Katar, zatkany nos i spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła to częste objawy infekcji nosa i zatok u dzieci. Zwykle mają łagodny przebieg i stopniowo ustępują, ale czasem utrzymują się dłużej, nasilają po kilku dniach choroby albo wracają po chwilowej poprawie. Wtedy warto uważniej obserwować dziecko, bo czas trwania objawów, ich narastanie oraz pogorszenie po początkowej poprawie mogą wskazywać, że potrzebne będzie bardziej ukierunkowane postępowanie [1].

::attachment{"type":"image","item_id":"2277833", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}

Jak rozpoznać zapalenie zatok u dziecka?

Zapalenie zatok u dziecka można podejrzewać wtedy, gdy po kilku dniach infekcji katar nie słabnie, nos nadal jest zatkany, a dziecko zaczyna kaszleć — szczególnie w nocy lub nad ranem.

U dzieci objawy ze strony zatok często wyglądają inaczej niż u dorosłych: zamiast wyraźnego bólu twarzy może pojawić się przedłużający się katar, gęsta, żółtawa lub zielonkawa wydzielina z nosa, niedrożność nosa, kaszel, rozdrażnienie i gorszy sen. Jeśli dolegliwości nie ustępują, nasilają się po początkowej poprawie albo trwają dłużej niż typowa infekcja, warto skonsultować dziecko z lekarzem [1,2].

Przyczyny zapalenia zatok u dzieci – wpływ innych czynników

U dzieci zapalenie zatok najczęściej rozwija się po infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych. W czasie przeziębienia błona śluzowa nosa i zatok staje się obrzęknięta, produkuje więcej wydzieliny, a jej odpływ może być utrudniony. Znaczenie mają jednak także inne czynniki: alergiczny nieżyt nosa, przerost migdałka gardłowego, częste infekcje w żłobku lub przedszkolu, narażenie na dym tytoniowy oraz zanieczyszczenia powietrza.

Każdy z nich może nasilać niedrożność nosa, sprzyjać zaleganiu wydzieliny i sprawiać, że infekcja trwa dłużej albo łatwiej przechodzi w zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych [1, 2].

Jakie objawy wskazują na zapalenie zatok u dziecka?

Na zapalenie zatok u dziecka mogą wskazywać objawy takie jak:

• przedłużający się katar — szczególnie wtedy, gdy trwa ponad 10 dni albo zamiast słabnąć staje się bardziej nasilony;

• zatkany nos — dziecko oddycha przez usta, gorzej śpi, może chrapać lub budzić się w nocy;

• gęsta wydzielina z nosa — zwłaszcza jeśli utrzymuje się razem z niedrożnością nosa;

• kaszel nasilający się w nocy lub nad ranem — może wynikać ze spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła;

• ból głowy, uczucie ucisku w okolicy twarzy lub ból przy pochylaniu — u młodszych dzieci może być trudny do nazwania, dlatego czasem objawia się rozdrażnieniem, płaczem albo niechęcią do jedzenia;

• gorączka, osłabienie i pogorszenie samopoczucia — szczególnie jeśli pojawiają się po kilku dniach pozornej poprawy [1,2].

Leczenie zapalenia zatok u dzieci – farmakoterapia vs naturalne metody

W leczeniu objawowym znaczenie mają działania, które zmniejszają dyskomfort dziecka i ułatwiają oczyszczanie nosa oraz zatok z wydzieliny. Pomocne mogą być m.in. odpowiednie nawodnienie, odpoczynek, nawilżanie powietrza, płukanie nosa roztworem soli oraz leki dobrane do wieku dziecka i charakteru objawów. Jeśli głównym problemem jest gęsta, zalegająca wydzielina, warto zwrócić uwagę na preparaty wspierające jej usuwanie i naturalny mechanizm oczyszczania dróg oddechowych [1]. 

Antybiotyk nie jest standardowo stosowany w każdym zapaleniu zatok. Stosuje się go tylko wtedy, gdy lekarz uzna, że istnieją wskazania: przy podejrzeniu bakteryjnego zapalenia zatok. 

W przypadku przedłużających się, nawracających lub nietypowych objawów nie warto samodzielnie „dokładać” kolejnych metod leczenia — należy skonsultować się z lekarzem.

Sinupret^®  – naturalne leczenie zapalenia zatok u dzieci

W leczeniu zapalenia zatok u dzieci od 6. roku życia można rozważyć zastosowanie leku roślinnego Sinupret^®.

