Łojotokowe zapalenie skóry (ŁZS) to jedno z najczęstszych schorzeń skóry. Szacuje się, że dotkniętych nim jest około 3% populacji. Zmiany skórne, zwłaszcza występujące w widocznym miejscu, stają się dla pacjentów przyczyną dużego dyskomfortu i obniżenia jakości życia. Jakie są aktualne wytyczne do leczenia tej choroby? Jakie preparaty łagodzą jej objawy?

Łojotokowe zapalenie skóry to przewlekła, nawracająca choroba skóry. Jej objawem są charakterystyczne zmiany skórne – rumieniowo-złuszczające wykwity o raz tłusta, świecąca się skóra. Zmiany występują głównie w partiach ciała ze zwiększoną liczbą gruczołów łojowych, a więc twarzy, plecach, owłosionej skórze głowy. Statystycznie częściej zapadają na nią mężczyźni niż, choć wśród chorych są osoby obu płci i w różnym wieku. Jakie preparaty i maści na łojotokowe zapalenie skóry przynoszą największą skuteczność?

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry stanowi spore wyzwanie zarówno dla pacjentów, jak i personelu medycznego. Nie ma jednego, w pełni skutecznego leku na tę przypadłość. Ponadto choroba ma charakter nawrotowy, a jej patogeneza nie jest rozpoznana. Poniżej zostały krótko omówione aktualne sposoby leczenia ŁZS.

Maści na łojotokowe zapalenie skóry

Leczenie łojotokowego zapalenia skóry najczęściej prowadzone jest miejscowo. Za najskuteczniejsze maści na łojotokowe zapalenie skóry uchodzą te zawierające pochodne imidazolu (np. klotrimazol). Substancje te działają przeciwbakteryjnie i wykazują najmniejsze ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.

Inne substancje wykazujące dużą skuteczność w leczeniu łojotokowego zapalenia skóry to kortykosteroidy oraz inhibitory kalcyneuryny. Niestety, długotrwałe stosowanie tych substancji może działać niekorzystnie na skórę, dlatego zaleca się je jako leki drugiego rzutu.

Szampony na łojotokowe zapalenie skóry

Zmiany charakterystyczne dla ŁZS występują także na owłosionej skórze głowy. W leczeniu zmian na głowie stosuje się szampony i lotiony o właściwościach przeciwgrzybiczych, cytostatycznych i keratolityczych.

Polskie Towarzystwo Dermatologiczne zaleca stosowanie cyklopiroksolaminy w stężeniu 1% w postaci szamponu. Objawy łojotokowego zapalenia skóry łagodzą także szampony przeciwgrzybicze zawierające ketokonazol, klotrimazol lub flutrimazol.

Szampony z wymienionymi substancjami należy stosować 2-3 razy w tygodniu. Przy łagodnej postaci choroby zaleca się stosowanie dostępnych bez recepty szamponów przeciwłupieżowych z takimi składnikami jak:

• siarczek selenu;
• dziegcie;
• pirytionian cynku.

Leczenie ogólne

Przy bardzo zaostrzonej postaci ŁZS zalecane jest leczenie ogólne za pomocą leków doustnych. Substancjami czynnymi w nich są m.in. itrakonazol, flukonazol czy izotretynoina. Ta ostatnia ma silne działanie teratogenne (uszkadzające płód), dlatego kobiety leczone izotretynoiną powinny stosować antykoncepcję hormonalną.

Jak długo trwa leczenie łojotokowego zapalenia skóry?

Przyjmuje się, że leczenie powinno przynieść widoczne efekty po miesiącu stosowania. Jeśli po tym czasie nie widać efektów, lekarz włącza lek zawierający inną substancję.

Bibliografia:
1. Aleksandra Buczek, Dominika Wcisło-Dziadecka, Katarzyna Sierant, Ligia Brzezińska-Wcisło - Co nowego w etiologii i terapii łojotokowego zapalenia skóry (http://www.pnmedycznych.pl/wp-content/uploads/2018/07/pnm_2018_01A_049-054.pdf)

2. Marta Bednarek, Claudia Musiał - Najczęstsze problemy pacjenta trychologicznego – choroby skóry głowy (https://aestheticcosmetology.com/wp-content/uploads/2019/06/ke2019.3-7.pdf)

3. Ewa Trznadel-Grodzka, Marcin Błaszkowski, Helena Rotsztejn - Badania nad łojotokowym zapaleniem skóry. Część I. Rola wybranych cytokin w patogenezie łojotokowego zapalenia skóry https://phmd.pl/resources/html/article/details?id=55207&language=pl