Na rozpoczęcie sezonu ski-turowego 2008/2009 odbyło się w hotelu górskim PTTK na Kalatówkach II Spotkanie Narciarzy Wysokogórskich zorganizowane przez Aleksandra Niźnikiewicza, przewodnika tatrzańskiego, zamiłowanego i doświadczonego ski-turowca.

Narciarstwo ski-turowe przeżywa w Polsce swój renesans. Przed stu laty, zanim rozwinęło się narciarstwo zjazdowe, narty służyły miłośnikom białego szaleństwa zarówno do podchodzenia, jak i do zjeżdżania. Pierwsze wycieczki narciarskie w Tatry nie były trudne, wiodły dolinami lub na łatwo dostępne przełęcze, z czasem tury narciarskie były coraz ambitniejsze – szczytowe, jak wejście na Kozi Wierch czy na Kościelec. Trud podejścia bywał często nagrodzony wspaniałym zjazdem. Tego rodzaju wycieczki wyrabiały umiejętność poruszania się na nartach w terenie górskim, a narciarz musiał sobie radzić, napotykając zmienne gatunki śniegu i urozmaiconą konfigurację terenu. Od czasu, kiedy dostępny jest sprzęt narciarski nowej generacji do uprawiania ski-turingu, ten rodzaj narciarstwa staje znowu popularny. Jego sportową odmianą jest ski-alpinizm. Dla wielu jednak miłośników narciarstwa górskiego, wędrowanie na nartach w różnych górach świata, a czasem również w obszarach podbiegunowych, jest spełnieniem ich marzeń. Można poznawać góry w warunkach zimowych i cieszyć się ich urokiem. Zrodziła się także potrzeba spotykania się, w celu wymiany doświadczeń i dzielenia się swoimi przeżyciami i wrażeniami.

***

W listopadzie 2004 roku w Domu Turysty w Zakopanem odbyło się z inicjatywy Komisji Narciarstwa Wysokogórskiego Polskiego Związku Alpinizmu spotkanie ludzi zainteresowanych tym rodzajem sportu górskiego, na które przybyli przeważnie zawodnicy uprawiający ski-alpinizm, gdyż spotkanie to miało na celu przedstawienie zakresu działalności komisji, jej problemów i planów na przyszłość. W następnym roku Wojciech Biedrzycki, wieloletni organizator Rajdów Tatrzańskich PTTK zorganizował spotkanie w schronisku na Kalatówkach, które miało charakter sympozyjno-towarzyski. Kilku uczestników miało interesujące prelekcje, po czym rozwinęła się dyskusja na temat uprawiania narciarstwa poza trasowego w Tatrach.

Z własną inicjatywą wystąpił w 2007 roku Alek Niźnikiewicz, uprawiający od wielu lat narciarstwo ski-turowe, kierownik ambitnych tras na Tatrzańskich Rajdach Narciarskich PTTK, który zaproponował towarzyską formułę takich spotkań, co zyskało aprobatę środowiska ski-turowego. Od dwóch lat odbywają się one w schronisku na Kalatówkach. W pierwszym spotkaniu, które trwało dwa dni, uczestniczyło ponad 90 osób z różnych rejonów Polski. Rozpoczął je Wojciech Szatkowski prelekcją „Pionierzy narciarstwa w Tatrach Polskich”. Swoje zdjęcia, przeźrocza i filmy prezentowali, m.in. Paweł Ślizień, Piotr Czarnecki, Piotr Niessner, Grzegorz Dendys, Zofia Bachleda, Maciej Kamiński i Jakub Brzosko. Nazajutrz po wspólnym zdjęciu chętni udali się na wycieczkę.

***

W II spotkaniu, które odbyło się w połowie grudnia, uczestniczyło około 60 osób. Rozpoczęło się już w piątek wieczorem prelekcją Jacka Bilskiego, przewodniczącego Komisji Narciarstwa Wysokogórskiego PZA, który mówił o ski-turach w Karpatach Wschodnich. W sobotę, Wojciech Szatkowski, pracownik Muzeum Tatrzańskiego im. dr Tytusa Chałubińskiego, historyk narciarstwa, opowiadał o Józefie Oppenheimie, drugim Naczelniku TOPR i jego narciarskich dokonaniach. Gościem ze Słowacji był Peter šperka, himalaista, ratownik HZS i przewodnik UIAGM, prezes Himalaya Clubu na Słowacji. Wspominał lata 80., kiedy przetrawersował na nartach w Pamirze przez szczyty: Razdielnaja (6148 m) – Pik Lenina (7134 m) – Spartak (6183m) – XIX Zjazdu KPZR (5920 m), co było wówczas dużym wyczynem. Peter mówił też o swoich narciarskich zjazdach ze stoków ośmiotysięczników – Manaslu i Shisha Pangma. Jerzy Bogusław Nowak, przewodnik tatrzański z Krakowa, a z zamiłowania globtroter, opowiadał tym razem o wyprawie na rakietach śnieżnych przez Ural za Kołem Polarnym.

Już na I spotkaniach można było nabyć przewodnik „Narciarstwo wysokogórskie w Tatrach Polskich” autorstwa Karola Życzkowskiego i Józefa Wali. Teraz Życzkowski zaprezentował „Narciarstwo wysokogórskie w Polskich Tatrach Wysokich”, a w związku z przygotowywaniem do druku przewodnika ski-turowego po polskiej części Tatr Zachodnich zwrócił się z apelem do uczestników spotkania o dostarczenie informacji o dokonanych zjazdach narciarskich w tej części Tatr. Przewodnik ma się ukazać jeszcze w tym roku. Piotr Czarnecki i Paweł Ślizień wspominali narciarską wyprawę do Patagonii „Volcan Lautaro Patagonia 2004”, a organizator spotkań Alek Niźnikiewicz opowiedział o prowadzonych przez niego w latach 2002-2007 „Tatrzańskiej Haute Route”, czyli o przejściach narciarskich przez przełęcze i szczyty Tatr Wysokich. Sobotni wieczór zakończyły prezentacje filmów o ski-alpinizmie.

W niedzielę, co niektórzy wybrali się na wycieczkę ski-turową z Kalatówek na Kasprowy Wierch. Wszyscy byli zgodni co do tego, że spotkania te należy kontynuować. W tekście wykorzystałem częściowo relację Wojciecha Szatkowskiego z II Spotkań NW, zamieszczoną na stronie: www.watra.pl.

Apoloniusz Rajwa