Władysław Krygowski, jeden z najlepszych znawców Karpat Polskich, został patronem schroniska PTTK na Hali Kondratowej. – Był człowiekiem gór i wielkim humanistą – stwierdził w czasie uroczystości nadania imienia 23 sierpnia Wiesław Wójcik, redaktor naczelny „Wierchów”.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"5679"}

Schronisko na Hali Kondratowej liczy sobie ponad 60 lat. Od samego początku gazduje w nim rodzina Skupniów. Po drugiej wojnie światowej dla wielu Tatry stały się ostoją spokoju i wolności. Na górskich szlakach zaczęli pojawiać się miłośnicy tatrzańskich wędrówek, a Polana Kondratowa była miejscem, gdzie schodziły lub rozchodziły się ścieżki na Giewont, Czerwone Wierchy czy Grań Czub Goryczkowych. Zaczęto więc myśleć o budowie schroniska. Początkowo przystosowano do tego celu tzw. wzorową bacówkę, a później zaczęto ją rozbudowywać. Zajął się tym w imieniu Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego Stanisław Skupień – sportowiec, olimpijczyk, członek PTT i ratownik górski. Już w 1946 roku – wraz ze swoim kuzynem Stanisławem Jaroszem – osiadł na Hali Kondratowej, ale od początku w schronisku wyczuwało się też kobiecą rękę. Stanisławowi Skupniowi pomagała żona Helena. – Mojego ojca zawsze ciągnęło w góry – mówił przed dziesięciu laty jego syn, Andrzej Skupień, który zmarł w 2003 roku. – Po drugiej wojnie światowej władze PTT, bo wtedy jeszcze nie istniało Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, były zainteresowane budową schroniska. Szybko się dogadali i zaczęli działać. Ta mała bacówka składała się z jednej większej izby, kuchenki i takiej zagrody na oscypki. Wtedy turyści spali na tak zwanych kanadyjkach. Z czasem to malutkie schronisko trzeba było troszeczkę podremontować. Dobudowano jakąś werandkę, schodki. W 1947 roku PTT postanowiło, że trzeba tu postawić trochę większy budynek. I tak zaczęła się budowa obecnego schroniska. Duże zainteresowanie wykazał Oddział Zakopiański PTT. Ponieważ mój tata nadzorował budowę, został tam już do końca życia, do 1983 roku. A ja z kolei, jako mały chłopiec, ciągle się tu kręciłem, każde wakacje z rodzicami spędzałem na Kondratowej. Moje siostry również. I tak tutaj rodzinnie gospodarzyliśmy – opowiadał. Dziś gazduje w nim Iwona Haniaczyk, siostrzenica Andrzeja Skupnia.

Rok temu Zarząd Główny PTTK zdecydował, że patronem schroniska na Hali Kondratowej zostanie Władysław Krygowski – jeden z najlepszych znawców Karpat Polskich i wychowawca wielu pokoleń ludzi gór, który ostro sprzeciwiał się budowie kolejki na Kasprowy Wierch. Uroczystość nadania imienia odbyła się w obecności władz PTTK, przewodników, turystów, miłośników twórczości patrona i członków rodziny, którzy założyli Stowarzyszenie Rodu Krygowskich.

– Władysław Krygowski wniósł bardzo wiele do dwóch towarzystw: PTT, w którym wzrastał, i PTTK, w którym później przyszło mu działać – stwierdził Lech Drożdżyński, prezes ZG PTTK. – Urodził się w roku powstania Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, ale później wybrał działalność bezpośrednio związaną z górami. W wielu przypadkach potrafił powiedzieć: „nie” – podkreślił. Przypomniał też o ustanowionej w 1999 roku Nagrodzie Literackiej im. Władysława Krygowskiego. Pierwszym laureatem był Józef Nyka, autor m.in. przewodników po Tatrach i Pieninach.

Wiesław A. Wójcik, dyrektor Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK i redaktor naczelny rocznika „Wierchy”, opowiedział o bogatym życiu Władysława Krygowskiego. Podkreślił, że dzięki funkcjom, jakie pełnił w PTTK, bogatej wiedzy na tematy górskie i jednocześnie wielkiemu uporowi, rocznik „Wierchy” przetrwał do dziś. – Krygowski był człowiekiem gór i wielkim humanistą – podsumował.

– Od najmłodszych lat wychowywany w duchu wrażliwości na piękno Tatr i dalekiej Czarnohory, odkrył dla nas piękno Beskidów i Bieszczadów. Wytyczając nowe szlaki, przemierzył niezliczone kilometry dziewiczych dla turystyki pasm górskich. Uczył nas patrzeć na piękno natury, na to, co przemija, i co po nas zostaje – przekonywał prof. Tadeusz Krygowski, wiceprezes Zarządu Stowarzyszenia Rodu Krygowskich.

