Kandydoza to infekcja wywołana nadmiernym rozrostem grzyba rodzaju Candida, który normalnie bytuje w niewielkich ilościach w organizmie człowieka. Gdy naturalna równowaga mikroflory zostaje zaburzona, grzyb ten może się namnażać i powodować nieprzyjemne objawy m.in. w jamie ustnej na języku. Jedną z metod zapobiega i leczenia kandydozy jest utrzymanie odpowiedniej diety. Co jeść, a czego unikać przy grzybicy? Sprawdź!

::attachment{"type":"image","item_id":"19367", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}

Co powoduje kandydozę na języku?

Kandydoza na języku, powszechnie znana jako grzybica, może wystąpić u osób w każdym wieku i z różnych przyczyn. Najczęstsze z nich to [1]:

• osłabiony układ odpornościowy (z powodu choroby np. nabytych lub wrodzonych zaburzeń odporności, lub przyjmowanych leków np. steroidoterapia, leczenie immunosupresyjne);

• stosowanie antybiotyków, które mogą zaburzyć naturalną równowagę mikroorganizmów w organizmie;

• przewlekłe choroby np. zaburzenia hormonalne (niedoczynność nadnerczy, nadczynność przytarczyc, niedoczynność tarczycy.

Czynniki predysponujące do grzybicy jamy ustnej

Grzyby z rzędu drożdżaków rodzaju Candida (najczęściej gatunek Candida albicans) naturalnie występują na skórze i błonach śluzowych w jamie ustnej, i nie powodują żadnych problemów. Jednak w przypadku zmian odporności lub obecności czynników sprzyjających ich rozwojowi, mogą się namnażać, co prowadzi do wystąpienia kandydozy [1].

Do czynników sprzyjających powstawaniu takiej infekcji można zaliczyć [1]:

• zaburzenia funkcji ślinianek

• uszkodzenia błony śluzowej np. przez protezy zębowe lub aparaty ortodontyczne;

• nieprawidłowa higiena jamy ustnej;

• przebyta infekcja bakteryjna lub wirusowa;

• grupa krwi 0;

• okres noworodkowy i niedostateczna higiena smoczków;

• ciąża.

Epizody kandydozy na języku mogą częściej występować u osób niedożywionych i tych, którzy mają złe nawyki żywieniowe [1].

Jaka jest rola diety w zapobieganiu i leczeniu grzybicy języka?

Musisz wiedzieć, że wybory żywieniowe mogą mieć wpływ na namnażanie się grzybów powodujących grzybicę. Dlatego duże znaczenie w zapobieganiu i leczeniu tej choroby ma to, co dostarczasz do organizmu. Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie produktów bogatych w węglowodany. Dieta niskowęglowodanowa pomaga regulować poziom cukru we krwi. Najlepiej wykluczyć spożycie cukru białego, syropu z agawy oraz syropu glukozowo-fruktozowego [2]. Ograniczenie ilości fruktozy, glukozy, sacharozy i maltozy na rzecz np. ksylitolu może pomóc w kontroli kolonizacji grzyba Candida w jamie ustnej [3].

Jeśli chcesz zachować dobre samopoczucie i nie dopuścić do tego, by kandydoza na języku rozprzestrzeniła się na inne części jamy ustnej, stosuj dietę [1, 3, 4]:

• obfitującą w wartościowe źródła białka w zdrowe tłuszcze;

• z ograniczoną ilością węglowodanów;

• uzupełniającą zapotrzebowanie organizmu na żelazo, kwas foliowy i witaminę C;

• bogatą w przeciwutleniacze obecne w owocach i warzywach, które redukują wysokie ilości reaktywnych form tlenu powodujących stres oksydacyjny.

Czy dieta pomaga wyleczyć kandydozę na języku?

Racjonalne odżywianie wspomaga leczenie farmakologiczne grzybicy jamy ustnej. Dlatego zamiast węglowodanów prostych, sięgaj po złożone np. pełnoziarniste produkty zbożowe (kasze, makarony pełnoziarniste, brązowy ryż). Wybieraj również ryby, orzechy i nasiona, awokado, oleje m.in. słonecznikowy i wiesiołkowy oraz fermentowane produkty mleczne (jogurty naturalne, kefiry, maślanki) [4].

Jedz pieczywo żytnie, pieczone na zakwasie, a jeśli lubisz, dołącz do jadłospisu kiszonki np. kapustę i ogórki. Wyeliminuj natomiast słodycze, produkty przetworzone, light bez cukru oraz z tłuszczami utwardzonymi w składzie. Okazuje się również, że włączenie do diety czosnku, suplementacja witaminy D oraz przyjmowanie preparatów probiotycznych wykazują dobroczynny wpływ w leczeniu zakażenia grzybem Candida [4].

Pamiętaj, że sama dieta nie zastąpi stosowania preparatów przeciwgrzybiczych, ale może znacząco wspomóc leczenie i zapobiec nawrotom kandydozy na języku.

Artykuł na zlecenie marki Chlorchinaldin. Treść ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Decyzje dotyczące leczenia zawsze należy podejmować w oparciu o indywidualną diagnozę lekarską. Chlorchinaldin to jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Bibliografia:

1. Lorkowska-Zawicka B., Grzybicze zapalenie jamy ustnej, Medycyna praktyczna dla lekarzy, 2014, witryna internetowa: https://www.mp.pl/otolaryngologia/artykuly/gardlo_i_krtan/107527,grzybicze-zapalenie-jamy-ustnej (dostęp: 28.10.2025).

2. Pietras K., Lesiów T., Wpływ spożywania nadmiernej ilości cukrów prostych i przetworzonej żywności na rozwój grzybicy ogólnoustrojowej oraz stan wiedzy ankietowanych na ten temat, Nauki inżynierskie i technologie, 2019, 3(34): 57-71.

3. Pizzo G., Giuliana, Milici M. E., Giangreco R., Effect of dietary carbohydrates on the in vitro epithelial adhesion of Candida albicans, Candida tropicalis, and Candida krusei, „The New Microbiologica”, 2000, 23(1), 63–71.

4. Nagel P., Dieta przeciwgrzybicza – czy faktycznie istnieje?, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, 2017, witryna internetowa: https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-przeciwgrzybicza-czy-faktycznie-istnieje/ (dostęp: 28.10.2025).