Sinupret^® jest stosowany wspomagająco w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych zatok. Lek zawiera kompozycję pięciu roślin leczniczych (korzeń goryczki, kwiat pierwiosnka, ziele szczawiu, kwiat bzu czarnego oraz ziele werbeny). Jego działanie wiąże się m.in. ze wsparciem naturalnego oczyszczania nosa i zatok z zalegającej wydzieliny. Właściwości farmakodynamiczne produktu wskazują na działanie sekretolityczne oraz usprawnienie mechanizmu oczyszczania śluzowo-rzęskowego, czyli pracy rzęsek nabłonka oddechowego odpowiedzialnych za przesuwanie wydzieliny w drogach oddechowych [3,4].

W przypadku dzieci znaczenie ma wybór odpowiedniej postaci leku: Sinupret^® tabletki drażowane sprawdzą się wtedy, gdy dziecko potrafi już swobodnie łykać leki w tej formie. Jeśli połykanie tabletki sprawia mu trudność lub rodzic obawia się, że dziecko może jej nie połknąć prawidłowo, należy rozważyć Sinupret^® krople doustne. Krople można podawać po rozcieńczeniu niewielką ilością płynu albo bez rozcieńczania, zgodnie z zaleceniami w ulotce [3,4].

Jak zapobiegać zapaleniom zatok u dzieci?

Nie zawsze da się zapobiec zapaleniu zatok u dziecka, ponieważ bardzo często rozwija się ono w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych. Można jednak zmniejszać ryzyko zalegania wydzieliny i wspierać prawidłowe oczyszczanie nosa oraz zatok. Znaczenie mają przede wszystkim: regularne oczyszczanie nosa, odpowiednie nawodnienie, nawilżanie powietrza w sezonie grzewczym, unikanie dymu tytoniowego oraz szybkie reagowanie na przedłużający się katar. Jeśli wydzielina staje się gęsta i zalega, dziecku trudniej oddychać przez nos, a naturalny mechanizm oczyszczania dróg oddechowych może działać mniej sprawnie [1].

Kiedy udać się do lekarza w przypadku zapalenia zatok u dziecka?

Do lekarza warto zgłosić się, jeśli objawy infekcji nosa i zatok u dziecka trwają dłużej niż 10 dni, zamiast stopniowo ustępować. Konsultacji wymaga także sytuacja, w której po kilku dniach choroby dziecko zaczyna czuć się lepiej, a następnie objawy ponownie się nasilają — wraca silny katar, zatkany nos, ból głowy, kaszel od spływającej wydzieliny lub gorączka. Niepokojące są również silny, zwłaszcza jednostronny ból twarzy, wysoka temperatura oraz wyraźne pogorszenie samopoczucia dziecka [1,2]. 

To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

Piśmiennictwo

[1] Fokkens W.J., Lund V.J., Hopkins C. i in., European Position Paper on Rhinosinusitis and Nasal Polyps 2020 — EPOS 2020, „Rhinology”, 2020/58(Suppl. S29) [dostęp online 11.05.2026].

[2] Wald E.R., Applegate K.E., Bordley C. i in., Clinical Practice Guideline for the Diagnosis and Management of Acute Bacterial Sinusitis in Children Aged 1 to 18 Years, „Pediatrics”, 2013/132(1) [dostęp online 11.05.2026].

[3] Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinupret®, tabletki drażowane  

[4] Charakterystyka Produktu Leczniczego Sinupret®, krople doustne, roztwór

Nazwa produktu leczniczego: Sinupret, tabletki drażowane. Produkt złożony. Postać farmaceutyczna: tabletki drażowane. Wskazania: Wspomagająco w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych zatok. Produkt roślinny jest przeznaczony do tradycyjnego stosowania w wymienionych wskazaniach i jego skuteczność opiera się na długim okresie stosowania i doświadczeniu. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6B, 01-209 Warszawa

Nazwa produktu leczniczego: Sinupret, krople doustne, roztwór. Skład: 100 ml kropli zawiera 100 ml wyciągu składającego się z: korzenia goryczki, kwiatu pierwiosnka z kielichem, ziela szczawiu, kwiatu bzu czarnego, ziela werbeny. Produkt leczniczy zawiera 19% (v/v) etanolu. Postać farmaceutyczna: Krople doustne, roztwór. Wskazania do stosowania: Wspomagająco w ostrych i przewlekłych stanach zapalnych zatok. Produkt jest przeznaczony do tradycyjnego stosowania w wymienionych wskazaniach i jego skuteczność opiera się na długim okresie stosowania i doświadczeniu. Podmiot odpowiedzialny: Bionorica SE, 92308 Neumarkt, Niemcy. Informacji o leku udziela: Bionorica Polska Sp. z o.o., ul. Hrubieszowska 6B, 01-209 Warszawa