Ciepłownictwo to jedna z kluczowych dziedzin, w których od wielu lat stosuje się systemy telemetryczne. Rola telemetrii i telematyki w ciepłownictwie z roku na rok rośnie. Podstawowe przyczyny tego wzrostu to rosnące koszty energii, rachunek ekonomiczny firm wytwarzających i przesyłających ciepło, rosnące koszty utrzymania po stronie odbiorców oraz ochrona środowiska. Monitorowanie i nadzór sieci ciepłowniczych umożliwia automatyzację i optymalizację całego łańcucha procesów w ciepłownictwie.

Telemetria i telematyka w ciepłownictwie

System ciepłowniczy to z punktu widzenia telemetrii i telematyki infrastruktura związana z monitorowaniem i sterowaniem sieci ciepłowniczych. Systemy ciepłownicze mają zapewniać prawidłowy przebieg procesów związanych z wytwarzaniem, przesyłaniem i dystrybucją ciepła.

Konsekwencją pojawienia się liczników zdalnego odczytu było powstanie i szybki rozwój systemów telemetrycznych wykorzystujących ciepłomierze do rozliczania odbiorców ciepła w sieciach ciepłowniczych. Podobny postęp nastąpił też w sieciach energetycznych, wodociągowych i gazowniczych. W dziedzinie systemów nadzoru i sterowania siecią oraz rozliczenia zużycia każdego rodzaju mediów (ciepło, woda, energia elektryczna, gaz) Control Sp. z o.o. może pochwalić się wieloma realizacjami systemów obejmujących nawet po kilka tysięcy liczników i setki węzłów sterowniczych.

Kluczową rolę wśród systemów ciepłowniczych, w których specjalizuje się firma Control Sp. z o.o., pełnią systemy alarmowe sieci ciepłowniczych. Systemy alarmowe sieci ciepłowniczych to doskonałe narzędzie do nadzoru stanu infrastruktury przesyłowej oraz wykrywaniu i lokalizacji wycieków, a także alarmowaniu o wszelkich nieprawidłowościach. Systemy alarmowe są szczególnie przydatne w sieciach ciepłowniczych wykonanych z rur preizolowanych. W sieciach tych systemy telemetryczne nie tylko wykrywają awarie i lokalizują je z dokładnością do 1m, ale również wskazują fragmenty sieci o pogorszonych w wyniku naturalnego zużycia parametrach. Umożliwia to utrzymanie należytego stanu infrastruktury sieci, wskazanie potencjalnych zagrożeń i ich eliminację, a tym samym zapewnia bezpieczeństwo dostaw oraz uniknięcie przestojów i strat spowodowanych awariami.

Nowoczesne systemy ciepłownicze

Nowoczesne systemy ciepłownicze wykorzystują najnowsze technologie i urządzenia, ale jednocześnie nie rezygnują ze starszych, ale sprawdzonych i niezawodnych rozwiązań. W ofercie firmy Control Sp. z o.o. znajdują się najnowocześniejsze sterowniki swobodnie programowalne, które można łatwo i szybko programować w językach C, Python, Perl, PHP, Java, Node JS, Lua, Basic, Shell. To głownie dzięki nim możliwa jest pełna automatyzacja procesów związanych ze zdalnym odczytem danych i sterowaniem procesami i urządzeniami wykonawczymi. Transmisja bezprzewodowa GPRS, LTE-cat.M, magistrale RS-485 i M-Bus, moduły telemetryczne, sieci komputerowe, czy wykorzystanie sprawdzonego protokołu transmisji modbus połączone z modułową architekturą systemów automatyki zapewniają ich elastyczność, łatwość i niskie koszty rozbudowy oraz wysoką skalowalność systemów.

Na poprawę efektywności i bezpieczeństwa w sieciach ciepłowniczych duży wpływ ma integracja systemów oraz zastosowanie technologii IT, w tym tworzonego na potrzeby systemów automatyki i telemetrii specjalistycznego oprogramowania SCADA (należące do tej rodziny oprogramowanie OCS stanowi autorskie rozwiązanie firmy Control Sp. z o.o). Wsparcie komputerowe ułatwia integrację systemów, ale przede wszystkim oferuje dodatkowe możliwości i funkcje. Nowoczesne systemy, w tym systemy ciepłownicze, mogą łączyć w sobie kilka procesów, jak sterowanie przepływem ciepła w sieci, system alarmowy sieci ciepłowniczych, ale także umożliwiają wizualizację wszystkich nadzorowanych procesów z wykorzystaniem wielowarstwowego mapowania systemu ciepłowniczego z uwzględnieniem wskazań poszczególnych urządzeń pomiarowych, stanu urządzeń wykonawczych, lokalizację awarii, itp. Przesyłanie i gromadzenie dużej liczby danych umożliwia analizę działania systemu i tworzenie prognoz zapotrzebowania na energię cieplną w zależności od warunków pogodowych, pory dnia i roku. Analiza danych może również ułatwiać optymalizację zarówno systemu nadzorującego, jak i nadzorowanych procesów przyczyniając się do ich optymalizacji.

Systemy ciepłownicze w przyszłości - efektywność i bezpieczeństwo

Inteligentne technologie, takie jak Internet Rzeczy (ang. IoT), czy automatyzacja procesów pozwalają na monitorowanie i optymalizację zużycia energii w czasie rzeczywistym. Dzięki nim uzyskuje się zwiększenie efektywności energetycznej i redukuje straty ciepła powstające w procesie przesyłania. Całodobowy nadzór i zaawansowane systemy zarządzania pomagają w wykrywaniu awarii i zapobieganiu przestojom i awariom, co ma kluczowe znaczenie dla efektywności i niezawodności dostaw, a co za tym idzie wzrost bezpieczeństwa całego systemu.

Szczególną rolę w przyszłych systemach ciepłowniczych i ogólnie w systemach nadzoru i sterowania procesami przemysłowymi i technologicznymi będzie odgrywał Internet Rzeczy i będący jego rozszerzeniem Internet Wszystkiego (ang. IoE). Już dziś urządzenia i maszyny tworzące system telemetryczny wymieniają miedzy sobą dane za pośrednictwem internetu. Stąd już tylko krok do wymiany istotnych danych między nie powiązanymi ze sobą systemami i wzajemnym oddziaływaniem. Dzięki temu można uzyskać choćby za pośrednictwem aplikacji mobilnych dostęp do interesujących nas danych i sterowanie procesem lub jego częścią z dowolnego miejsca na ziemi. Przykładem kierunków rozwoju jest choćby automatyka budynkowa, w której systemy sterowania ogrzewaniem, klimatyzacją, wentylacją, oświetleniem i przeciwpożarowy stanowią integralne części nadrzędnego systemu sterowania zapewniającego ich wzajemną i bezkolizyjną współpracę.