Trute formalnie z przysiółka stało wsią od 1 stycznia tego roku. Choć to była wola mieszkańców, to teraz pojawił się problem natury formalnej.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"126536"}

Konieczne jest wyznaczenie obrębu geodezyjnego i granic nowej jednostki administracyjnej. To rodzi pytania o koszty, zasięg terytorialny nowej wsi oraz jak to się będzie miało w stosunku do istniejących już miejscowości takich, jak: Morawczyna, czy Pyzówka.

- Od 1 stycznia wskutek rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Trute jest wsią – wyjaśnia Krzysztof Łapsa, zastępca wójta nowotarskiej gminy. Podkreśla on, że z kolei na sesji rady gminy 22 stycznia radni podjęli uchwalę obligującą wójta do wystąpienia do starosty nowotarskiego z wnioskiem o utworzenie nowego obrębu geodezyjnego dla wsi Trute i przeprowadzenia modernizacji obrębów takich wsi, jak: Pyzówka, Morawczyna i Lasek.

Jak doszło do utworzenia nowej wsi? Pomysł pojawił się już znacznie wcześniej, a z kolei dwa lata temu w lutym 2023 roku zostały w tej kwestii przeprowadzone konsultacje społeczne. Wzięli w nich udział mieszkańcy Lasku i jego przysiółku Trutego, a także mieszkańcy Pyzówki i Morawczyny. Wtedy nie brano jednak jeszcze pod uwagę pewnych zaszłości terytorialnych związanych głównie z tzw. terenem „Obroczna”, który przed wiekami był terenem dużego folwarku, a teraz zbudowane na jego terenie domy w części przynależą do Pyzówki, a w części do Morawczyny.

To tutaj właśnie mieszkańcy mają podzielone zdania, co do swej dalszej przynależności administracyjnej. - Mnie to w sumie bez różnicy, czy byłby to przysiółek, czy wieś, ale jeśli chodzi o adres to wolałbym zostać w Morawczynie, a Trute nam proponuje byśmy przyłączyli do Trutego – mówi jeden z młodszych mieszkańców tegoż problematycznego terenu. Drugi wyjaśnia, że chciałby, aby Trute graniczyło z Pyzówką, a on sam chciałby pozostać mieszkańcem Pyzówki. – Jak chcą być wsią, niech się rozwijają, ale ja nie chcę zmieniać adresu, bo to same kłopoty z dokumentami, księgami wieczystymi, to wszystko generuje koszty, to kwestia finansowa i dokumentowa – wyjaśnia i dodaje, że na tym terenie, gdzie leży Pyzówka, Morawczyna, Lasek i Trute „było mocno namieszane” pod względem przynależności nieruchomości do danego obszaru administracyjnego.

- Moim zdaniem najgorzej mają ci, co mieszkają, na granicy „Obrocznej”, Morawczyny. Tu ludzie mają bardzo zdania podzielone, nie chcą wcale przechodzić do Trutego, bo obawiają się kosztów – mówi mieszkanka Pyzówki i dodaje, że chodzi nie tylko o wymianę dowodów osobistych, ale i pozostałych licznych dokumentów, a także nawet oznakowania posesji. – Z drugiej strony, jak od naszej wsi zostaną odłączone domy i mieszkańcy, to my jako wieś Pyzówka stracimy nie tylko mieszkańców, ale i finansowo, bo będziemy mieć znacznie mniej różnych dopłat – podkreśla mieszkanka Pyzówki. – Może Trute się cieszy, że będzie samodzielną wsią, ale nasze zdania są podzielone...

Sołtys wsi Pyzówka Dariusz Mucha podkreśla, że obawy związane są głównie z nieświadomością prowadzonych działań. – Koszty uchwały dotyczącej wytyczenia nowego obrębu dla wsi Trute, bo do tej pory tego nie było, a także przeprowadzenia modernizacji obrębów geodezyjnych wsi Pyzówka i Morawczyna wynoszące ok. 1 mln zł są po stronie starosty – wyjaśnia sołtys Dariusz Mucha. Dodaje, że nowotarska gmina będzie też partycypowała w kosztach w uzgodnionej proporcji. Zapewnia, że gmina będzie jednak występowała do wojewody o wsparcie finansowe na ten cel.

W czym więc problem? Zdaniem sołtysa, główny problem to niewiedza i brak znajomości dawnych zaszłości terytorialnych i przynależności do danej miejscowości. – Wszystko było dogadane, ale nie wzięto pod uwagę „Obrocznej” i pewnych z nią związanych zawiłości – wyjaśnia sołtys Pyzówki.

