Polscy i słowaccy przyrodnicy policzyli kozice po obu stronach Tatr. Jest ich prawie tysiąc.

Można je spotkać w rejonie Morskiego Oka, Doliny Pięciu Stawów Polskich, masywu Czerwonych Wierchów z Giewontem oraz grani Tatr Zachodnich. Występują ponad górną granicą lasu. Żerują na górskich łąkach, a na skalistych zboczach i turniach odpoczywają, chronią się przed wrogami i turystami. Akcja liczenia kozic odbywa się od pół wieku.

- Aby mieć wiarygodne wyniki, trzeba uwzględnić wszystkie te kozice, które w ciągu jednego dnia są na grani głównej, gdzie przebiega granica państwa, i raz są po polskiej stronie, raz po słowackiej. Dlatego akcję liczenia prowadzą jednocześnie pracownicy parków narodowych polskiego i słowackiego - tłumaczy Paweł Skawiński, dyrektor TPN. - Po liczeniu podejmujemy decyzję o tym, które kozice w pobliżu granic uznać za polskie, a które za słowackie. Ale najistotniejsza jest liczba kozic w całych Tatrach, bo to całe Tatry są ich domem - dodaje.

Listopadowa akcja liczenia wskazuje, że w Tatrach żyje ok. 930 kozic, w tym prawie 100 to tegoroczny przychówek. Po polskiej stronie jest ich ponad 220, a w słowackich Tatrach ok. 700.

- Te wahania liczby kozic, które obserwowaliśmy w ciągu ostatnich 10 lat, prawdopodobnie wynikały z tego, że wiosną - zaraz po narodzeniu - w okresie wychowywania młodych, zwierzęta natrafiły na trudne warunki atmosferyczne - przypuszcza Paweł Skawiński. - Ponieważ w tym roku prawie 10% kozic stanowi tegoroczny przychówek, to oznacza, że w maju zwierzęta miały dobre warunki do wychowywania, nie było załamań pogody - wyjaśnia.

Jeszcze do lat 90. w polskiej części Tatr przebywało niespełna 300 kozic. Kilka lat później ich populacja zmniejszyła się pięciokrotnie. - Co roku zauważamy, że liczba kóz trochę się zwiększa. W stosunku do 1999 roku nastąpił trzykrotny wzrost - twierdzi dyrektor. - Jest dobra tendencja. Ale ona też pokazuje, że występują wyraźne wahania liczby kozic i nie do końca wiadomo, od czego zależą. Na ile zależą od czynników klimatycznych, a na ile są to mechanizmy wewnątrzpopulacyjne - dodaje. W całym okresie prowadzenia badań największą liczbę kozic odnotowano w latach 1961-1964. Było ich wtedy ok. 1000-1100. - Skoro w całych Tatrach kozic było nie więcej niż 1100 sztuk, więc niedługo mogą się znowu zacząć takie lata, że będzie ich ubywać - zastanawia się Paweł Skawiński. Dramatycznie mało kozic było pod koniec lat 90. ubiegłego wieku. Przyrodnicy wyjaśniali wtedy, że powodem mogły być anomalie pogodowe. Padał śnieg. Młode koźlęta musiały pokonywać tunele śnieżne i wiele z nich nie przeżyło. Było takich kilka lat pod rząd. - Po trzech latach kozic, które mogły urodzić młode, nie było. To z kolei musiało powodować coraz to mniejszą liczebność tej populacji - tłumaczy dyrektor.

jof