Główne uroczystości w ramach obchodów 100-lecia odbyły się w ubiegłą sobotę w sali kina „Sokół” w Zakopanem. Uczestniczyło w nich około 400 osób, w tym 130 ratowników tatrzańskich, z których wielu otrzymało odznaczenia państwowe lub zostało awansowanych na wyższe stopnie ratownicze. Michałowi Jagielle i Robertowi Janikowi nadano godność Członka Honorowego.

Sobotnie uroczystości wieńczące obchody stulecia TOPR, pierwszej w Europie, a czwartej w świecie górskiej organizacji ratowniczej poza Alpami, rozpoczęły się w Starym Kościółku na zakopiańskiej starówce Mszą świętą, którą odprawił ks. Józef Węgrzyniak – o. Leonard, wieloletni ratownik tatrzański, w koncelebrze czterech księży, m.in. ks. infułata Stanisława Olszówki i ks. Waldemara Sondka, również ratownika TOPR. Modlono się za ratowników, którzy zginęli w czasie akcji ratunkowych oraz w czasie pełnienia swoich obowiązków służbowych, za zmarłych i żyjących ratowników oraz członków ich rodzin.

W sali kina „Sokół” odbyło się potem nadzwyczajne walne zabranie TOPR, na które poza ratownikami tatrzańskimi przybyły delegacje ratowników ze Słowacji, z czeskich Beskidów, delegacja Guarda di Finanza oraz ze stacji ratunkowej w Dolinie Aosty we Włoszech, naczelnik i ratownicy z Grup Górskich GOPR, przewodniczący IKAR Toni Graab, wielu zaproszonych gości, a wśród nich Jacek Sasin, doradca prezydenta RP, Jerzy Miller, Grzegorz Schetyna, Konstanty Miodowicz, parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych – wojewódzkich, powiatowych i miejskich, a także sponsorzy TOPR. Jeszcze przed zebraniem ciekawy występ z programem przygotowanym na stulecie TOPR zaprezentowała młodzież ze Szkoły w Murzasichlu, noszącej imię Ratowników Tatrzańskich.

Walnemu zebraniu, które zostało zwołane głównie w celu nadania członkostwa honorowego, przewodniczył Jan Krzysztof, naczelnik TOPR. Najwyższą godnością, jakiej może dostąpić ratownik w ramach tej organizacji, jest członkostwo honorowe. Z dotychczas z żyjących posiada je: Józef Uznański, Michał Gajewski, Tadeusz Augustyniak, Antoni Janik i Kazimierz Gąsienica Byrcyn. Wszyscy wymieni byli obecni na walnym zebraniu. Teraz dołączyli do nich: Michał Jagiełło –naczelnik GT GOPR w latach 70., autor wielu wydań książki „Wołanie w górach” i publikacji górskich, oraz Robert Janik – naczelnik TOPR w latach 90. oraz lekarz, który w stuletniej historii ratownictwa tatrzańskiego ma na swoim koncie najwięcej wypraw – aż 783. Walne zgromadzenie, w którym uczestniczyło 128 członków zwyczajnych TOPR, nadało wymienionym godność Członka Honorowego przez aklamację.

Prezydent RP Lech Kaczyński, który sprawował patronat honorowy nad tym jubileuszem, przysłał list okolicznościowy z gratulacjami i życzeniami, odczytany przez Jacka Sasina. Nadeszło też wiele listów i adresów z życzeniami, a wśród nich od przewodniczącego Parlamentu Europejskiego Jerzego Buzka i od marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego.

Prezydent RP, doceniając zasługi ratowników Pogotowia Tatrzańskiego w ratowaniu życia ludzkiego w górach, nadał 41 ratownikom ordery i odznaczenia państwowe. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski otrzymali: Władysław Cywiński, Michał Jagiełło, Robert Janik, Janusz Jastrzębiec Siemiątkowski i pośmiertnie Piotr Malinowski, w imieniu którego odebrał go syn Jędrzej Malinowski. Krzyżem Oficerskim OOP Jacek Sasin udekorował Romana Kubina, Adama Maraska i Henryka Serdę, a Krzyżem Kawalerskim OOP – Władysława Bzukałę, Stanisława Łukaszczyka „Zbójnika”, Kazimierza Mateję, Macieja Pawlikowskiego i Mieczysława Ziacha. Przyznano go również Marianowi Białeckiemu, który nie mógł przybyć na tę uroczystość.

