"Jeśli jesteś nastawiony na zysk bez wysiłku, ta oferta jest dla Ciebie" - tak zazwyczaj namawiają rolników do dzierżawy nieużytków firmy inwestujące w farmy fotowoltaiczne. Chętnych do skorzystania z ofert nie brakuje. Pod obstrzałem inwestujących w instalacje znaleźli się ostatnio mieszkańcy gminy Łapsze Niżne.

- Dostajemy sygnały od mieszkańców, że na terenie gminy pojawiają się przedstawiciele firm i namawiają do podpisania umowy dzierżawy gruntu na potrzeby instalacji farmy elektrowni fotowoltaicznych - zaczął na jednej z ostatnich sesji Jakub Jamróz. - Gmina nie uczestniczy w tym procederze w żadnym stopniu. To jest poza nami - podkreślił. 

Wójt, odnosząc się do boomu firm zainteresowanych farmami, podkreślił, że biznesmenom jest łatwo namawiać konkretnych mieszkańców, bo gmina jest jedną z  tych, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wyznaczyła miejsca pod tego typu inwestycje. Ujęto je m.in. w Łapszach Niżnych, Trybszu, Frydmanie i Niedzicy, a także w  Łapszach Wyżnych, Falsztynie i Niedzicy - Zamek.

Stąd też wysyłanie do właścicieli działek umów, a w niektórych wsiach organizowanie spotkań z potencjalnie zainteresowanymi dzierżawą. - Trafiła do nas umowa od jednej czy dwóch różnych firm, gdzie w  naszej ocenie znalazło się sporo niekorzystnych zapisów - stwierdził wójt. Stąd też pomysł, by na stronie internetowej gminy zamieścić specjalny poradnik, opracowany razem z radcą prawnym gminy, dla podpisujących umowę.

To jak sprzedać śnieg Eskimosowi

To nie wszystko. Włodarz gminy zaapelował także do sołtysów, by w miejscowościach, gdzie firmy fotowoltaiczne organizowały spotkania, uczulić mieszkańców, by nie podejmowali pochopnych decyzji. - To wszystko musi być bardziej skoordynowane. Jeśli pojawiają się 2-3 firmy, które podpiszą z ludźmi umowy, to w efekcie jedna z tych firm będzie miała szachownicę, druga będzie miała szachownicę, trzecia też i prawdopodobnie nic z tego nie wyjdzie. Proponowane umowy nie są zbyt korzystne. Wszyscy mamy doświadczenia z akwizytorami, którzy potrafią, kolokwialnie mówiąc, Eskimosowi sprzedać śnieg - ostrzegał na sesji wójt.

Pewnym rozwiązaniem jak zasugerował Jakub Jamróz byłoby powołanie specjalnego zespołu, który podczas zebrań z biznesmenami będzie reprezentował mieszkańców, a także wysonduje konkurencję, jaką ta da cenę i jakie warunki zagwarantuje. O jaką konkurencję chodzi? O Tauron, Zespół Elektrowni Wodnych Niedzica czy inne podmioty zajmujące się wytwarzaniem energii, które według wójta mogłyby zaproponować dzierżawcom lepsze warunki. - Przestrzegam przed podpisywaniem umów tak po prostu, bez refleksji, pośpiech jest niewskazany w tym momencie - dodał włodarz gminy. - Ja tego nie mówię, żeby kogoś straszyć, ale warto mówić jednym głosem, bo jak każdy indywidualnie będzie podpisywał, to jeden wynegocjuje lepsze warunki, a drugi nie i zrobi się galimatias - dodał.

Co się znalazło w przygotowanym przez gminę 9-stronicowym poradniku? Między innymi to, że umowa jest zazwyczaj wieloletnia i może przynieść korzyści mieszkańcom, ale pod pewnymi warunkami. Należy rozpocząć od weryfikacji firmy. Zainteresowany podpisaniem takiej dzierżawy musi wiedzieć, że umowę podpisaną na czas dłuższy niż 30 lat po upływie tego okresu uznaje się za zawartą na czas nieoznaczony. Warto sprawdzić, kto i jakim karom podlega za niespełnienie określonych warunków umowy. "Czasem niedopełnienie przez wydzierżawiającego nawet nieistotnych obowiązków wynikających z umowy skutkować może obowiązkiem zapłaty kary umownej w wysokości kilkakrotności wartości czynszu dzierżawnego" - czytamy w poradniku.

Dzierżawca powinien także przeanalizować, kto ma dokonać usunięcia urządzeń po wygaśnięciu lub wcześniejszym rozwiązaniu umowy, bo ich utylizacja może okazać się bardzo kosztowna. Warto też  ustalić, czy dzierżawca ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu pierwotnego, a jeśli tak, to w jakim terminie i czy w tym czasie przysługuje wydzierżawiającemu z tego tytułu wynagrodzenie.

To Kowalski musi chcieć

Czy ZEW Niedzica była zainteresowana budowaniem farmy na dzierżawionym gruncie? Prezes spółki przyznaje, że wójt Łapsz Niżnych zwrócił się do niego z propozycją, by rozeznać temat i zachęcić mieszkańców do współpracy. - Czekamy na inicjatywę ze strony mieszkańców. Na razie nikt się do nas w tej sprawie nie zwrócił - mówi Leszek Bajorek, prezes ZEW Niedzica.

Spółka z Niedzicy - jak zapewnia prezes - ma w tym zakresie pewne doświadczenia, bo zakończyła mikroprojekt budowy kilku stanowisk farm do 200 kW, a obecnie czeka na decyzję w sprawie lokalizacji większych farm - do 0,5 MW. Te miałyby powstać w Niedzicy, na terenie dawnej budowy zapory, w okolicy stacji transformatorowej przy potoku Niedziczanka oraz na owałowaniu miejscowości Frydman. - Wiadomo, że inwestycja na własnym gruncie jest korzystniejsza niż na dzierżawionym - zaznacza Leszek Bajorek. - Myślę, że opłacalność tego typu inwestycji rośnie ze względu na wzrost jakości paneli i spadek ich ceny. Wiadomo, obecnie ceny paneli w związku z dużym zainteresowaniem wyhamowały, ale za jakiś czas to się zmieni - przekonuje.

Kto może zyskać

Działka, którą chcemy wydzierżawić pod instalację fotowoltaiczną, musi spełnić kilka warunków - powinna mieć co najmniej 2 ha i być gruntem rolnym klasy IV, V lub VI. Za  hektar wydzierżawionego gruntu można otrzymać od 8 do 10 tys. zł rocznie. Firmom łatwiej inwestować w gminach, gdzie wyznaczono w MPZP obszary pod takowe farmy, lub w miejscach, w których nie ma takiego dokumentu. 

ad