Ostra wymiana zdań dotyczyła nieudanej wycinki drzew na torfowisku w Baligówce.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"136405"}

Na pytania radnych odpowiadał zastępca szefa krakowskiej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, Mariusz Skwara, oraz jego współpracownicy.

Przypomnijmy, w czerwcu 2022 roku RDOŚ porozumiała się z gminą w sprawie przeprowadzenia działań ochronnych na torfowisku w Baligówce. Jak przyznają przedstawiciele RDOŚ, zalecenie dotyczące usunięcia roślinności drzewiastej porastającej kopułę torfowiska zostało zamieszczone w Planie Ochrony.

Pod koniec tego samego roku ogłoszono przetarg i wyłoniono wykonawcę, który zawarł umowę z RDOŚ. Firma zapewniała przy tym, że posiada odpowiednie zasoby i środki do wykonania skomplikowanej operacji. Roboty miały się zakończyć w lutym 2023 roku. Zima nie okazała się jednak łaskawa – intensywne opady śniegu pokrzyżowały plany wykonawcy. Plan udało się zrealizować jedynie częściowo. Wycinka objęła 71 z 108 hektarów torfowiska. Próba wywózki pozyskanej biomasy okazała się całkowitą klapą.

W związku z kompletną porażką wykonawcy RDOŚ ogłosiła kolejny przetarg, wyznaczając nowy termin zakończenia prac na wrzesień tego samego roku. W postępowaniu najkorzystniejszą ofertę złożyło konsorcjum firm powiązanych z… poprzednim wykonawcą.

Mimo wdrożonych przez dyrekcję nadzwyczajnych działań nadzorczych wykonawca po raz kolejny poległ na całej linii. Efekt: prace nie zostały wykonane, a RDOŚ straciła unijne dofinansowanie działań ochronnych.

W wyniku przeprowadzonej na zlecenie RDOŚ inwentaryzacji okazało się, że zaawansowanie robót wyniosło zaledwie 34 procent. Dyrekcja naliczyła firmie kary umowne, jednak mimo to wykonawca odebrał około 20 procent przewidzianego za całość wynagrodzenia.

W wyniku swoich działań wykonawca częściowo zniszczył gminne grogi w rejonie torfowiska. Firma nie kwapiła się z ich naprawą, ale ostatecznie szkody zostały usunięte.

W obrębie kopuły torfowiska pozostały ogromne ilości biomasy – pnie ściętych drzew złożone w stosach oraz potężne zwały gałęzi. Zdaniem ekspertów pozostałości po zrębie nie mogą pozostać na torfowisku. Dyrekcja skonsultowała z wiodącymi firmami technologię prac, jaką należałoby zastosować. Jak się okazało, konieczne będzie wybudowanie drogi zrywkowej prowadzącej do torfowiska, wykonanej z drewnianych bali. Do prac zostaną użyte lekkie pojazdy z przyczepami, powodujące minimalne uszkodzenia terenu. Roboty mają zostać wykonane na przełomie lat 2026 i 2027.

– Mamy środki i wszczynamy postępowanie przetargowe. Gdyby nie udało się go rozstrzygnąć, będzie jeszcze czas na kolejne. Prace ruszą we wrześniu przyszłego roku – deklarowali przedstawiciele RDOŚ, którzy podczas ostatniej sesji spotkali się z radnymi Czarnego Dunajca.

Radni nie szczędzili przedstawicielom dyrekcji gorzkich słów.

– Ten teren został zdewastowany w majestacie prawa, a ogromne pieniądze zmarnowane – przekonywał Tadeusz Czepiel, który jeszcze przed rozpoczęciem prac w oficjalnym piśmie przestrzegał RDOŚ, że z powodu warunków terenowych operacja wylesienia torfowiska będzie wyjątkowo skomplikowana i ma niewielkie szanse na powodzenie. – Ostrzegałem, ale nikt nie chciał słuchać. A teraz pytam: kto za to poniesie odpowiedzialność? Nie chodzi o odpowiedzialność finansową wykonawcy, ale o tego, kto dopuścił do tego zniszczenia. Każdy zwykły człowiek dostałby za taką dewastację poważną karę – grzmiał były przewodniczący.

Przedstawiciele RDOŚ energicznie prostowali, że o dewastacji nie może być mowy. Ich zdaniem firma po prostu nie przyłożyła się do swoich obowiązków i dlatego na powierzchni torfowiska zalegają dziś ogromne ilości biomasy.

– Uczymy się cały czas pewnych rzeczy. Mamy nadzieję, że więcej już do takiej sytuacji nie dojdzie – mówił wicedyrektor RDOŚ.

– A może zostawić to wszystko w świętym spokoju? Natura sama sobie poradzi – proponował Sebastian Chowaniec. Przedstawiciele dyrekcji stanowczo jednak zaprzeczali, by taka możliwość wchodziła w grę. – Tu chodzi o 25 tys. metrów sześciennych drewna. Z taką masą natura sobie nie poradzi. To trzeba usunąć z torfowiska – podkreślali.

mk