Powinno cieszyć, że ktoś "ma oko" na nasz dom. Ale nie w tym przypadku.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"106807"}

Jan Jandura odziedziczył malowniczą działkę w Mizernej. Na ojcowiźnie postanowił wybudować dom. Miejsce jest wprost idealne, a usytuowanie bajeczne. Z okien salonu i tarasu rozciąga się widok na Jezioro Czorsztyńskie i Tatry w dali. Aż chce się rozłożyć leżak i wyłożyć do słońca w pogodny dzień. Gdyby nie jeden szczegół, który spokój totalnie zakłóca. Jakieś dziesięć metrów dalej znad rzędu gęstych tui, już zza ogrodzenia wyrasta na wysokiej tyczce kamera przemysłowa. Jej oko jest skierowane dokładnie na taras i salon.

- On to robi celowo, by zakłócić mój spokój. On nawet rejestruje nasze rozmowy. Wiem, bo potem mi sam opowiadał, o czym tu się rozmawia - irytuje się Jan Jandura.

Rzeczywiście, gdy stoimy na tarasie, trudno pozbyć się wrażenia, że kamera wycelowana jest bezpośrednio w nas.

Właściciel nowego domu czuje wymierzone w siebie oko Wielkiego Brata od dwóch lat. Przy czym określenie "brat" nie jest tu przenośnią, bo z sąsiadem łączą go właśnie takie więzy rodzinne. Oraz wiele sporów czy sądowych procesów, jak to, niestety, bywa w rodzinie. Nie będziemy jednak rozstrzygać, kto ma rację. Pozostaje pytanie o granice ingerencji w sąsiedzką prywatność.

- W 2019 roku dostałem wizę imigracyjną, dwa lata później wyjechałem do USA. Tu został syn. Gdy zobaczył tyczkę z kamerą w rogu ogrodzenia, postawił po naszej stronie podobną z deskami zasłaniającymi obiektyw. Ale sąsiad zaraz przestawił ją o kilka metrów. Sytuacja się powtórzyła, aż w końcu syn dał za wygraną - przypomina, pokazując serię zdjęć z wędrującą w ślad za kamerą drewnianą zasłoną.

Jednak sąsiad przekonuje, że wszystko jest zgodne z prawem, a kamerowe podchody rozpoczął Jan, a nie on. To on powiesił u szczytu swego domu kamerę rejestrującą, co się dzieje przed wjazdem do domu. Tyle że ona obejmuje jego podwórko, a także drogę dojazdową i prywatny parking, znajdujący się przed domem sąsiada. - On prowadzi pensjonat, ma gości, różne rzeczy tam się czasem dzieją, to ze względów bezpieczeństwa - tłumaczy Jan.

- A potem składa donosy do urzędu skarbowego, sprawdza, czy się rozliczyłem. Przez dwa lata wysłał na mnie ponad 35 skarg do różnych instytucji - irytuje się jego brat. - I przekonuje, że kamerkę zdejmie jak zrobi to sąsiad. Dodaje przy tym, że oko jego urządzenia obejmuje nie tylko taras, ale znajdujący się w oddali blaszak i kawałek należącego do niego pola. 

Co wolno sąsiadowi?

Z takim, ogólnym pytaniem dotyczącym usytuowania kamery zwróciliśmy się do nowotarskiego adwokata Pawła Kozaka.

- W Polsce nie istnieje system precedensowy, tylko każda sprawa jest rozpoznawana indywidualnie przez sąd, w szczególnych okolicznościach faktycznych, które w danej sprawie się pojawią. Należałoby wnieść sprawę cywilną o naruszenie dóbr osobistych - tłumaczy.

I przytacza wyroki, które zapadały w podobnych sprawach, gdy chodziło o prawo do prywatności, wizerunku, spokoju i miru domowego. Kamery nie mogą rejestrować życia prywatnego, a sąd może orzec relatywnie wysokie zadośćuczynienie dla nagrywanych osób.

Jak czytamy w wyrokach sądu apelacyjnego w Katowicach, o bezprawności działania świadczy nie samo zamontowanie kamery, ale takie jej ukierunkowanie, które umożliwia rejestrację. Wykorzystanie kamer zlokalizowanych na posesji właściciela celem obserwacji sąsiadów, ich inwigilowanie w ten sposób, stanowi naruszenie prawa do prywatności osób poddanych takiej obserwacji.

W podobnej sprawie sąd apelacyjny w Gdańsku zawyrokował, że gdyby celem pozwanych była wyłącznie ochrona lub prewencja w zakresie własnego bezpieczeństwa, mogli te kamery zainstalować w innych miejscach lub w taki sposób, aby nie było możliwości naruszania prawa.

- Zaryzykowałbym twierdzenie, że taka jest tendencja orzecznicza - zauważa adw. Paweł Kozak. - Owszem, nie możemy nakazać usunięcia kamery, ale możemy domagać się, by rejestrowała tylko podwórko sąsiada, który ją zainstalował. Poszkodowany może domagać się zadośćuczynienia za krzywdę z tym związaną - podsumowuje prawnik.