W ostatnich latach coraz więcej osób spłacających kredyty zastanawia się, czy stosowanie WIBOR-u w ich umowach było prawidłowe. Wątpliwości dotyczą głównie przejrzystości zasad, na jakich ustala się ten wskaźnik oraz tego, czy banki w wystarczający sposób informowały o jego działaniu. Poniższy tekst wyjaśnia, na czym polega WIBOR, skąd biorą się roszczenia o jego unieważnienie i jak przebiega postępowanie sądowe dotyczące usunięcia tego wskaźnika z umowy.

Artykuł przygotowany przez Kancelarię Prawną Rachelski i Wspólnicy. Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny, a zawarte w nim treści nie stanowią wiążącej porady prawnej. W przypadku konkretnych problemów prawnych zawsze powinieneś skonsultować się z adwokatem lub radcą prawnym, który dokona oceny Twojej sytuacji.

WIBOR jako element oprocentowania kredytów

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to podstawowy wskaźnik stosowany przez polskie banki do ustalania oprocentowania kredytów. Odzwierciedla on oprocentowanie pożyczek udzielanych sobie przez banki na rynku międzybankowym. Jego wartość ustala się codziennie na podstawie danych przekazywanych przez instytucje finansowe uczestniczące w fixingu.

Zobacz również: Co to jest WIBOR w umowie kredytowej

Wskaźnik ten występuje w kilku odmianach, m.in. 1M, 3M czy 6M, które określają częstotliwość aktualizacji oprocentowania kredytu - od jednego do sześciu miesięcy. Im wyższy WIBOR, tym wyższa rata dla kredytobiorcy. Z tego powodu wzrost wskaźnika silnie wpływa na domowe budżety i skłania kredytobiorców do weryfikowania zapisów swoich umów.

Dlaczego część kredytobiorców kwestionuje WIBOR?

Podstawą do podważania WIBOR-u są zarzuty dotyczące braku przejrzystości umów kredytowych. Wielu klientów twierdzi, że banki nie wyjaśniły dostatecznie, skąd bierze się wysokość wskaźnika i jak dokładnie wpływa on na oprocentowanie kredytu. Jeśli mechanizm ustalania oprocentowania nie został opisany w sposób zrozumiały, istnieje ryzyko, że określony zapis może zostać uznany za klauzulę niedozwoloną.

Klauzule abuzywne to takie, które naruszają równowagę między stronami umowy i stawiają konsumenta w niekorzystnej sytuacji. Jeżeli sąd uzna, że sposób wprowadzenia WIBOR-u do umowy był nieprzejrzysty lub obarczony wadą informacyjną, może orzec o jego niewiążącym charakterze. W przeciwnym wypadku usunięcie WIBOR z umowy kredytowej nie będzie możliwe.

Jak przebiega sprawa o wyeliminowanie WIBOR-u?

Postępowanie sądowe rozpoczyna się od szczegółowej analizy dokumentacji kredytowej. Kancelaria specjalizująca się w sporach z bankami sprawdza, czy w umowie znajdują się niejasne lub nieuczciwe zapisy związane z oprocentowaniem. Po ustaleniu podstaw prawnych do złożenia pozwu formułowane jest roszczenie skierowane przeciwko bankowi.

W trakcie procesu strony przedstawiają swoje argumenty, a sąd bada, czy zastosowanie WIBOR-u w danej umowie było zgodne z prawem, oraz czy konsument został właściwie poinformowany o zasadach funkcjonowania wskaźnika. Zdarza się, że sądy orzekają o wyeliminowaniu WIBOR-u z oprocentowania lub nawet o unieważnieniu całej umowy kredytowej. Takie rozstrzygnięcia mogą prowadzić do znaczącego obniżenia rat lub rozliczenia kredytu na zupełnie innych zasadach.