Zaczęło się sympatycznie, od wręczania orderów. Potem podhalańscy rolnicy zarzucili wiceministra rolnictwa Kazimierza Plocke lawiną żalów i pretensji.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"8907"}

Choć znaczną część wystąpienia inaugurującego spotkanie wiceminister poświęcił sprawom unijnym, to gazdów z Podhala interesowało szczególnie własne podwórko. – Ustawa górska do dziś nie została uchwalona. Mamy trzy produkty regionalne i jakoś nie widać, by były kołem zamachowym dla naszego rolnictwa. A przepisy weterynaryjne tak utrudniają życie, że rolnicy wolą się pozbywać stad. Czy naprawdę nie da się stworzyć przepisów przyjaznych dla rolnictwa? – dopytuje Jan Janczy, szef Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz.

Pilnym problemem okazuje się też sprawa uboju zwierząt. Niemożność przeprowadzania go w warunkach przydomowych jest przyczyną braku dostępności jagnięciny i jej wysokich cen. A przecież w wielu unijnych krajach, w tym na Słowacji, możliwy jest ubój dla potrzeb własnych czy agroturystyki. – Tam turysta może wybrać sobie jagnię, które na miejscu zostanie ubite i sprzedane. Bez żadnych komplikacji. Bo przecież z owcy nie ma odpadów – zagospodarować można wszystko, a tę garść pozostałości to pies zje – dodaje Józef Pietraszek z Krempach. Zdaniem Janczego brak w okolicy jakiejkolwiek ubojni i konieczność transportu owiec na ubój aż do Leska powoduje, że kilogram jagnięciny kosztuje 40-50 zł, a mógłby 15.

Zdaniem wiceministra sytuację może rozwiązać nowa ustawa zezwalająca na sprzedaż bezpośrednią, która przy obrotach do 10 tys. zł będzie też nieopodatkowana. – Przy odpowiednio niskich wymaganiach sanitarnych można będzie sprzedawać wyroby piekarskie, masarskie, drób, mleko – przygotowujemy cały katalog produktów – zaznacza Plocke. Przepisy mają obowiązywać w ciągu trzyletniego okresu próbnego.

Wiceminister przyznaje też, że niekiedy przepisy weterynaryjne są odczytywane przez urzędników „zbyt literalnie”. A podnoszona przez rolników sprawa zakupów leków dla zwierząt także w normalnych sklepach, a nie tylko u weterynarzy, „jest do załatwienia”. – Przecież takiego lobby weterynaryjnego, jak w Polsce, to nie ma nigdzie w Europie – dodaje Pietraszek.

Władysława Długopolskiego z Dzianisza, właściciela stada krów mlecznych, martwi nieopłacalność produkcji mleka. – Jak mówić o godziwej cenie, skoro mleczarnia płaci mi 80 gr. za litr mleka, a litr ropy do ciągnika kosztuje ponad 4 zł? Mieszkam we wsi, o której kiedyś mówiono, że płynie przez nią rzeka mleka. A teraz hodowców zostało kilku. Kiedyś miałem owce, ale zlikwidowałem stado. Czy teraz mam to samo zrobić z krowami? Jest propozycja, byśmy składali wnioski o dopłaty bezpośrednie – półtora grosza za litr! Czy to poważne?

Kazimierz Plocke tłumaczy, że cena mleka jest niesprawiedliwa, bo jest ustalana przez mleczarnie. – To absurd. Ale rolnik, gdy będzie sam, zawsze przegra. Dlatego proponuję, byście tworzyli grupy producenckie, które byłyby partnerem w negocjacjach cen. Taki system działa na rynku trzody chlewnej. To cały proces, ale trzeba go przejść, a żaden minister nie będzie ustalał ceny mleka – podkreśla.

Wiceminister przyznał też, że napisana przed laty ustawa górska leży gdzieś na dnie szuflady, a obecny rząd nawet nie próbował się zmierzyć z tą problematyką. Przyczyną jest – jego zdaniem – brak zabezpieczenia finansowego dla pakietu wsparcia rolnictwa w trudnych warunkach.

Kazimierza Plocke wysłuchał też narzekań członków Federacji Obrońców Podhala, którzy stwierdzili, że przygotowana ustawa o szlakach turystycznych, gwarantująca ich przebieg także po prywatnych terenach, to rugowanie górali z ich ziemi.

Józef Figura