Jest ich niewielu, ale ci, którzy przesiądą się do samochodu elektrycznego, stają się jego ogromnymi fanami.

Józef Stachoń z Zakopanego ma elektryka od roku. Twierdzi, że argumenty ekologiczne i klimatyczne były decydujące przy zakupie. - Ci, którzy jeżdżą elektrykami, ale ładują w domu z gniazdka, nie do końca są ekologiczni. Przecież to energia z węgla - przekonuje góral. - Chyba że ładują z fotowoltaiki, wiatru albo z elektrowni wodnej - dodaje. Sam ma elektrownię wodną w Szaflarach na Białym Dunajcu i tam ładuje swój samochód. Przyznaje jednak, że to drugi z jego pojazdów, elektrykiem jeździ głównie po Podhalu. Samochód ma zasięg 350 km, a on nie korzysta z ładowarek komercyjnych.

Jeżdżę prawie za darmo

Marek Jagoda z Bańskiej Niżnej jest z wykształcenia elektronikiem. Ma dwa elektryki. Z samochodów spalinowych zrezygnował zupełnie w 2019 r. Swoimi elektrykami zjeździł Bułgarię, Chorwację, Węgry, Słowację. W sumie 200 tys. kilometrów. Przystanki na ładowanie co kilkaset kilometrach go nie przerażają. - To kwestia dobrego zaplanowania podróży. Zawsze śpię w hotelu, który mi gwarantuje darmowe ładowanie w nocy - podkreśla. - Nie robię więcej przerw niż inni podczas podróży. Pierwsze ładowanie mam zazwyczaj w Miszkolcu - opowiada.

- To nie tylko kwestie ekologiczne, ale też czysta ekonomia. Jeżdżę prawie za darmo. Przejechałem Bułgarię wzdłuż i wszerz, zrobiłem około trzech tysięcy kilometrów i wydałem 600 zł na ładowanie - mówi. - To też zupełnie inna kultura jazdy, samochód jest cichy. Dla mnie to ważne, bo podczas jazdy słucham muzyki zamiast warczenia silnika - mówi.

Marek Jagoda podkreśla, że odkąd pamięta, w jego głowie był pomysł, aby zacząć podróżować przy użyciu najbardziej uniwersalnego nośnika energii, czyli prądu elektrycznego. Marzył, że kiedyś sam skonstruuje taki pojazd. Zaczął nawet go projektować, ale zajął się potem innym projektem.

Wspomina rok 2009 r., gdy na targach w Genewie zadebiutował pierwszy samochód w pełni elektryczny, czyli Nissan Leaf. - Był to szczyt moich marzeń, aby taki cud techniki mieć - wspomina. Przekonuje, że przeczuwał wtedy, że za 10 lat będzie takim pojazdem jeździł. W rzeczywistości pierwszy elektryk nissan leaf II z baterią 40 KWh stał się jego własnością w 2019 r. - Ludzie się ze mnie na początku śmiali, gdy im mówiłem, czym chcę jeździć - podkreśla.

Dziś ma dwa elektryki - osobowy i dostawczy, który używa w pracy. - Proszę mi powiedzieć, który kierowca spalinowego samochodu może załadować pojazd u klienta? A ja tak właśnie robię - podkreśla. Zawodowo zajmuje się montażem pomp ciepła.

- Jeśli chodzi  o energię elektryczną, która jest potrzebna do ładowania samochodów, to w moim przypadku stanowi to około 80 procent pozyskiwanej energii z instalacji fotowoltaicznej - zaznacza.

Twierdzi, że podróżowanie elektrykiem zmieniło jego życie na spokojniejsze. - Etap samochodu spalinowego w moim życiu dobiegł końca w dniu zakupu pierwszego samochodu elektrycznego - stanowczo podkreśla.

Więcej "za", niż "przeciw"

- Testowałem różne samochody, ponieważ lubię nowinki, wsiadłem też do samochodu elektrycznego. Po przejażdżce nim nie miałem już wątpliwości, że nim będę jeździć - opowiada kolejny nasz rozmówca, który jeździ hyundai kona od trzech lat.  - To bardzo wygodne auto, ciche, ma nieporównywane ze spalinówkami przyspieszenie. Nie ma skrzyni biegów, pamiętania o wymianie oleju - wymienia zalety.