Wewnątrz schroniska, na ścianie, zawisł rzeźbiony w drewnie portret Władysława Krygowskiego dłuta Franciszka Palki z Nowego Sącza. Obok zostały umieszczone tablice z cytatami z jego książek.

Jolanta Flach

***

Władysław Krygowski (1906-1998) – nestor turystyki górskiej i taternictwa, wieloletni redaktor „Wierchów\", długoletni działacz Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i później Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, członek honorowy PTTK i honorowy przewodniczący Komisji Turystyki Górskiej ZG PTTK. Był synem Stanisława Krygowskiego – sekretarza Towarzystwa Tatrzańskiego i redaktora „Pamiętnika TT”. Już od najmłodszych lat uczył się od ojca podstaw turystyki. Pod jego opieką każde lato spędzał w Zakopanem i chodził po górach.

Władysław Krygowski, będąc studentem prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, związał się z Sekcją Taternicką Akademickiego Związku Sportowego, lecz wspinaczkę traktował jako jeden ze sposobów obcowania z górami. Kiedy stworzono Klub Wysokogórski PTT, był jego aktywnym członkiem. Obracał się wśród ludzi, tworzących awangardowe środowisko turystyczne i taternickie i szybko znalazł się we władzach PTT. Mając 27 lat został sekretarzem generalnym Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego, a już 3 lata później pełnił – aż do 1947 roku –  funkcję wiceprezesa Towarzystwa. Był również delegatem PTT do Państwowej Rady Ochrony Przyrody i należał do osób ostro sprzeciwiających się budowie kolejki na Kasprowy Wierch. Prócz Tatr, wielką miłością Władysława Krygowskiego były Bieszczady i Karpaty Wschodnie na czele z Czarnohorą.

Po II wojnie światowej również pełnił różne funkcje w Polskim Towarzystwie Tatrzańskim, a później w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym. Za namową Walerego Goetla objął stanowisko zastępcy dyrektora biura PTT, a po rozwiązaniu Towarzystwa w 1950 roku został redaktorem naczelnym „Wierchów\" i pod jego redakcją rocznik ten ukazywał się przez kolejnych 25 lat. Był również członkiem Zarządu Głównego PTTK, potem członkiem Prezydium i wiceprezesem. W 1962 roku Krygowskiego wybrano na sekretarza Komisji Turystyki Górskiej Zarządu Głównego PTTK. Funkcje tę pełnił przez 10 lat. Przez kolejne dwa lata był wiceprzewodniczącym, a w 1973 i 1974 roku  – przewodniczącym KTG.

Władysław Krygowskich był znany przede wszystkim jako autor przewodników po Beskidach i innych częściach Karpat. Dał się również poznać jako pisarz i publicysta. A już w latach 20. próbował sił jako poeta. Jego górskie wspomnienia – wydane w serii tatrzańskiej – „Góry i doliny po mojemu\", „W litworowych i piarżystych kolebach\", „Wspinaczka po tęczy\" czy „Góry mojego życia\" na trwałe umieściły go w dziejach polskiej literatury współczesnej. To nie tylko gawędy o bezpowrotnie minionej przeszłości, ale również opowieści o dawnych ludziach. Przywołał w nich obraz gór, jakich już nie ma. Opowiadał o nich też w „Wierchach\", „Tygodniku Powszechnym\", „Turyście\", „Ziemi\", „Taterniku\" i w częściach ogólnych przewodników. Pisał także o wędrówkach narciarskich. Był tym, który nie rozdzielał turystyki, taternictwa i narciarstwa.

Władysław Krygowski nigdy nie pogodził się z turystyką masową, która jest zaprzeczeniem tego, czego nauczył go ojciec, dlatego upowszechniał Górską Odznakę Turystyczną. Sądził, że jej zdobywanie zachęci do poznawania gór.

***

Fascynacji światem górskim uległem już w najwcześniejszych latach, kiedy nie wszystko było w górach zdobyte i pokonane przez człowieka, fascynacji, której i dziś ulegam, mimo że tak bardzo przeobraziła się postać tego świata. (…) Otaczały mnie od dzieciństwa krajobrazy Tatr i Beskidów, rosłem z nimi od jednych wakacji do następnych, od jednej zimy do drugiej.

Władysław Krygowski
„Góry i doliny po mojemu”

***

Całe moje wędrowanie nie było tylko wędrowaniem po górach. Gdziekolwiek szedłem, miałem w sobie wielki głód wiadomości dobrego i złego i nienasyconą pasję poznania wydarzeń, które kiedyś działy się i dziś dzieją.

Władysław Krygowski
„Wspinaczka po tęczy”