- Czujemy się zmęczeni już długoletnią walką, w której niestety nie mamy wsparcia władz lokalnych - mówią mieszkańcy Dębna, którzy protestują przeciwko powstaniu kolejnej żwirowni w ich wsi. Piszą petycje, zbierają podpisy. W środę odbędzie się w tej sprawie spotkanie w Urzędzie Gminy z wójtem i przedstawicielami firmy Kruszgeo.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"103824"}

"Temat ten nęka Dębno już od wielu lat, nie mniej jednak aktualnie sprawa nabrała większego tempa w związku ze złożeniem przez przedsiębiorstwo Kruszgeo wniosku o zmianę aktualnego Studium Uwarunkowań i Kierunków Rozwoju, która umożliwiłaby czynną eksploatacje złoża "Dębno I". Niestety mieszkańcy czują się samotni w swych protestach i sprzeciwach a władze Gminy Nowy Targ lobbują za powstaniem wydobycia na terenie Dębna" - piszą mieszkańcy w mailu do naszej redakcji.

W najbliższą środę. 15. lutego o godz. 10:00 w Urzędzie Gminy Nowy Targ odbędzie się spotkanie mieszkańców, na wniosek rady Sołeckiej w Dębnie z wójtem oraz z przedstawicielami firmy Kruszgeo.Sprawa ciągnie się już od 2007 r. i pisaliśmy o niej wielokrotnie. Jedna ze żwirowni już działa w Dębnie, w pobliżu miejsca, gdzie rzeka Białka wpływa do Jeziora Czorsztyńskiego, między Frydmanem a Krempachami. Właścicielem jest firma Kruszgeo, która od lat stara się wybudować kolejny zakład po drugiej stronie wsi, w okolicach domków letniskowych. Protestują przeciwko temu mieszkańcy a także miłośnicy przyrody. Dębno jest jedyną miejscowością w gminie Nowy Targ z dostępem do Jeziora Czorsztyńskiego.

- Nie wiem dlaczego wójt i radni lobbują od lat to przedsięwzięcie, mimo sprzeciwu mieszkańców. Czujemy się w tej walce osamotnieni - mówi jedna z mieszkanek, która zatelefonowała do naszej redakcji. Twierdzi, że planowana inwestycja zdegraduje środowisko, zwiększy zanieczyszczenie wód i gruntów. Spowoduje też zagrożenie powodziowe. - Białka jest nieuregulowaną rzeką, zaleje nas - obawia się interweniująca w naszej redakcji kobieta. Obawia się, że jeśli zakład powstanie, to Dębno będzie wyglądać tak jak wyrobiska po żwirowni w sąsiednim Frydmanie.

Tymczasem wiele osób żyje tu z turystyki. We wsi jest unikatowy kościółek z XV w. wpisany na światową listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Są ścieżki rowerowe, Jezioro Czorstzyńskie, piękne leśne okolice. Żeby żwirownia mogła powstać, potrzebna jest zmiana w studium, a następnie w planie zagospodarowania. Firma Kruszgeo wystąpiła do rady z wnioskiem o zmianę studium w 2018 r. W rozmowie z dziennikarzem Jan Smarduch podkreślał rok później, że rada nie procedowała tego ze względu na negatywną opinię. Jednak bez względu na opinia mieszkańców, zgodnie z prawem, uchwała musi trafić na sesję rady gminy. Firma wtedy wystąpiła z wnioskiem o wycofanie tej uchwały z porządku obrad, z powodu rozmów z radą sołecką. Teraz - jak się okazuje - temat wrócił.

"Poniżej kilka faktów: Złoże “Dębno I” zostało udokumentowane decyzją Marszałka Województwa Małopolskiego znak: SR - IX.7427.9.2012.RL z dnia 27 września 2012 r. Kruszgeo planuje eksploatacje złoża na obszarze ok 16 ha. Posiada prawo własności do ponad 20 ha na terenie złoża (nie w całości, działki należące do Kruszgeo są rozproszone). Obszar całego złoża to 42ha i stanowi tereny rolnicze. Wraz z eksploatacją planowany jest także transport kopalin i powstanie drogi do tego przeznaczonej w sąsiedztwie budynków mieszkalnych" - piszą mieszkańcy Dębna w mailu do redakcji."Mieszkańcy wsi od wielu lat borykają się z uciążliwościami powodowanymi przez żwirownie Kruszgeo, która jest zlokalizowana w Dębnie przy samym jeziorze Czorsztyńskim i która skutecznie, przez wiele lat uniemożliwiała rozwój turystyki, uprzykrzając hałasem oraz emisją pyłów życie mieszkańców. Mieszkańcy ciągle żyją nadzieją, że zakład w tym miejscu zostanie zlikwidowany, niestety dzierżawa terenu jest sukcesywnie przedłużana, mimo sprzeciwu mieszkańców" - czytamy.

