Pienińskie łąki to unikalna w skali kraju kompozycja z wieloma cennymi i rzadkimi gatunkami.

Od wiosny pienińskie łąki zachwycają kwiatami. Obecnie obficie kwitną m.in. storczyki. Pracownicy z Pienińskiego Parku Narodowego opisują różnorodność przyrodniczą Pienin:

"Pieniny są regionem absolutnie wyjątkowym w skali nie tylko kraju, ale i świata, a Pieniński Park Narodowy obejmuje ich najatrakcyjniejszą pod względem przyrodniczym i krajobrazowym część. Jest to jeden z najmniejszych parków narodowych w Polsce, jednocześnie cieszący się ogromną popularnością wśród turystów (w 2023 r. odwiedziło go ok. 1 mln osób). Pasmo charakteryzuje się niezwykłym bogactwem warunków środowiska (m. in. wapienne podłoże, duże zróżnicowanie geomorfologiczne i mikroklimatyczne, niewielka wysokość), co przekłada się na rozmaitość siedlisk przyrodniczych.

Na tę różnorodność nakłada się wieloletnia działalność człowieka na tym terenie i obserwowana do dziś mozaika własności. Zmniejszaniu ulegały powierzchnie leśne, a w wyniku regularnego koszenia powstały wyjątkowo bogate zbiorowiska łąkowe. Pienińskie łąki to unikalna w skali kraju kompozycja z wieloma cennymi i rzadkimi gatunkami, cechująca się także wysokimi walorami estetycznymi.

Wśród roślin kwiatowych na szczególną uwagę zasługują storczyki, których spora grupa związana jest właśnie z łąkami. Dzięki swoim kwiatom, często o fantazyjnych płatkach, nadają im malowniczego wyglądu. Bardzo ciekawym zjawiskiem u tej grupy roślin jest sposób wabienia owadów zapylających. Często stosują swoiste „oszustwo” wydzielając zapach podobny do feromonów owadów lub upodabniają się do kwiatów oferujących „nagrodę” za zapylenie, w rzeczywistości nie dając nic w zamian.

Okres kwitnienia storczyków łąkowych w Pienińskim Parku Narodowym trwa od początku maja do lipca, a wytworzone nasiona są bardzo małe i do wykiełkowania oraz wzrostu potrzebują grzybów mikoryzowych. Gospodarka rolna, w której stosuje się jednokrotne, późne koszenie wraz ze zbiorem siana oraz słabe nawożenie, jest sprzymierzeńcem tych roślin, które posiadają bardzo wąskie wymagania siedliskowe.

Największym zagrożeniem dla nich jest zmiana tradycyjnego użytkowania. Nie służy im zarówno jego intensyfikacja, np. przez zwiększenie nawożenia i wielokrotne koszenie jak i zaniechanie użytkowania prowadzące do zarastania polan. Niekorzystnie na ich kondycję wpływa również zamiana koszenia na wypas owiec lub krów, a także zmiany stosunków wodnych (osuszanie siedlisk).

Dodatkowym zagrożeniem dla tych pięknych roślin jest ich niszczenie przez turystów. Biwakowanie i leżenie na łąkach, bieganie po nich, schodzenie ze szlaków, to wszystko powoduje niszczenie cennych siedlisk i gatunków, w tym storczyków. Prosimy o uszanowanie zasad obowiązujących w Pienińskim Parku Narodowym.

Przypominamy, że to nie jest park miejski. Obowiązują tu przepisy, które nakazują poruszanie się wyłącznie po znakowanych szlakach turystycznych".

opr. jof