Złote Krzyże Zasługi otrzymali: Jacek Bilski, Andrzej Blacha, Józef Bukowski, Krzysztof Długopolski, Ryszard Gajewski, Józef Gąsienica Józkowy, Tomasz Gąsienica Mracielnik, Zbigniew Jabłoński, Franciszek Spytek, Roman Szadkowski, Jan Tybor oraz pośmiertnie Lesław Riemen. Odznaczenie odebrała żona – Jolanta Riemen.

Srebrnymi Krzyżami Zasługi zostali udekorowani: Adam Borkowski, Piotr Bukowski, Mieczysław Burdyl, Witold Cikowski, Władysław Floryn, Tadeusz Jakubiak, Piotr Jasieński, Henryk Król Łęgowski, Andrzej Maciata, Jerzy Maciata, Edward Miranowski, Piotr Niedziałek, Stanisław Pabin, Waldemar Sondka i Kazimierz Szych.

Za działalność zawodową i społeczną w TOPR Złoty Krzyż Zasługi otrzymały: Barbara Kozak i Maria Łukaszczyk Capowska.

Podniosłą chwilą było przyrzeczenie ratownicze, które w tym roku składało dwóch kandydatów. Wypełnili oni wszystkie wymogi potrzebne do uzyskania stopnia członka zwyczajnego. Przyrzeczenie na ręce naczelnika Jana Krzysztofa składali Maciej Ciesielski i Robert Rokowski. Prezes TOPR Józef Janczy przedstawił w zarysie stuletnią historię TOPR, którą tworzyło 675 ratowników. Najstarszym z żyjących jest 96-letni Marian Woyna Orlewicz.

Wielu ratowników otrzymało w tym jubileuszowym Dniu Ratownika nominacje na wyższe stopnie ratownicze. Stopień starszego instruktora TOPR, najwyższy w ratownictwie, jak powiedział Jan Krzysztof, nadano: Marcinowi Józefowiczowi, Robertowi Kidoniowi i Wojciechowi Matei. Instruktorami TOPR zostali mianowani: Jacek Broński, Tomasz Gąsienica Mikołajczyk, Jan Gąsienica Roj młodszy i Andrzej Maciata, a instruktorami aspirantami: Grzegorz Bargiel, Władysław Floryn, Stanisław Krzeptowski Sabała, Maciej Latasz, Tomasz Michalik, Łukasz Wiercioch, Marcin Witek i Bartosz Zwijacz Kozica. 15 ratowników otrzymało stopień starszego ratownika TOPR.

Były też życzenia i prezenty od przedstawicieli różnych służb, stowarzyszeń i jednostek, z którymi TOPR współpracuje. Skoda Auto Polska – jeden z głównych sponsorów – przekazała kluczyki do dwóch samochodów „Yeti” w darze dla TOPR, a przedstawiciel Fundacji Wspierania PZA im. Jerzego Kukuczki przekazał czek na sumę 185 tys. zł w ramach akcji „Śmigło dla Tatr” oraz 26 tys. zł na „Fundusz Timura”.

Po zakończeniu części oficjalnej odbył się koncert Tatrzańskiej Orkiestry Klimatycznej – szkoda, że wysłuchało go niewielu uczestników tej uroczystości. W godzinach popołudniowych, ratownicy i goście udali się autobusami do Hucisk w Dolinie Chochołowskiej skąd wyruszyli do schroniska. Po drodze mogli obserwować pokazy ratownicze. Na skałce w rejonie Korycisk poszkodowana turystka wołała o pomoc. Ratownicy - górale, którzy dojechali w rejon wypadku furką, wyruszyli na ratunek turystki. Był to pokaz akcji ratunkowej w stylu retro. W Wyżniej Bramie Chochołowskiej zorganizowano pokaz ratowniczych technik jaskiniowych. Był tam również punkt odżywczy. Stamtąd w mniejszych już grupach uczestniczy udali się do schroniska na Polanie Chochołowskiej na uroczystą kolację. Świętowanie przeciągnęło się do późnych godzin nocnych.

W wieczór poprzedzający główne uroczystości jubileuszowe odbyła się w Galerii Wystaw Artystycznych w Zakopanem premiera filmu „Na każde wezwanie naczelnika”, o której jeszcze napiszemy.

Apoloniusz Rajwa