Mieszkańcy Dębna nie chcą żwirowni w swojej wsi. Dyrektor Kruszgeo namawia do rozmów, wójt prosi o rozsądek. Burzliwe spotkanie w Urzędzie Gminy.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"103899"}

Kilkadziesiąt osób na sali nowotarskiego urzędu gminy, 400 podpisów zebranych w ciągu trzech dni pod petycją. Powodem dużych emocji mieszkańców Dębna jest wniosek przedsiębiorstwa Kruszgeo o zmianę aktualnego Studium Uwarunkowań i Kierunków Rozwoju, która umożliwiłaby mu czynną eksploatację złoża żwirowiska w ich wsi w kolejnym miejscu. Od lat mieszkańcy sprzeciwiają się eksploatacji żwiru przez firmę z Rzeszowa. Podczas spotkania przypominali, że kiedy w latach 70. ubiegłego wieku żwirowisko powstawało, były zapewnienia ówczesnej dyrekcji, że wydobycie będzie tylko na czas budowy zbiornika Jeziora Czorsztyńskiego.

Jerzy Graboś, dyrektor generalny Kruszgeo, przekonywał podczas dzisiejszego spotkania w urzędzie gminy, że chce kompromisu z mieszkańcami. Przedsiębiorstwo ma w Dębnie 32 hektary terenu, chce zamiany części obszaru z urbarem, by zacząć eksploatację żwiru po drugiej stronie Dunajca. Do tego potrzebuje jednak zmiany w studium. Namawia też do wymiany działek, oferując  mieszkańcom korzystne warunki. Zapewnia, że wydobycie potrwa tylko pięć lat. Firma chce też na terenie 10-hektarowym, najbliżej rzeki Białki, stworzyć ośrodek rekreacyjny. Dyr. Graboś twierdził, że zmian w studium mieszkańcy nie powinni się obawiać, bo właśnie jego zapisy dadzą gwarancję, że po pięciu latach wydobycie tam nie będzie możliwe.

Mieszkańcy jednak nie ufają zapewnieniom dyrekcji. Zarzucają firmie brak ogólnodostępnych informacji na temat jej planów w Dębnie. Mają dosyć huku, kurzu, zniszczonych dróg. Obawiają się, że wykopaliska zakłócą przepływy podziemne wody, której może zabraknąć w ich studniach. Boją się także zalania wsi podczas powodzi. Twierdzą, że ich działki sąsiadujące ze żwirownią tracą na wartości. - Jeśli konia chwytają, to go pięknie pytają. Jak go chwycą, to go ćwiczą - odpowiada metaforycznie na zapewnienia dyrektora Andrzej Kozioł, który kiedyś sam był pracownikiem żwirowni.

- Jesteśmy traktowani jak pieniacze - mówi Piotr Gąsiorek. - Tymczasem posługujecie się półprawdami.  Postawcie sobie ośrodek rekreacyjny, a potem kopcie dziury - mówił. Namawiał, by zamiast kontynuować wydobycie, znaleźć inwestora strategicznego i cały teren przeznaczyć pod rekreację.

Mieszkańcy pytali też o drogę, którą chce zrobić Kruszgeo. Dyrektor mówił o dwóch wariantach. O drodze tymczasowej, w części wyasfaltowanej, od strony wsi na gruntach firmy. Proponuje też drugi wariant wykorzystania drogi gminnej, którą firma wyasfaltuje. - Jesteśmy gotowi przyjść na zebranie wiejskie i przedstawić wszystko. Jeśli państwo nam nie wierzycie, zapiszemy to w studium - proponował Jerzy Graboś.

Robert Wańczyk, właściciel Geomid, przestrzegał gminę przed skutkami takiej inwestycji dla przyrody. Mówił o naruszeniu struktury gleby, która przez to utraci dotychczasowe właściwości. Także o przecięciu warstw wodonośnych, zawężeniu ważnych korytarzy ekologicznych, służących migracji dużych zwierząt - wilków, niedźwiedzi, jeleni. O hałasie i "zanieczyszczeniu światłem" szkodliwych dla zwierząt. O zagrożeniu dla pobliskich torfowisk i dla unikatowej sosny bagiennej tam rosnącej.

Wójt Jan Smarduch przypomniał, że o zmianach w studium nie decyduje on, ale rada gminy. Jest to proces długotrwały, wymaga prognozy oddziaływania na środowisko. Procedury mogą potrwać nawet kilka lat. - Warto podyskutować, może z tego wyjść coś dobrego dla wsi. Inwestorzy nie pchają się do nas drzwiami i oknami - mówił. Przypominał, że Kruszgeo zostawia rocznie 200 tys. zł podatków w gminie, a pieniądze te zostają w Dębnie. Nawoływał do kompromisu i prosił o rozsądek.

Beata Zalot