Na odbywającym się w Chicago Międzynarodowym Festiwalu Nowych Filmów pokazano film opowiadający o tragedii polskiej rodziny Wasilewskich, rozdzielonej przez bezduszny system imigracyjny USA.

Rodzina Wasilewskich przyjechała do Stanów Zjednoczonych w 1989 roku, przekraczając granicę na wizie turystycznej. Oboje pozostali w Chicago po wygaśnięciu wizy i jednocześnie wystąpili o azyl, motywując to swoją działalnością w Solidarności. Na skutek niedopatrzenia adwokata, który załatwiał sprawę legalizacji pobytu rodziny w USA, tylko mąż otrzymał najpierw pobyt stały, a później obywatelstwo. Procedura rozpatrywania podania żony przeciągnęła się do 1995 roku, kiedy władze amerykańskie odmówiły przyznania jej azylu, tłumacząc to demokratycznymi zmianami w Polsce. Gdy wszystkie możliwości apelacji zostały wyczerpane, 3 lata temu „immigration” dopatrzyło się, że zgodnie z prawem Janina Wasilewska przebywa w USA nielegalnie i nakazał jej opuścić kraj. Wynajęcie kolejnego adwokata, walka z bezdusznością prawa i wszelkiego rodzaju nagłaśnianie sprawy nic nie dały, pani Janina wyjechała do Polski, zabierając ze sobą kilkuletniego syna, który jako urodzony w USA miał oczywiście obywatelstwo tego kraju. Jej mąż Antoni, który od ponad 20 lat prowadzi w Stanach dobrze prosperującą firmę, pozostał i wciąż walczy o połączenie się ze swoją rodziną – jak do tej pory, bezskutecznie.

Film wyreżyserowała Ruth Leitman, która przed premierą powiedziała, że o tej historii usłyszała zupełnie przypadkowo i postanowiła dowiedzieć się więcej nie tylko na temat bohaterów swojego obrazu, ale też na temat życia imigrantów w USA. – Ta historia zmieniła moje spojrzenie na życie nie urodzonych w naszym kraju ludzi – mówi Ruth Leitman. – Postanowiłam zadać pytanie, jak to możliwe, że kraj szczycący się najlepszą ponoć demokracją i poszanowaniem praw człowieka na świecie robi tak wielką krzywdę niewinnym ludziom. Niewinnym, bo to wina urzędnika czy adwokata, błędna decyzja któregoś z nich nie pozwoliła tej rodzinie żyć tutaj szczęśliwie. Ta rodzina, najbardziej kilkuletnie dziecko, została okrutnie skrzywdzona nie przez los, ale przez ludzi, którzy prawo widzą przez przepis, a nie przez ludzką przyzwoitość. Takich rodzin jest wiele, teraz wiem o tym i uważam, że moim obowiązkiem, jako filmowca, który dokumentuje życie ludzi, jest nagłaśnianie takich tragedii, dramatów, które nasze prawo wyrządza uczciwym ludziom – przekonuje Leitman. – Wiem, że wielu ludzi, którzy obejrzeli ten film, po raz pierwszy uzmysłowiło sobie, jakie tragedie spotykają ludzi, którzy przyjeżdżają tu z nadzieją na lepsze życie, a spotyka ich coś, co można nawet porównać do losów rodzin dotkniętych przez nazistowski holocaust.

Jednym z widzów był Konsul Generalny RP w Chicago Zygmunt Matynia. W komentarzu powiedział, że dokument o Wasilewskich uzmysławia, jak bardzo potrzebna jest reforma amerykańskiego prawa imigracyjnego. – W żadnym wypadku nie może być tak, by prawo imigracyjne powodowało rozdzielanie rodzin – stwierdził Matynia. Z kolei inny widz, demokratyczny kongresman z Chicago Louis Guttierez, powiedział, że dramaty takie będą powtarzały się, dopóki Kongres nie uchwali reformy prawa imigracyjnego.

Miłosz Sowa