Armatnie strzały, bitwa na kosy, pojmani, zabici. To wszystko zdarzyło się dzisiaj przed kościołem w Chochołowie. Odbyła się tam rekonstrukcja insurekcji pod Tatrami, w 165. rocznicę wybuchu powstania chochołowskiego.

Uroczystości związane ze 165. rocznicą powstania chochołowskiego rozpoczęły się od modlitwy w kościele św. Jacka. Wierni za wstawiennictwem pierwszego polskiego dominikanina modlili się za poległych w powstaniu i o jedność w naszej ojczyźnie. – Jesteśmy bardzo podzielni. Media nas ogłupiają! Nie dajmy się! – grzmiał z ambony jeden z kapłanów. Przypomniał też krótko historię powstania. Mszę św. uświetniły liczne delegacje szkół, oddziałów Związku Podhalan, strażaków z  pocztami sztandarowymi. Nie brakło też parlamentarzystów i samorządowców z Gminy Czarny Dunajec.

Po nabożeństwie wszyscy przeszli na plac przed kościołem, gdzie odbyła się powstańcza rekonstrukcja zatytułowana „Poruseństwo” według scenariusza Adam Błaszczyka i Stanisława Apostoła, który zresztą wystąpił w roli ksiądza Leopolda Kmietowicza. Pojawili się też organista Jan Kanty Andrusikiewicz, Wojciech Kojs, Jan Krzeptowski – Sabała, strażnik Lebiodzki, komisarz Fiutowski i inni. Narratorem był Stanisław Chowaniec, pomysłodawca inscenizacji i zarazem dyrektor miejscowej podstawówki, której patronują Powstańcy Chochołowscy.

Inscenizacja rozpoczęła się od okrzyków: Precz z Niemcami! Wyzeniemy psiogłowców! Niech żyje Polska!. Było też słychac śpiew: „Jeszcze Polska nie umrłaaaaa, kiedy my żyjemyyyyy! Co nam obca moc wydarłaaaaa szablą odbijemy!” Na czele powstańców organista z pałaszem w jednym ręku, a sakiewką w drugiej dłoni, obok Wojciech Kojs ze sztandarem i strażnik Lebiodzki z cesarskim orłem. Towarzyszyli im chłopy z pikami, widłami, siekierami. Na końcu szedł Jan Krzeptowski, który wiódł na postronku szarpiącego się strażnika Niemca. Organista rozpoczął rozmowę z księdzem: Czcigodny księze dobrodzieju! Melduję, ze poruseństwo nase stało się faktem. Z tymi oto bohaterskimi gazdami, rozbroiliśmy posterunki celne w Chochołowie i Suchej Górze. Mamy karabiny, mamy pieniądze. Wszystko na potrzeby powstania.

Po inscenizacji złożono wieńce i kwiaty pod pomnikiem powstańców. Zapalano też symboliczne znicze.

Paweł Dominik