Uprawa słonecznika może być prowadzana w wielu kierunkach: jako surowiec do produkcji oleju, źródło nasion przeznaczonych do spożycia, w celach ozdobnych, czy też jako roślina pastewna lub międzyplonowa. Obecnie, największe znaczenie gospodarcze ma uprawa słonecznika z przeznaczeniem przemysłowym, do produkcji oleju.

Kiedy wysiewać nasiona słonecznika?

Termin siewu słonecznika jest uzależniony od temperatury gleby na głębokości 5 cm, która powinna wynosić przynajmniej 8°C. Przypada zwykle między 15 a 25/30 kwietnia. Praktyka rolnicza wskazuje, że siewy majowe słonecznika są zwykle spóźnione i przekłada się to na spadek poziomu plonowania. Spowodowane jest to zwykle rozwojem chorób, zwłaszcza szarej pleśni i zgnilizny twardzikowej, w końcowym okresie wegetacji. Siew w optymalnych warunkach sprzyja równomiernym wschodom i szybkiemu rozwojowi w początkowym okresie wzrostu. Jest to bardzo ważne, ponieważ ułatwia to dalsze prowadzenie plantacji w tracie sezonu wegetacyjnego.

Jakie są parametry siewu?

Do siewu nasion niezbędne jest wykorzystanie siewnika punktowego, analogicznego jak w przypadku buraków cukrowych czy kukurydzy. Należy jednak pamiętać o tym, że powinien on umożliwiać siew słonecznika z zachowaniem założonych parametrów.

Pamiętaj o głębokości siewu i odpowiedniej obsadzie

Nasiona powinny być umieszczone na głębokości około 5 cm. Zbyt płytki siew ułatwia żerowanie ptaków, co prowadzi do znacznego zmniejszenia obsady słonecznika już przed wschodami. Zwiększenie głębokości siewu nasion powyżej 5 cm, będzie powodowało wydłużenie wschodów i może zwiększyć ryzyko występowania zgorzeli siewek. Rozstaw rzędu uprawy słonecznika powinien wynosić od 50-60 cm, a rekomendowana odległość pomiędzy nasionami w rzędzie- od 22-27 cm. Z reguły obsada słonecznika w momencie siewu planowana jest na 75 000 nasion na hektarze, co przekłada się na 60 000 roślin słonecznika/ha w momencie zbioru.

Jakie nasiona słonecznika wybrać do siewu?

Obecnie liczba dostępnych odmian słonecznika jest coraz większa i pozwala na optymalny wybór w zależności od kierunku uprawy. Dlatego też mamy do wyboru nasiona z przeznaczeniem na olej, jadalne, ozdobne czy pastewne. To właśnie cel uprawy słonecznika determinuje cechy roślin. Największym zainteresowaniem cieszą się odmiany oleiste słonecznika.

Niezależnie od celu uprawy słonecznika należy wybierać nasiona zaprawione. Standardowym zbiegiem jest zaprawianie nasion zaprawą fungicydową. Szeroki wybór fungicudów znaleźć można tutaj: https://osadkowski.pl/pl/oferta/srodki-ochrony-roslin/fungicydy/. Jednak ze względu na dużą presję ze strony ptaków, należy rozważyć zakup materiału siewnego zaprawionego repelentem. W wyborze odpowiednich nasion powinno kierować się wczesnością. Należy ją dostosować do długości okresu wegetacji w danym regionie.

Słonecznik z przeznaczenie do bezpośredniego spożycia

Odmiany słonecznika z przeznaczeniem do bezpośredniego spożycia (tzw. gryzowe) powinny charakteryzować się dużą średnicą koszyczka. Może on wynosić nawet do 45 cm. Bardzo ważne, żeby niełupki słonecznika były duże, a nasiono łatwo oddzielało się od okrywy. Nasiona słonecznika są ważnym źródłem witamin rozpuszczalnych w tłuszczach.

Słonecznik do celów pastewnych

Słonecznik nie jest zbyt często wykorzystywany do celów żywieniowych jako zielonka. Może być wysiewany samodzielnie lub z roślinami towarzyszącymi takimi jak zboża, czy rośliny strączkowe. Nasiona słonecznika do celów pastewnych mogą być wysiewana jako międzyplon.

Odmiany słonecznika oleistego 

Uprawa słonecznika z przeznaczeniem na surowiec do produkcji oleju jest dominującą. Wraz ze wzrostem popularności słonecznika zwiększa się dostępność jego odmian. Różnią się między innymi wczesnością, zawartością kwasu oleinowego i linolowego w nasionach.

Olej tłoczony z tzw. odmian tradycyjnych posiada w swoim składzie 20% kwasu oleinowego i ponad 60% kwasu linolowego. Jednak z punktu widzenia przydatności oleju do celów spożywczych oraz produkcji biopaliw bardziej pożądane są odmiany o zwiększonej zawartości kwasu oleinowego, która powinna przekraczać 80%. Olej tłoczony z nasion odmian o podwyższonej zawartości kwasu oleinowego, wykazuje większą stabilność, stąd też większe zainteresowanie przemysły takimi odmianami.

Cennym produktem "ubocznym" z upraw odmian słonecznika oleistego jest śruta poekstrakcyjna stosunkowo bogata w białko- zawiera go około 30%. Może być ona wykorzystywana jako źródło białka w żywieniu bydła.

W procesie uprawy słonecznika bardzo ważny jest dobór odmian do celu prowadzenia plantacji. Warto przy tym skorzystać z fachowej oferty nasion słonecznika firmy Osadkowski dostępnej pod adresem https://osadkowski.pl/pl/oferta/nasiona/slonecznik/.  Umożliwia ona wybór odmiany optymalnie dostosowanej do wymagań danego regionu (wczesność odmiany), do przeznaczenia (oleiste, jadalne, ozdobne, pastewne) oraz wymagań skupu.