– Polska jest w dobrej sytuacji ekonomicznej. Możliwe, że niedługo Polacy wcale nie będą chcieli jeździć do pracy w USA – twierdzi Susan Parker-Burns. Wicekonsul USA w Krakowie mówi o szansach na zniesienie wiz i rosnącym zainteresowaniu Polską.

– Jak doszło do nawiązania współpracy pomiędzy Parkiem Gór Skalistych a Tatrzańskim Parkiem Narodowym?

– W ramach prowadzonego przez nasz konsulat międzynarodowego programu wymiany specjalistów fachowcy z TPN przed kilku laty odwiedzili Park Gór Skalistych, nawiązali dobre kontakty, co zaowocowało podpisaniem we wrześniu 2007 roku umowy partnerskiej. Od tej pory każdego roku organizujemy międzynarodowe konferencje.  

– Przewodnim tematem zakopiańskiej konferencji było wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Jak możemy wykorzystać amerykańskie doświadczenia w tym zakresie?

– Parki narodowe w Stanach też nie są jeszcze ekspertami. Możemy się wzajemnie uczyć. My rozwijamy program parków przyjaznych klimatowi. Jeśli remontujemy istniejące budynki, wymieniamy okna, montujemy nowe instalacje, to zawsze z wykorzystaniem najnowszych technologii. Jeśli trzeba kupić auto dla parku, to wybiera się to z napędem hybrydowym lub na biopaliwa. Wymiana doświadczeń dotyczy też wolontariatu.  Nasze parki nie byłyby w stanie sprawnie działać bez wolontariuszy. Nie tylko ludzi młodych, ale też emerytów, którzy mają dużo czasu i chęci. Parki to także miejsce edukacji dla rzeszy turystów, którzy dowiadują się, jak ograniczać zmiany klimatyczne, np. stosując baterie słoneczne.

– To jednak kosztowne inwestycje. Nasza geotermia wielu potencjalnych odbiorców zniechęca wysokimi kosztami początkowymi.

– W USA prezydent Obama wydał rozporządzenie uchwalające pakiet stymulacyjny dla gospodarki USA na kwotę 700 mld dolarów. Część tej kwoty przeznaczona zostanie dla poszczególnych stanów na tworzenie „zielonych miejsc pracy”, czyli stanowisk związanych z wprowadzaniem proekologicznych rozwiązań w różnych dziedzinach. Np. w parkach narodowych na wprowadzanie odnawialnych źródeł energii. Do tego podatkowe ulgi na rozwój inwestycji solarnych, wiatrowych, na wprowadzanie energowydajnych urządzeń grzewczych.

– Mieszkańców Podhala, z których prawie każdy ma rodzinę w USA, niezmiennie interesuje problem wiz. Pytają, kiedy będą podróżować w ruchu bezwizowym? Nasi chłopcy walczą ramię w ramię z amerykańskimi żołnierzami przeciwko Al Kaidzie w Iraku, Afganistanie, a mimo to wciąż skazani jesteśmy na ubieganie się o wizy, gdy chcemy odwiedzić Stany Zjednoczone.

– Od ambasadora w dół, wszyscy Amerykanie, mają pełną świadomość problemu, współczują i solidaryzują się z Polakami w staraniach o program bezwizowy. Zdajemy sobie świetnie sprawę, ile wnosi polskie wojsko w powodzenie działań w Iraku i Afganistanie. Jednak kwestia wiz zależy od decyzji Kongresu. Poprzedni prezydent Bush czynił ogromne wysiłki w celu zmiany limitu, obowiązującego przy wejściu do programu bezwizowego. Udało się go podnieść z trzech do dziesięciu procent. Zniesienie wiz zależy bowiem od szczegółowych statystyk: w 2007 roku w Polsce było 25,2% odmów, a w 2008 roku już tylko 13,8% wniosków o wydanie wizy załatwiono odmownie.

– Czy ten spadek odmownie załatwionych wniosków nie wynikał jednak z mniejszego zainteresowania wyjazdem do USA?

– Rzeczywiście liczba aplikacji o wizę była mniejsza, ale nie zmniejsza się liczba wyjeżdżających do Stanów. Bowiem wiele osób ma już dziesięcioletnią, wielokrotną wizę i nie musi starać się o pozwolenie na wjazd. Pomiary napływu osób z Polski, które przeprowadzamy na lotniskach, wskazują, że liczba Polaków, docierających do Stanów, nie spada.

– Czy kryzys wpłynął na ruch turystyczny pomiędzy Polską a USA?

– Bardzo trudno to w tej chwili jednoznacznie stwierdzić. Ale zmiany kursu dolara generują bardzo ciekawe zjawiska. Gdy bowiem mieliście mocną złotówkę, obserwowaliśmy gwałtownie rosnącą liczbę Polaków, udających się za Wielką Wodę na zakupy. Kryzys wpływa z pewnością na liczbę osób wyjeżdżających do nielegalnej pracy, co może mieć przełożenie na kwestię przyznawania wiz. Polska jest w dobrej sytuacji ekonomicznej, nie odczuwa tego, co spotkało Stany. Niewykluczone, że niebawem Polacy całkowicie stracą ochotę na wyjazdy do pracy w USA.
Nasze wyliczenie obejmują rok finansowy – od października do września. We wrześniu przyszłego roku okaże się, czy liczba odmownie załatwionych aplikacji wizowych utrzyma się na obecnym poziomie, czy spadnie do 10%.
Warto przypomnieć, że wiza turystyczna, inaczej niż w Unii Europejskiej, nie uprawnia do podjęcia pracy w USA. Jeśli zniesione zostaną wizy turystyczne, ludzie będą mogli przebywać w Stanach 90 dni. Teraz, na wizie turystycznej mogą przebywać do sześciu miesięcy. Jeśli wizy turystyczne zostaną zniesione, to i tak na wyjazdy w celach naukowych, na studia będą potrzebne wizy. Amerykanie, którzy przyjeżdżają do was nie w celach turystycznych, chcą np. w Polsce studiować, także potrzebują wizy.  

– A czy zła sytuacja ekonomiczna w USA ograniczyła liczbę Amerykanów wyjeżdżających do Polski?

– W Krakowie spotykam dużą liczbę rodaków, możliwe, że ze względu na dużą atrakcyjność tego miasta. Ale także coraz więcej studentów korzysta z oferty polskich uniwersytetów. Polska w USA ma bardzo dobrą prasę, media szeroko opisują piękno Polski, co owocuje coraz większym zainteresowaniem. Poza tym dolar poszedł w górę, wyjazdy są dla nas znów atrakcyjne.

Rozmawiał Rafał Gratkowski

***

Susan Parker-Burns – od sierpnia 2006 konsul ds. prasy i kultury w Konsulacie Generalnym USA w Krakowie. Absolwentka Uniwersytetu McGill w Montrealu i Uniwersytetu Massachusetts. Do Amerykańskiej Służby Dyplomatycznej wstąpiła w 1999 roku. Po opanowaniu języka chińskiego objęła stanowisko urzędnika ds. konsularnych w Amerykańskim Instytucie w Tajwanie. W latach 2003-2005 pełniła obowiązki attaché prasowego w Akrze, stolicy Ghany, zajmując się mediami i polityką informacyjną dla dużej misji amerykańskiej i 8 różnych agencji USA.