Przypominają, że w ostatnich latach tereny wokół całego jeziora, w tym w Dębnie, zaczęły się dynamicznie rozwijać turystycznie poprzez liczne inwestycje zrealizowane wokół jeziora (m.in. powstanie ścieżki rowerowej Velo Dunajec). W bliskim sąsiedztwie złoża działa ośrodek wypoczynkowy z 60 domkami letniskowymi, budowane są w okolicy kolejne domki rekreacyjne. "Rok rocznie zaczyna tutaj przyjeżdżać coraz więcej turystów, których urzeka piękny krajobraz, cisza, przestrzeń i bliskość natury. Złoże w całości znajduje się w obrębie Południowomałopolskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w bardzo bliskim sąsiedztwie obszaru Natura 2000 “Dolina Białki” (odległość 90-150m).

Bezpośrednio do terenów złóż “Dębno I” przylega kompleks leśny “Bór Harklowski” charakteryzujący się terenami bagienno-torfowymi z typową roślinnością. Cały teren złoża oraz tereny sąsiednie stanowią obszar niezwykle atrakcyjny przyrodniczo z uwagi na występującą tu roślinność oraz zwierzęta. Rozpoczęcie wydobycia w obszarze złoża oznacza drastyczną ingerencję w środowisko naturalne i jego dewastację, powstanie nieodwracalnych w skutkach szkód górniczych oraz skuteczne zablokowanie rozwoju turystyki na tym obszarze - bo kto będzie chciał przyjeżdżać odpoczywać w teren napiętnowany hałasem, gdzie całymi dniami będzie się również odbywał intensywny ruch dużych samochodów ciężarowych w związku z transportem kopalin?" - czytamy.Autorzy listu twierdzą, że władze gminy, które przede wszystkim powinny reprezentować głos mieszkańców i działać zgodnie ze strategią gminy, przychylają się do wydobycia kruszywa na tym terenie i tym samym zablokowania rozwoju turystyki. W maju 2020 wszedł w życie Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego dla Dębna, zgodnie z którym rozszerzony został pas obszarów rekreacyjnych w sąsiedztwie złoża. "Natomiast aktualnie retoryka gminnych włodarzy się zmienia i na pytanie skierowane do Naczelnika Wydziału Gospodarski Przestrzennej i Inwestycji o dalsze rozszerzanie obszaru rekreacji otrzymujemy wymijające odpowiedzi, że raczej będzie to niemożliwe, raczej instytucje nie wyrażą na to zgody, bo obszary budowlane na tym terenie już są wystarczające, raczej RDOŚ tego nie uzgodni...

Trudno temu wierzyć skoro Firma Kruszgeo w odpowiedzi na sprzeciw mieszkańców wobec podjęcia uchwały o zmianie studium pospiesza władze gminy, by uchwałę tą podjąć jak najszybciej ponieważ dalszy rozwój bazy turystycznej i zabudowy mieszkalnej wygeneruje w przyszłości jeszcze większy konflikt z mieszkańcami. Rada Gminy ewidentnie przychyla się do tej prośby ponieważ ma w planach podjęcie uchwały o przystąpieniu do zmiany studium dla obszarów złoża "Dębno I" w najbliższym czasie. Mieszkańcy robią co tylko mogą by zapobiec udzieleniu zgody na wydobycie - z tego względu została również przygotowana specjalna petycja do Rady Gminy Nowy Targ, która zostanie złożona na ręce Przewodniczącego Rady Gminy wraz z podpisami mieszkańców i osób, które postanowiły zawalczyć o Dębno" - czytamy. Aktualnie zbierane są podpisy pod petycją. "Samo udokumentowanie złoża kruszywa naturalnego nie oznacza konieczności jego wydobycia. Kruszywo naturalne nie należy do strategicznych kopalin i w obliczu sprzeciwu mieszkańców i właścicieli gruntów władze gminy powinny w dokumentach planistycznych możliwość eksploatacji zablokować" - uważają autorzy maila. Dodają, że złoża kruszywa naturalnego występują nie tylko w obrębie złoża "Dębno I", w zasadzie całe Dębno oraz okoliczne wsie - Frydman, Nowa Biała czy Krempachy to miejscowości położone na złożach kruszywa naturalnego. Złoże "Dębno I" nie jest zatem pod tym względem unikatowe. Mieszkańcy wsi są bardzo zaniepokojeni faktem, że potencjalne wydobycie może doprowadzić do uszkodzenia Głównego Zbiornika Wód Podziemnych nr 440, który obejmuje całą miejscowość oraz wspomniany już wcześniej Bór Harklowski.

