Moskole, macianki, hałuski… i suszi. Tegoroczna degustacja potraw regionalnych w Łopusznej miała akcenty japońskie.

Stoły uginały się od podhalańskiego i spiskiego jadła. Były potrawy starodawne i będące inwencją współczesnych gaździn. Słodkości i okowitki. Kilkaset potraw, przygotowanych przez gospodynie z 11 sołectw gminy Nowy Targ oraz przez Akiko Miwę, która wraz z licealistami serwowała typowo japońskie specjały – suszi, goma misocze i goma miso ae. W przygotowaniu pomagali jej uczniowie z Rabki i Nowego Targu, którzy od września uczą się języka japońskiego, a przy okazji poznają kulturę i kuchnię tego azjatyckiego kraju. – To bardzo zdrowa i smaczna kuchnia – przekonuje Andrzej Karaś z rabczańskiego liceum. Żałuje jednak, że w domu nie można przyrządzać tych potraw z powodu braku produktów. Jego kolega – Dariusz Majchrowicz jeździł po składniki aż do Krakowa. Przyrządził suszi, czyli kawałki surowej ryby zawiniętej w ryż, dla domowników i jak przekonuje, wszystkim smakowało. Także w niedzielę nie brakowało chętnych do spróbowania egzotycznych potraw z kraju kwitnącej wiśni. – Jak wczoraj było sake, to dzisiok bardzo suszi – tłumaczył po swojemu tajniki japońskiej kuchni Wojciech Nowak, konferansjer imprezy.

Ci, którzy jednak woleli tradycyjne góralskie jadło, mieli w czym wybierać. Oprócz różnego rodzaju kwaśnic, moskali, klusek, były potrawy, które zaskoczyły nawet stałych bywalców łopuszniańskiej degustacji.

Chłopskie dzyndzołki

U gaździn z Harklowej pachniała sołdra ze spyrnika, czyli wędzonej szynki. Tajemnicza z nazwy „hamrota” przywoływała smaki Wielkanocy. Pod nazwą tą kryła się potrawa z szynki, jajek, kiełbasy i chrzanu. Łopusznianki kusiły między innymi tarciokami, moćką z grzybów i zalewajką z baraniny. Gospodynie ze Szlembarku częstowały chłopskimi dzyndzołkami i kulasami ze spyrkom.

Pyszny piecony boczek wabił na stole waksmundzianek. Ci, którzy tęsknią za starodawnymi smakami, mogli tu skosztować sapki – potrawy z grubo mielonej mąki jęczmiennej. Tych, którzy przesadzili, ratowała specjalna napitka na wzdęcia.

Rekordzistkami pod względem liczby przygotowanych potraw były panie z Rogoźnika, na których stole doliczyć się można było aż 48 specjałów. Wśród nich była zaproska z kurwankiem, hałuski czy zapomniane już dziś korpiyle piecone. Korpiyle to po prostu buraki pastewne, którymi karmione są zwierzęta. – We wojne, jak był głód, to ludzie piekli korpiyle na blachach i jedli. Dzieci też to lubiły piec – mówi Zofia Komperda. Jako dodatek do nich poleca „psie jajca”. Okazuje się, że to żurawina zbierana w okolicach Rogoźnika, na torfowiskach.

Smak dawnej szynki przypomniały gaździny z Gronkowa. U nich można było też skosztować zupy gazdy, targańców czy brzezioków w śmietanie. Warto było też spróbować pysznie przyrządzonej kaszy gryczanej, a na deser – smakowitej babki drożdżowej z borówkami.

Spiskie pampuszki i bufty

Pampuszki, bulato i macianka to tylko kilka spośród wielu potraw na stole pań z Nowej Białej. Maria Majerczyk zachęcała tu do spróbowania potrawy o nazwie „bulato”: – To takie kluski. Warzyli my je, jak były młode grule. Można było omaścić słoniną, cebulą albo jeść z mlekiem. Teraz rzadko ją warzem, bo młodzi nie chcą takiego jadła.

Pani Maria przywiozła też swojski chleb, wypiekany w starym, tradycyjnym piecu, w którym pali się drewnem.

Łasuchy na pewno odchodziły usatysfakcjonowane od stołu dursztynianek, gdzie można było posmakować przepysznych buft z sosem cynamonowym. Panie polecały też herbatkę z repiku – zioła rzadkiego, ale skutecznego przy wzdęciach. Teresa Pitek namawiała do spróbowania bryńdzonki: – To starodawna potrawa, robiło się ją, jak szło się do pola.

Impreza w Łopusznej to także okazja do degustacji mocniejszych trunków. Panie z Rogoźnika nalewały chętnym miodówkę. Waksmundzianki częstowały sosnówką. Były swojskie wina, smakowite nalewki i księżycówki.

Beata Zalot