Gdy decydował o zakupie elektryka, kwestie ekologii nie były decydującym argumentem, dziś jednak cieszy się, że jego samochód nie przyczynia się do zatruwania środowiska. Podkreśla, że w domu ma fotowoltaikę, co jeszcze bardziej obniża koszty i jest dodatkowym odciążeniem dla natury i klimatu.

- Na pełnym ładowaniu przejeżdżam nawet do 500 kilometrów, bez problemu docieram i wracam z Krakowa. Jednocześnie przyznaje, że ma drugi tradycyjny samochód, z którego czasem korzysta na dalsze trasy, szczególnie zimą, kiedy bateria szybciej się rozładowuje. - Użytkowanie mnie prawie nie kosztuje, rzadko ładuję na stacjach - podkreśla. Dużym atutem jest to, że elektrykami można w miastach na publicznych parkingach parkować za darmo, można też korzystać np. w Krakowie z "pas busu", co pozwala się szybciej przemieszczać.

Problem - jego zdaniem - pojawia się w zimie, kiedy bateria szybciej się rozładowuje i zamiast 500 km, samochód ma zasięg od 350 do 400 km.

- Nigdy mi się mój samochód nie zepsuł, nie zapalił - jak mnie przestrzegano. Widziałem kilka razy płonące samochody na trasie, ale to nie były elektryki - podkreśla.

Elektryki się na Podhalu nie przyjęły

Od trzech lat elektryczną skodą enyaq jeździ Edward Kuchta, podhalański biznesmen, współwłaściciel Grupy Autoremo. To firma sprzedająca od lat różne marki samochodów, w swojej ofercie ma także elektryki - skody, volkswagena, renault, dacii mazdy czy hyundai.  - Początkowo było większe zainteresowanie elektrykami, bo była przy zakupie bonifikata z ministerstwa ochrony środowiska, koncerny też naciskały na sprzedaż elektryków ze względu na kary emisyjne. - Elektryki nie przyjęły się zbytnio na Podhalu, są droższe niż samochody spalinowe, brakuje jeszcze odpowiedniej ilości ładowarek na trasach - twierdzi. Sam korzysta z samochodu z napędem elektrycznym tylko na miejscu, na trasach nie dalszych niż 150 km. -Tak, żeby na jednym ładowaniu wrócić do domu - tłumaczy. - Zdecydowałem się na ten samochód, głównie z poczucia odpowiedzialności za środowisko. Dlatego też mam w domu fotowoltaikę - podkreśla Edward Kuchta.

W Autoremo sprzedawanych jest niewiele elektryków, to kilka procent w stosunku do wszystkich samochodów, w przypadku hybryd to kilkanaście procent.

Hybrydy idą jak świeże bułeczki

Za to w otwartym w kwietniu zeszłego roku salonie toyoty w Nowym Targu aż 90% wszystkich sprzedanych samochodów to hybrydy. - Toyota jest bardzo proekologiczna, jest prekursorem wprowadzenia i sprzedaży samochodów hybrydowych, które sprzedajemy już ponad 27 lat. Bardzo dbamy o środowisko i jest nam niezmiernie miło, że nasi klienci kupując hybrydy toyoty podążają za nami - mówi Agnieszka Koszecka, szefowa działu sprzedaży samochodów w salonach toyoty w Tarnowie, Nowym Sączu i Nowym Targu. - Z niecierpliwością czekamy na przygotowanie infrastruktury do sprzedaży większej liczby samochodów elektrycznych toyoty, aby jeszcze bardziej zadbać o nasze wspólne środowisko - dodaje.

- Górale boją się elektryków - podkreśla Anna Korczak, doradca ds. sprzedaży w salonie w Nowym Targu. - Kupując samochody pytają przede wszystkim o spalanie, ekonomia jest decydującym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji. My jednak staramy się uświadamiać klientów podczas rozmowy, mówimy też o korzyściach dla środowiska - zaznacza Anna Korczak.

