To tytuł książki autorstwa Macieja Pinkwarta, świetnego znawcy historycznych dziejów Zakopanego i wybitnych postaci z nim związanych, która ukazała się w nowej, starannej edycji Państwowego Wydawnictwa Muzycznego. Pozycja ta, poświęcona Mieczysławowi Karłowiczowi, kompozytorowi, dyrygentowi i taternikowi, trafia do rąk czytelników w setną rocznicę jego tragicznej śmierci w lawinie śnieżnej pod Małym Kościelcem.

Pierwsze wydanie tej pozycji w serii „Zakopiańskim szlakiem…” ukazało się nakładem Wydawnictwa PTTK „Kraj” w 1985 roku. Obecna edycja ukazała się w atrakcyjnej szacie graficznej, tekst w stosunku do pierwszego wydania został nieco rozszerzony, dodanych też zostało sporo fotografii czarno-białych, które świetnie komponują się z treścią książki i życiorysem Karłowicza. – Spotkanie z autorem i promocja jego książki odbywa się nieprzypadkowo w Zespole Szkół Artystycznych w Zakopanem – wyjaśniła dyrektor tej placówki Justyna Jasiorkowska, witając licznie przybyłych gości. – Państwowa Szkoła Muzyczna, która jest częścią naszego zespołu, od 30 lat nosi imię Mieczysława Karłowicza, a Maciej Pinkwart w naszej szkole od lat prowadzi warsztaty literackie z młodzieżą. Na parterze czynna jest jeszcze wystawa fotogramów kompozytora i taternika „Muzyka i Tatry”. Spotkanie poprzedził koncert szkolnej orkiestry pod dyrekcją Cezarego Wagnera, która wykonała osiem krótkich pieśni Karłowicza. Na klarnecie grał Jan Siaszkiewicz, a aktorzy Teatru Witkacego recytowali teksty.

Spotkanie z Maciejem Pinkwartem poprowadził Władysław Malinowski, były prezes Towarzystwa Muzycznego im. Karola Szymanowskiego, muzykolog, taternik, autor cennych publikacji o realiach tatrzańskich Mieczysława Karłowicza, który polecił zebranym książkę Pinkwarta. –  Zawiera ona znacznie więcej treści, niż wynikałoby to z tytułu, gdyż jest w niej dużo wiadomości z okresu pozazakopiańskiego, od rodzinnych Kresów Wschodnich, poprzez pobyty za granicą, studia w Berlinie, z centralnym miejscem pobytu, jakim była potem Warszawa, która ustąpiła stopniowo Zakopanemu – rekomendował Malinowski. Uczestnicy spotkania mogli też obejrzeć fragment filmu „Lawina” z 1986 roku, poświęconego Karłowiczowi.

Pinkwart, który prześledził szczegółowo prawie wszystkie wątki zakopiańskiego i tatrzańskiego życiorysu Karłowicza, znając całokształt jego dorobku muzycznego, powiedział: – Karłowicz był najwybitniejszym polskim kompozytorem swoich czasów, był autorytetem, do którego odnoszono się w kwestiach dotyczących muzyki i organizowania życia muzycznego. To był człowiek, który w naszej kulturze muzycznej reprezentował rzadko spotykany typ, po nim dopiero powtórzony przez Witolda Lutosławskiego – niesłychanie rzetelnie i profesjonalnie podchodził do swojego zawodu, świetnie wykształcony, potrafił wykorzystać swoje studia do kompozycji innowacyjnych w sposób, który nie pozostawia miejsca na bałagan twórczy. To trochę szokujące, że był jakby księgowym swojej twórczości, planował, kiedy co skomponuje i ile czasu mu to zajmie, ale wcześniej było miejsce na wenę i natchnienie.

Z Tatrami był związany od dzieciństwa, gdyż od 12 roku życia przyjeżdżał latem do Zakopanego z rodziną. Stopniowo poznawał i zwiedzał doliny i szczyty, początkowo z przewodnikami – góralami, potem z przyjaciółmi i innymi turystami, a z biegiem lat stopniowo usamodzielnił się w chodzeniu po Tatrach, chociaż tury, na które wyruszał, były coraz trudniejsze i wymagały umiejętności wspinaczkowych. Od 1907 roku, kiedy na stałe zamieszkał pod Tatrami, włączył się aktywnie w działalność Sekcji Turystycznej Towarzystwa Tatrzańskiego, pasjonowały go wycieczki narciarskie i fotografia. W ostatnim roku wraz z Mariuszem Zaruskim dążył do utworzenia TOPR, którego powołania do życia nie doczekał. Lubił w górach samotność, szukał w Tatrach przede wszystkim doznań estetycznych, był ideologiem taternictwa. „Jakim był naprawdę, co myślał, czym się kierował w swoich wyborach i jaki miał system wartości? Obawiam się, że nie poznamy tego nigdy. Dziś, w sto lat od jego tragicznej śmierci, wiemy o tym mniej, niż dawniej” – pisze w przedmowie do II wydania Maciej Pinkwart.

Do książki dołączona jest płytka: Mieczysław Karłowicz „Muzyka i Tatry” – multimedialny przewodnik po tatrzańskich i zakopiańskich szlakach wielkiego polskiego kompozytora.

Apoloniusz Rajwa