O Marii Tatar, chciałam napisać 4 lata temu, kiedy świętowała setne urodziny. Kilkakrotnie umawiałam się z nią na spotkanie, ale zawsze coś stawało na przeszkodzie. Swoje 104. urodziny obchodziła 22 marca tego roku. Trochę niedomagała, ale gości podejmowała z humorem i kieliszkiem dobrej nalewki. Zmarła 3 kwietnia.

Panią Marię, znaną bardziej jako Marysia Tatarowa, a po mężu Bukowska, znała cała Maruszyna i okolice. Z mężem Wojciechem wychowali pięcioro dzieci. W Polsce prowadzili bardzo duże gospodarstwo, a pomagali im niepełnosprawni bracia Marysi – Jędrek i Jaś, którymi siostra opiekowała się aż do ich śmierci. Na ich polu pasło się bydło, a stado owiec liczyło nawet 100 sztuk. Masło, sery i jajka Marysia nosiła do Nowego Targu lub Zakopanego na sprzedaż. Wiele osób zapamiętało ją z dwoma ciężkimi „kosołkami” na plecach i jedną z przodu, czasem niosła jeszcze w rękach „borynki” ze śmietaną. Za tak zarobione pieniądze robiła zakupy, więc wracała często objuczona różnymi pakunkami i tobołkami. Taki obraz Marysi zapamiętał każdy – była drobna, bardzo niska, ale za to silna i wytrzymała. Rodzina i znajomi wspominają ją jako bardzo pracowitą, cichą, czystą i zdrową, wytrzymałą na wszelkie życiowe trudy i próby. Wykonując sumiennie wszelkie domowe obowiązki, pracę w polu, zawsze jeszcze znalazła czas na pójście do oddalonego o 7 km szaflarskiego kościoła. Do Chicago Marysia przyjechała 35 lat temu, w wieku 69 lat.

4 lata temu bardzo uroczyście obchodziła setną rocznicę swoich urodzin – najpierw winszowano jej w kościele, później w domu. Niedługo po tym sama pojechała z Chicago do Arizony, by odwiedzić mieszkające tam wnuki. Zawsze ubierała się po góralsku, była po tym rozpoznawana na przedmieściach Chicago, gdzie mieszkała z córką Anielą. Często w tygodniu chodziła do kościoła i mimo że msza była odprawiana po angielsku, Marysia modliła się po swojemu, po polsku i po góralsku. Zawsze w góralskiej chusteczce na głowie, w góralskich „papuciach” z powagą szła do komunii – drobnymi kroczkami, bez niczyjej pomocy. Czy to Polacy, czy Amerykanie patrzyli na tę drobną staruszkę z szacunkiem i ustępowali jej miejsca. A Marysia chyba dziękowała Bogu za dobre zdrowie, za to że do końca nie była dla nikogo ciężarem, że potrafiła sama o siebie zadbać.

Marysia „nie krzywdziła sobie ciężkiego życia” i nie mówiła o śmierci aż do 104. urodzin. Obchodziła je 22 marca i bardzo się zdziwiła, kiedy okazało się, że tort urodzinowy z płonącymi świeczkami, które sama zdmuchnęła, był dla niej. – Dla mnie? To kielo jo mom już roków? – zapytała swoją córkę. Kiedy usłyszała, że104, westchnęła i uśmiechając się powiedziała: – To juz duzo, jus mi cas umrzyć”. Zmarła 3 kwietnia, w Wielką Sobotę, tuż przed północą, jakby chciała zdążyć na zmartwychwstanie Pańskie w niebiańskiej krainie. Odeszła cicho i spokojnie, tak jak żyła.

Nie zdążyła mi opowiedzieć swojej historii, chociaż tyle razy umawiałyśmy się na spotkanie. Szkoda. Będzie o niej pamiętać jej 4 dzieci, 16 wnuków, 48 prawnuków i 13 praprawnuków. Licznie, prócz rodziny, do kościoła przyszli pożegnać panią Marię, znaną jako Marysia Tatarowa, a po mężu Bukowska, maruszanie i inni parafianie. Maruszanie przybyli ze sztandarem koła. Przyszli licznie, bo dla Marysi Tatarowej wszyscy mieli szacunek i podziw za jej dobre serce i za skromność. Łukasz Gawron na pożegnanie zagrał jej po góralsku, a w kościele na pogrzebie wykonał przejmująco Ave Maria.

Niech naszej Marysi amerykańska ziemia lekką będzie.

Aniela Bartoszek z Maruszyny