Jak wejdą Chińczyki, sprzedaż elektryków wzrośnie

Elektryki przed pandemią zaczęła w Nowym Targu sprzedawać firma Moto Service Worwa. - Sprzedałem kilka używanych, ale wielkiego zainteresowania nimi jeszcze nie ma - twierdzi Łukasz Worwa, współwłaściciel firmy. Czeka aż wejdą na rynek chińskie elektryki, które będą podobnej jakości, lecz o wiele tańsze, na pewno wtedy zainteresowanie nimi będzie większe. Podstawową przeszkodą obecnie są zbyt wysokie ceny tych aut. Wadą - jego zdaniem - jest słaba bateria, która nie pozwala na jednym ładowaniu daleko dojechać. - Kiedyś z Warszawy przy bardzo trudnych warunkach pogodowych w zimie wracałem na Podhale elektrykiem 13 godzin - opowiada. - Przy dużym mrozie bateria szybko się rozładowuje, kierowca ma do wyboru albo dłużej jechać, albo mieć w samochodzie ciepło - twierdzi. Ten sam problem jest przy włączonej klimatyzacji.

Kłopotliwa jest też zbyt mała sieć ładowarek do elektrycznych samochodów i ich zbyt mała moc.

Za mało ładowarek

W Nowym Targu na sześć ładowarek jest tylko jedna z prądu stałego o dużej mocy - na stacji Circle K. Jeszcze w tym roku ma się pojawić w stolicy Podhala jedna z najszybszych ładowarek w Polsce, a właściwie hub, czyli wielostanowiskowa stacja ładowania aut elektrycznych. Stanie przy firmie Moto Service na ul. Szaflarskiej 156. Pozwoli naładować samochód elektryczny w kilkanaście minut. Będzie też  rozbudowywana ładowarka przy Ruczaju na ul. Ludźmierskiej 32, tam także pojawi się ładowarka prądu stałego o dużej mocy.

W Zakopanem jest  ponad 20 ładowarek, głównie przy pensjonatach i hotelach. Tylko trzy z nich są z prądu stałego, szybkie.  Żeby wiedzieć, gdzie ładowarki są usytuowane, warto ściągnąć sobie na telefon aplikację PlugShare, która pokazuje też, czy konkretna ładowarka jest wolna.   

  Trochę statystyk

Kto na Podhalu jeździ hybrydami? Według sprzedawców to najczęściej prawnicy, lekarze i księża. Kilku z duchownych pod Tatrami ma też elektryki.

Postanowiliśmy w starostwach - nowotarskim i tatrzańskim - sprawdzić, ile jest zarejestrowanych elektryków i samochodów hybrydowych.

W powiecie tatrzańskim na 66 848 wszystkich zarejestrowanych samochodów, pojazdów o napędzie elektrycznym jest obecnie 126, pojazdów o napędzie hybrydowym - 319.

W powiecie nowotarskim na 121 528 zarejestrowanych pojazdów, napęd elektryczny ma 256, hybryd jest - 856.

Warto wiedzieć

Korzystanie ze zgromadzonej w baterii energii do napędzania samochodu umożliwia poruszanie się bez emisji spalin. Właściciele aut elektrycznych podczas jazdy samochodem elektrycznym nie przyczyniają się więc do zwiększenia smogu i emisji gazów cieplarnianych. Przeciwnicy wskazują jednak, że ładowanie baterii jest możliwe dzięki istnieniu elektrowni, z których większość produkuje energię elektryczną przez spalanie paliw kopalnych. Argumentują, że to, czego nie wyemituje do środowiska elektryk, zrobi za niego elektrownia. To jednak mit. Spaliny elektrowni - mimo że szkodliwe - są filtrowane znacznie lepiej niż spaliny produkowane przez silnik samochodowy.

Można zadbać o to, by ładować auto w sposób zupełnie bezemisyjny. Tak dzieje się, gdy korzystamy ze stacji ładowania, w których wykorzystywana jest energia elektryczna wyprodukowana z odnawialnych źródeł.

Beata Zalot