Często nie zdajemy sobie sprawy, jak wiele instytucji na co dzień przetwarza nasze dane, w tym numer PESEL. Niesie to ryzyko nieuprawnionego wykorzystania tych informacji, co stanowi poważne zagrożenie, które może prowadzić do kradzieży tożsamości i różnego rodzaju oszustw. Dlatego warto poznać sposoby ochrony i aktywnie działać w celu minimalizacji ryzyka.

Zagrożenia związane z wyłudzeniem danych osobowych

Wyciek danych osobowych, jak np. numeru PESEL, prowadzi do poważnych konsekwencji. Oszuści mogą wykorzystać te informacje do takich celów jak wzięcie pożyczki, zakup na raty lub nawet założenie firmy na cudze nazwisko. Próby wyłudzenia danych są coraz częstsze, dlatego ważne jest, aby mieć świadomość zagrożeń i podejmować odpowiednie środki ostrożności.

Wyłudzenie danych osobowych jest przestępstwem, które zwykle polega na wprowadzeniu w błąd, wykorzystaniu błędu lub niewiedzy pokrzywdzonego, by pozyskać te informacje. Oszuści często podszywają się pod różne instytucje, takie jak banki, firmy płatnicze czy instytucje rządowe i próbują uzyskać nasze dane. Mogą to robić poprzez fałszywe strony internetowe, wiadomości e-mail, wiadomości SMS lub nawet telefonicznie. 

Jak chronić swoje dane osobowe?

Ochrona swoich danych osobowych to przede wszystkim dobre praktyki oraz uważne poruszanie się po stronach internetowych. Niestety czasem zwykła ostrożność nie wystarcza, dlatego poza poniższymi radami warto wziąć pod uwagę wykorzystanie dodatkowych usług. Sprawdź PESEL, czy jest on zastrzeżony poprawnie (lub zastrzeż go, jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś). Oprócz tego sprawdź, na czym polega usługa Chroń PESEL, dzięki której możesz otrzymywać informacje na temat użycia Twoich danych m.in. przez instytucje finansowe. 

Zachowaj ostrożność w internecie

Po pierwsze unikaj klikania w podejrzane linki i pobierania załączników z nieznanych źródeł. Poza tym zawsze sprawdzaj wiarygodność stron internetowych, a szczególnie tych bez szyfrowanych połączeń (czyli pozbawionych charakterystycznej kłódki obok adresu).

Uważnie czytaj wiadomości e-mail. Pamiętaj, że instytucje finansowe i rządowe nigdy nie proszą o podanie haseł czy numerów kart kredytowych w wiadomościach.

Zastrzeż swój numer PESEL

Od 17 listopada 2023 roku istnieje możliwość zastrzeżenia numeru PESEL, co znacznie ogranicza ryzyko wykorzystania go przez oszustów. Możesz dokonać zastrzeżenia w dowolnym urzędzie miasta lub na stronie internetowej www.gov.pl. Od 1 czerwca 2024 r. banki będą miały obowiązek weryfikować pod tym kątem numery PESEL np. przy zawieraniu umowy pożyczki. Samo zastrzeżenie można w każdej chwili wycofać.

Sprawdzaj swoje konta i raportuj podejrzane aktywności

Regularnie sprawdzaj swoje konta bankowe, karty kredytowe i inne konta finansowe w celu wykrycia nieautoryzowanych transakcji. Natychmiast zgłoś podejrzaną aktywność swojemu bankowi lub dostawcy usług. Dotyczy to również social mediów – nawet jeśli nie udostępniłeś na nich danych osobowych, to pozostałe informacje mogą być dla potencjalnego oszusta cennymi wskazówkami.

Pilnuj swoich dokumentów

Wszelkie dokumenty, dzięki którym można Cię zidentyfikować, są niezwykle wartościowe dla oszustów. Dotyczy to nie tylko dowodu osobistego czy paszportu, ale nawet deklaracji PIT, wyników badań od lekarza czy korespondencji.

Staraj się trzymać wszystkie ważne dokumenty w bezpiecznym miejscu. Niszcz te, które są już nieaktualne i z których nie będziesz już korzystać. Pamiętaj, że praktycznie zawsze masz prawo odmówić ich udostępniania, dlatego nie wysyłaj kopii postronnym osobom, a kradzież danych bezzwłocznie zgłaszaj na policję.