Budowa lub kupno domu to decyzja poważna, można powiedzieć - życiowa. Warto więc rozważyć wszelkie opcje i dokonać wyboru takiego projektu, który pozwoli spełnić marzenia o domy wygodnym, funkcjonalnym, bezpiecznym.

Dom parterowy czy z poddaszem?

Wprawdzie wszystko zaczyna się od marzeń i pragnień, ale w przypadku rzeczy materialnych należy pamiętać o mocnym, rozważnym stąpaniu po ziemi. Zakładając, że jesteśmy szczęśliwymi posiadaczami działki przed wyborem projektu domu musimy uwzględnić trzy ważne czynniki:

1. Plan miejscowego zagospodarowania i warunki zabudowy ustalone przez władze gminy.
2. Kształt oraz powierzchnię działki.
3. Potrzeby przyszłych mieszkańców.

Plany zagospodarowania oraz określenie warunków zabudowy wiążą się z kształtowaniem ładu przestrzennego na danym terenie. W związku z tym może się okazać, że owe dokumenty determinować będą m.in. dopuszczalny procent zabudowy powierzchni działki, maksymalną ilość kondygnacji, wysokość budowli, kąt nachylenia dachu, ustawienie względem stron świata, kolor dachówki, maksymalną szerokość elewacji frontowej domu, rodzaj źródeł energii cieplnej (zakaz montowania pieców na paliwa stałe).

Kształt i powierzchnia działki są bardzo istotne wówczas, gdy dysponujemy parcelą o niewielkich rozmiarach. Na małych działkach zasadne jest stawianie domów z poddaszami – parterowe zajmują większą powierzchnię gruntu.

Dzięki określeniu potrzeb przyszłych użytkowników można sprecyzować ile pomieszczeń powinien mieć dom oraz jakie jest ich przeznaczenie. Najczęściej należy ustalić:

• Ilość pokojów sypialnych,
• Ilość łazienek,

Oraz czy chcemy mieć:

• Garaż pojedynczy lub na większą ilość aut,
• Pomieszczenia gospodarze (piwnice, spiżarnie, pralnie, suszarnie, magazynki, warsztaty),
• Balkony, tarasy,
• Gabinety, bibliotekę,
• Pomieszczenia przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na rynku są dziesiątki tysięcy ofert gotowych projektów, które można dopasować do swoich potrzeb. Warto jednak wybrać dokumentację z doświadczonego biura projektowego, ponieważ uniknie się w ten sposób przykrych niespodzianek i niespodziewanych wydatków na budowie. Jedne z najpopularniejszych w Polsce projektów domów oferuje Pracownia Architektoniczna MG Projekt. 

Domy parterowe – zalety i wady

Jednokondygnacyjne budynki wymagają większej powierzchni działki. Ich największym atutem zdecydowanie jest świetne komponowanie się z otoczeniem. Doskonale można aranżować wyjścia z domu na taras i do ogrodu, a wysoka zieleń maskuje dom, oddziela go od ulicy przez co zapewnia użytkownikom dużą dozę prywatności. Poza tym domy parterowe warto budować ze względu na:

• Szybkość, sprawny przebieg, niższe koszty budowy (mniej stropów, podłóg, klatek schodowych, schodów),
• Funkcjonalność – pomieszczenia położone na jednym poziomie ułatwiają komunikację,
• Łatwość dostosowania domu dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami ruchowymi,
• Brak skosów i jednakowa wysokość pomieszczeń sprzyja standaryzacji, co pozwala na zakup mebli dostępnych na rynku bez konieczności zabudowy na zamówienie,
• Bliskość mieszkańców korzystających z tej samej kondygnacji pozwala budować ścisłe więzy między nimi.

Do wad domów parterowych zaliczamy:

• Konieczność posiadania dużej działki o regularnym kształcie,
• Brak rozdzielenia części dla gości od pomieszczeń prywatnych,
• Konieczność bardzo dobrego docieplenia ścian zewnętrznych (duża powierzchnia) ze względu na znaczne straty ciepła,
  Ponadto minusem jest przebywanie wszystkich mieszkańców na jednym poziomie. Jest to zaletą, gdy relacje w rodzinie są poprawne. W przypadku konfliktów brak prywatności sprzyja zaognianiu sporów i utrudnia ich rozwiązanie.

Zalety i wady domów z poddaszem użytkowym

Domy z poddaszem użytkowym dawniej budowano głównie w miastach. Na parterze znajdowały się pomieszczenia warsztatowe lub sklep, a piętra zamieszkiwała rodzina właściciela. Dzisiaj nie ma to już takiego znaczenia, choć domy piętrowe stawia się właśnie z racji wyraźnego wydzielenia odrębnych części. Z reguły domy piętrowe podzielone są na dwie strefy: dzienną ogólnodostępną dla domowników i gości (salon, kuchnia, łazienka na parterze) oraz strefę prywatną z sypialniami, bawialniami, bibliotekami, gabinetami, buduarami, garderobami itp. pomieszczeniami, do których wstęp mają wyłącznie domownicy oraz osoby przez nich upoważnione.

Największą zaletą domu piętrowego jest możliwość budowy na stosunkowo niewielkiej działce, również o nieregularnych kształtach. Do plusów zaliczamy także:

• Możliwość budowy etapami – kondygnacje mogą być elementem rozbudowy budynku w kolejnych latach,
• Walory widokowe – dotyczy to szczególnie tych domów, które położone są w atrakcyjnych lokalizacjach; piętra pozwalają cieszyć się widokami w oddali,
• Opcja budowy balkonów i tarasów widokowych na wyższych kondygnacjach,
• Możliwość lepszego doświetlania budynku naturalnym światłem dziennym,
• Możliwość wykorzystania skosów do zabudowy garderób, szaf, półek; zamawiając meble na wymiar można zyskać niepowtarzalne, wyjątkowe, personalizowane i bardzo funkcjonalne przedmioty użytkowe,
• Energooszczędność – domy z poddaszem uznawane są za bardziej energooszczędne, niż parterowe; warunkiem jest bardzo dobra izolacja poddasza na którym kumuluje się ciepłe powietrze unoszące się z parteru.

Do największych minusów domów z poddaszem użytkowym zaliczyć należy:

• Powstawanie tzw. martwych punktów pod dachami skośnymi (miejsca niemożliwe do zagospodarowania ze względu na brak dostępu z powodu niewielkiej wysokości),
• Ryzyko nieszczelności dachu przy skomplikowanej konstrukcji (duża ilość załamań, trudność w uszczelnieniu połączeń poszczególnych połaci dachu),
• Większe koszty budowy i wykończenia ze względu na dodatkowe stropy, schody, podłogi, konieczność izolacji poddasza tak, aby latem nie było za gorąco a zimą zbyt chłodno,
• Trudność w zagospodarowaniu pomieszczeń ze skosami i oknami połaciowymi – konieczność meblowania droższą zabudową wykonaną na zamówienie.

Rozważenie wszystkich opcji w połączeniu z osobistymi preferencjami i uwzględnieniem możliwości finansowych pozwoli zakupić lub wybudować dom marzeń. Czy będzie to parterowy budynek wtopiony w otaczającą go zieleń, czy wyniosły dom dający możliwość oglądania wspaniałych widoków zależy wyłącznie od inwestora.