Eksploatacja złoża może doprowadzić do stopniowego osuszania Boru, a samo uszkodzenie zbiornika wód podziemnych może być tragiczne w skutkach dla mieszkańców, gdyż może dojść do skażenia wody pitnej (wszyscy mieszkańcy korzystają z własnych ujęć studziennych). Przez teren złoża przepływa ponadto potok o charakterze stałym, który płynie dalej aż do okolic kościoła i stanowi jego ochronę przeciwpożarową. Eksploatacja złoża w sąsiedztwie potoku, mimo zachowanych odległości, może spowodować jego jego zamulenie, zablokowanie, zanieczyszczenie. Duża troska mieszkańców o jakość i ilość wody w studniach podyktowana jest tym, że odnotowano już w kilku studniach brak wody lub znaczne obniżenie jej poziomu w okresach suszy letniej. Zaopatrzenie w wodę pitną należy do zadań własnych gminy - na obszarze Dębna nie ma wodociągu, bardzo niepokoi fakt, ze w przypadku skarżenia wód, nie ma żadnych alternatyw. Autorzy maila do redakcji zaznaczają, że Kruszgeo posiada tereny rozproszone, na obszarze złoża ziemie uprawiają rolnicy, którzy z tego żyją i którzy nie wyrażają zgody na przekształcenie działek na tereny eksploatacyjne. Jeśli eksploatacja będzie tu miała miejsce automatycznie niemożliwym stanie się uprawianie roli w sąsiedztwie wydobycia - głownie z uwagi na emisje pyłów i spalin. Większość mieszkańców wsi to rolnicy, którzy nie chcą stracić środków do życia. Piszą też o groźbie zwiększenia emisji spalin i pyłów, co spotęguje zanieczyszczenie powietrza i występowanie smogu.

"Firma Kruszgeo zapewnia, że wydobycie będzie trwało przez okres max. 5 lat oraz że teren zostanie zrekultywowany, natomiast trzeba zaznaczyć, ze firma nie zrobiła nic, by swoją działalnością zbudować nasze zaufanie - wszyscy widzimy jak wygląda obszar eksploatacji złóż w pobliskim Frydmanie (dołączają zdjęcie satelitarne). Teren ten to kilka głębokich symetrycznych stawów wyrobiskowych, które są zarybiane, wokół stawów roztacza się iście księżycowy krajobraz. O rekultywacji terenu zdecydowanie nie można tutaj mówić, raczej o katastrofie ekologicznej, która ma miejsce tuż przy obszarze Natura 2000 "Dolina Białki". Ponadto nie ma żadnej gwarancji, ze wydobycie, zgodnie z obietnicami, będzie trwało 5 lat. Dzierżawa terenów pod żwirownie również miała się już dawno skończyć a niestety żwirownia stoi nadal. To wszystko sprawia, ze firma Kruszgeo w naszych oczach nie jest wiarygodna" - czytamy.

Podkreślają, że sytuacja Dębna znacznie się zmieniła w ciągu ostatnich lat. "Nasze tereny stały się rowerową "mekka" na mapie Polski, w związku z rozszerzeniem obszarów rekreacyjnych zgodnie z aktualnym MPZP zaczęła się tutaj rozwijać baza turystyczna. Wraz z upływem lat stanowisko mieszkańców jest jeszcze bardziej negatywne wobec planowanych działań eksploatacyjnych firmy Kruszgeo. Czujemy się zmęczeni długoletnia walką dlatego zwracam się Państwa z prośbą o medialne nagłośnienie sprawy" - piszą. W środę podczas spotkania w Urzędzie Gminy poznamy stanowisko właz i firmy Kruszgeo, o czym poinformujemy naszych czytelników. Rozpocznie się ono o godz. 10

bz

Artykuł zawiera płatny link.