. Ubranie wcale nie było duże. Problemu z tym, co założyć na scenę, nie ma Sandra, Patrycja, Ola i Kuba – najmłodsi, chodzący zaledwie do zerówki członkowie zespołu.

Marta uwielbia tańczyć obyrtanego, Kuba zbójnickiego. Robert świetnie radzi sobie w przeplatankach, gdzie trzeba się ustawić w pary, a później podnosić ręce jak przy pływaniu. Donata zapewnia, że hipkany jest najlepszy. Jak wygląda ten taniec? Nogi trzeba podnosić wysoko do góry i się kręcić.   

Podczas występu dzieci też się bawią na scenie. Dwie ulubione zabawy to: „Koteczek” i „Lisek”. Jakieś szczegóły? Najlepiej taki pokaz zobaczyć podczas występu.  

Polewanka i baba wielkanocna

Nie tylko taniec jest ważny na scenie, liczy się także śpiew. O czym są przyśpiewki? Część opisuje piękno Pienin, inne np. zachęcają do jak najdłuższego pozostania w górach lub opowiadają jakieś zabawne historie. – Ja pani zaśpiewam – wyrywa się z grupy Marta i zaczyna:

„Sromowce koguty a w Kacwinie kacki

Nie śpiewaj, nie śpiewaj, bo głos twój dziwacki”

Po chwili do Marty dołącza Jacek.

„Tańcował w zespole mój ojciec i dziadek

Jak jo nie chcioł tańczyć, to mi dali w zadek”.

Z czym kojarzy się zespołowi Wielkanoc? Przede wszystkim z odpoczynkiem i wielkim łasuchowaniem. Zanim najmłodsi mieszkańcy Sromowiec Wyżnych zasiądą za stołami pełnymi przysmaków, chętnie pomagają w kuchni. Pieką baby, mazurki, murzynki i szykują się do polewanki, czyli tradycyjnego Śmigusa Dyngusa. – Polewać się można wszystkim. Chłopcy to wodę z Dunajca biorą lub perfumy – wyjaśnia Zuza.       

Aneta Dusik