Ból kolana jest bardzo powszechnym problemem, nie tylko u osób, które nie uprawiają żadnej aktywności fizycznej, ale także tych, które aktywnie uprawiają sport. Niemniej jedną z metod niefarmakologicznego leczenia pulsującego bólu kolana są odpowiednie ćwiczenia. Jaka aktywność wzmacnia stawy kolanowe i łagodzi dolegliwości bólowe? Sprawdź.

::attachment{"type":"image","item_id":"169367", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}

Skąd się bierze ból kolan? Przyczyny pulsującego bólu kolan

Dolegliwości bólowe w kolanie mogą mieć różne przyczyny. Pulsujący ból, któremu towarzyszą zaczerwienie i nadmierne ucieplenie skóry w okolicy stawu, obrzęk, a także ograniczenie ruchomości, może wywołać stan zapalny w stawie kolanowym [1]. Inna przyczyna bólu kolana to przeciążenie np. kolano biegacza, kolano skoczka lub kolano kinomana. Wówczas objawy nasilają się przy długotrwałym siedzeniu, kucaniu, klęczeniu, bieganiu, skakaniu, wchodzeniu i schodzeniu po schodach lub każdym innym ruchu wymagającym rozprostowania zgiętego kolana [1].

Ból w kolanie może pojawić się także w wyniku urazu. Najczęściej są to:

• nadwyrężenie mięśni czworogłowych i dwugłowych uda (naciągnięcie);

• uszkodzenie łąkotki;

• uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego, pobocznych i krzyżowych tylnych [1].

Nagły, silny ból kolan o poranku, któremu towarzyszy łagodna sztywność stawu może wskazywać na chorobę zwyrodnieniową stawów. Poza tym ból kolan może być spowodowany innymi chorobami, np. reumatoidalnym zapaleniem stawów i zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa [1].

Czy ćwiczenia pomagają na pulsujący ból kolana?

W zapalnych i niezapalnych chorobach układu ruchu, którym towarzyszy m.in. pulsujący ból kolana, pomocne okazują się metody niefarmakologiczne. Pozwalają ograniczyć ilość przyjmowanych leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych [2].

Podstawową rolę w walce z bólem odgrywają kinezyterapia (leczenie ruchem) i podnoszenie ogólnej sprawności fizycznej. Szczególnie zalecane są:

• pływanie i ćwiczenia w wodzie;

• systematyczna gimnastyka w domu;

• ćwiczenia rozciągające i izometryczne;

• aerobik;

• spacery i nordic walking;

• jazda na rowerze [2].

Ćwiczenia pomagają nie tylko w leczeniu bólu kolana, ale także poprawiają koordynację ruchową, ruchomość zajętych stawów kolanowych oraz zmniejszają napięcie mięśniowe. Dzięki regularnej aktywności sportowej poprawia się wydolność fizyczna. Wzmacniają się też mięśnie, ścięgna i więzadła. Należy jednak pamiętać, że przy bólach kolan uprawianie sportu i wszelkie ćwiczenia powinny być umiarkowane i nie przeciążać stawów. Najlepiej, gdy aktywność fizyczna będzie indywidualnie dobrana przez rehabilitanta, fizjoterapeutę lub trenera [2].

Jakie ćwiczenia w domu są dobre na ból kolana?

Rodzaj ćwiczenia zależy od tego, z jakiego powodu pacjent odczuwa ból kolan. Przykładowo w leczeniu zespołu bólowego rzepkowo-udowego wskazane są ćwiczenia wzmacniające siłę mięśnia czworogłowego uda i mięśni biodra razem z rozciąganiem mięśnia czworogłowego, ścięgien podkolanowych, zginaczy w stawie biodrowym oraz pasma biodrowo-piszczelowego. Zaleca się ich wykonywanie 3 razy w tygodniu przez 6-8 tygodni [3].

Ulgę przy bólach kolan w wyniku choroby zwyrodnieniowej stawów przynosi połączenie treningu aerobowego z siłowym oraz wszelkie ćwiczenia w domu, które mają za zadanie zmniejszenie masy ciała u pacjentów z otyłością i nadwagą [2, 3]. Przy zmianach w obrębie łąkotek, ścięgien i więzadeł korzystne są ćwiczenia ekscentryczne, w których mięśnie wydłużają się pod obciążeniem, ale brakuje w tym przypadku szczegółowych protokołów treningowych [3].

Zazwyczaj należy unikać określonych form aktywności fizycznej, zwłaszcza takich, które wymagają kucania, skręcania nogi w kolanie lub robienia przysiadów. Natomiast wykonuje się zalecone przez fizjoterapeutę odpowiednie ćwiczenia wzmacniające i rozciągające mięśnie [1].

Jednak należy pamiętać, że ból kolan, który nie ustępuje, nasila się lub towarzyszy mu obrzęk, gorączka, lub inne niepokojące objawy, wymaga dogłębnej diagnostyki lekarskiej. Jeżeli leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów, również należy zgłosić się do lekarza ortopedy, który ustali, co może powodować ból.

Artykuł na zlecenie marki Diky

Bibliografia:

1. Wiercińska M., Ból kolana - przyczyny i leczenie bolących kolan, Medycyna praktyczna dla pacjentów, 2023, witryna internetowa: https://www.mp.pl/pacjent/ortopedia/choroby-urazy/323353,bol-kolana-przyczyny-i-leczenie-bolacych-kolan (dostęp: 08.07.2025).

2. Rupiński R., Praktyczne wskazówki dotyczące postępowania we wczesnym zapaleniu stawów, LEKARZ POZ 5/2022, s. 346-352.

3. Pustowski M., Postępowanie zachowawcze u dorosłych pacjentów z bólem kolana, Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2017, witryna internetowa: https://www.mp.pl/medycynarodzinna/artykuly/147694,postepowanie-zachowawcze-u-doroslych-pacjentow-z-bolem-kolana (dostęp: 08.07.2025).