28 sierpnia mija 81. rocznica zagłady Żydów z Czarnego Dunajca. Z tej okazji w najbliższy poniedziałek zaplanowane są uroczystości.

W programie obchodów jest m. in. modlitwa i odczytanie nazwisk ofiar zagłady na cmentarzu żydowskim w Czarnym Dunajcu a także koncert  w synagodze (szczegółowy program poniżej).

.Przypomnijmy: Przed II wojną światową w Czarnym Dunajcu i okolicy mieszkało kilkuset Żydów. Prowadzili tutaj handel, byli właścicielami sklepów, piekarni, karczm, młynów, warsztatów. Pracowali jako kramarze, rzeźnicy, szewcy, krawcy, ale też jako adwokaci, lekarze i nauczyciele, kilku z nich było też radnymi.

W budynku przy ul. Sienkiewicza istniała synagoga, było też kilka innych domów modlitwy, mykwa i cmentarz. Żydzi z Czarnego Dunajca mówili po polsku, znali gwarę góralską, chodzili do szkół ze swoimi góralskimi sąsiadami, byli ważną częścią przedwojennej społeczności miasteczka. W sierpniu 1942 roku większość Żydów z Podhala, w tym z Czarnego Dunajca zginęła w obozie zagłady w Bełżcu.

- 28 sierpnia chcemy przypomnieć o tych strasznych wydarzeniach, największej tragedii w historii miejscowości, bo w czasie Zagłady zginęło kilkuset mieszkańców Czarnego Dunajca i okolicznych wsi. Chcemy oddać hołd ofiarom Holokaustu z naszego regionu - mówi Michał Szaflarski, organizator obchodów 81. rocznicy zagłady Żydów z Czarnego Dunajca.

28 sierpnia 1942 r. to symboliczna data - ostatni dzień istnienia społeczności żydowskiej w Czarnym Dunajcu. Dwa dni później większość żydowskich mieszkańców Podhala została przetransportowana w strasznych warunkach pociągiem z Nowego Targu do obozu w Bełżcu, gdzie zginęła. Nieliczni, którzy ocaleli, zginęli po wojnie lub wyjechali za granicę.

Główna uroczystość rozpocznie się o godz. 17 na cmentarzu żydowskim, który został odnowiony w 2020 r. w ramach projektu “Ludzie, nie liczby” Dariusza Popieli. Wtedy również powstał granitowy pomnik poświęcony ofiarom Zagłady i tablice z imionami i nazwiskami ofiar, które zostaną ponownie odczytane na głos przez wszystkich zgromadzonych. W uroczystości mają wziąć udział również potomkowie Żydów z Czarnego Dunajca, którzy przyjadą na obchody z zagranicy.

Szaflarski i zapowiada podczas poniedziałkowych obchodów inaugurację nowego projektu, który ma pomóc zachować pamięć o żydowskiej społeczności tej części Podhala.

W ramach stypendium fundacji Forum Dialogu powstała już strona internetowa dokumentująca historię Żydów z tego terenu. Znajdą się na niej między innymi historie rodzinne ze zdjęciami, dokumenty, indeks nazwisk przedwojennych mieszkańców, opis miejsc związanych z Żydami w mieście i relacje z działań poświęconych zachowaniu pamięci o nich.

Program uroczystości:

Poniedziałek, 28 sierpnia:

Godz. 17 - Modlitwa i odczytanie imion i nazwisk ofiar Zagłady na cmentarzu żydowskim w Czarnym Dunajcu

Godz. 18.30 - Spotkanie z potomkami oraz prezentacja strony internetowej poświęconej historii społeczności żydowskiej z Czarnego Dunajca (sala widowiskowa CKiP w Czarnym Dunajcu, ul. Piłsudskiego 2A)

Godz. 20. Recital kantorki Ryfki Foremniak w synagodze (ul. Sienkiewicza 10)

opr.bz