Tymczasem, aby poznać zaszłości terenu tzw. „Obrocznej” musimy sięgnąć w czasy, co najmniej XVIII wieku. To wówczas na tym terenie starosta nowotarski posiadał folwark. – Było to 150 morgów ziemi, czyli ok. 75 hektarów, stąd nazwa tego terenu „Pańskim” – wyjaśnia Dariusz Mucha, sołtys wsi Pyzówka. Dodaje, że potem, a było to ok. XVIII wieku folwark został wydzierżawiony chłopom, jako bezterminowa dzierżawa. Z kolei w XIX wieku Austriacy przygotowywali kataster dla tego terenu, pojawiły się oficjalne dokumenty, to wtedy „Obroczna” została niejako przypisana do Lasku. Zrobiono tak, bo były tam naturalne granice w postaci potoku. Grunty posiadali tam w 100 procentach właściciele z Morawczyny i Pyzówki. – Oni tam budowali domy od dziesiątek lat i nadawane były im numery na adres Pyzówka, mimo, że adres geodezyjny był w Lasku – wyjaśnia zawiłości terytorialne sołtys Dariusz Mucha. To w wyniku tych procesów na tzw. „Obrocznej” ok. 50 domostw należy do Morawczyny, a ok. 20 do Pyzówki. Powstają tam kolejne domy, które mają z kolei przypisany adres Lasek. 

– Spór dotyczy tego, że jak Lasek i Trute ustaliły sobie obręb administracyjny, nie pytając mieszkańców Pyzówki i Morawczyny to my teraz to chcemy tak uporządkować, aby modernizacja gruntów została tak przeprowadzona, aby odzwierciedlała stan własności. To właśnie dlatego musi być przeprowadzona modernizacja gruntów, poprzedzona konsultacjami, tak, aby się wypowiedzieli mieszkańcy w takich kwestach jak: skąd pochodzą , kim się czują, jaka jest ich tożsamość, tak aby to oni zdecydowali, gdzie chcą przynależeć. To na tej postawie chcemy wyznaczyć obręb Trutego i dokonać aktualizacji tych 3 pozostałych obrębów – wyjaśnia sołtys Pyzówki i podkreśla, że problem dotyczy w sumie ok. 70 domów z adresami Morawczyny i Pyzówki.

Dodaje, że teren ten był przez lata utrzymywany przez Pyzówkę i Morawczynę.

Między innymi był odśnieżany, a także pokrywano koszty MZK i sieci energetycznej. – Teraz zależy mi bardzo, abyśmy żyli w jak najlepszych relacjach z naszymi sąsiadami z Trutego, Lasku i Morawczyny, dlatego chcę aby ten rozpoczęty proces przebiegał profesjonalnie, transparentnie i w pokojowym nastroju – mówi sołtys Pyzówki. 

- Problemem jest miejsce „Obroczna” z tego powodu, że część mieszkańców uważa, że należą do Pyzówki część, że do Morawczyny – mówi zastępca wójta Krzysztof Łapsa i zapewnia, że zadanie zgodnie z uchwała będzie realizowane przez starostwo nowotarskie. - Modernizacja tych obrębów wynika z prawa geodezyjnego, cały proces będzie uwzględniał konsultacje społeczne. Liczymy, że w ramach konsultacji te wszystkie niejasności, czy miejsca stykowe zostaną wyjaśnione, poprawnie, zmodernizowane. Liczę, że proces będzie transparentny, przy konsultacjach społecznych mieszkańców. Także każdy mieszkaniec będzie wysłuchany – zapewnia zastępca wójta Krzysztof Łapsa.

Zgodnie z niedawno przyjętą przez Radę Gminy uchwałą, gmina nowotarska wystąpiła do starosty o przeprowadzenie zgodnie z obowiązującym prawem geodezyjnym i kartograficznym modernizacji obrębów ewidencyjnych wsi Lasek, Pyzówka, Morawczyna, celem utworzenia nowego obrębu geodezyjnego dla wsi Trute oraz modernizację granicy pomiędzy nowo powstałym obrębem Trute, a obrębem Pyzówka, Morawczyna, Lasek. Zgodnie z uchwałą postanowiono także uporządkować przebieg ewidencyjnej granicy pomiędzy obrębami nowo utworzonej wsi Trute oraz wsiami Lasek, Morawczyna, Pyzówka w rejonie lokalnej o nazwie „Obroczna”, „Pańskie”, „Dębina”.

Zgodnie z uchwałą opracowania geodezyjne mają poprzedzić konsultacje społeczne.

BES