Zakupy sprzętu, wykupy połaci lasu, a wszystko to dla ratowania gorczańskich głuszców. Pod Turbaczem żyje najwyżej trzydzieści tych rzadkich ptaków.

Gorczański Park Narodowy od kilku lat szczególnie troszczy się o populację największego z polskich kuraków – głuszca. Dotąd działania ochronne skupiały się głównie na monitoringu i inwentaryzowaniu miejsc występowania ptaków. Głuszce upodobały sobie górnoreglowe drzewostany świerkowe. Bory te w Gorcach zachowały się na powierzchni blisko 1200 ha. Przerzedzone, rozpadające się świerczyny ze starymi drzewami w sąsiedztwie polan porośniętych krzewami borówki, skupieniami iwy, brzozy, jarzębiny – to ulubione siedliska głuszca. W Gorcach żyje około 20-30 osobników. Na wiosnę odbywają się tu toki (gody) tych rzadkich kuraków.

Gorczański Park Narodowy jest jednym z uczestników Programu Ochrony Głuszca i Cietrzewia w Karpatach Zachodnich, finansowanego przez Fundację Eko-Fundusz. Udział w programie daje możliwość zdobywania środków na ochronę kuraków. Z tej puli park zakupił niedawno skutery śnieżne i przymierza się do akcji wykupu od prywatnych właścicieli najcenniejszych fragmentów drzewostanów. – Głuszec to ptak, który bardzo ceni spokój. Nie ukrywam, że z zachowaniem tego warunku są w Gorcach problemy. Sprawiają je głównie beztroscy ludzie, którzy wybierają się w góry na crossowych motocyklach lub quadach, a zimą – skuterami śnieżnymi. Jeźdźcy regularnie penetrują otulinę, ale zdarzają się również wjazdy na tereny objęte ścisłą ochroną. Zmotoryzowani „turyści” stanowią ogromne zagrożenie nie tylko dla fauny, ale też dla ludzi spacerujących po szlakach – nie kryje wzburzenia Janusz Tomasiewicz, dyrektor GPN. Dotąd park walczył z niekontrolowanymi wjazdami organizując akcje, w których oprócz służb parkowych bali udział także funkcjonariusze: straży granicznej, policji i straży leśnej. – Teraz, dysponując skuterami, sami będziemy mogli łatwiej dotrzeć w miejsca, w których występuje zagrożenie, i skutecznie reagować – zaznacza dyrektor.

Kolejnym sposobem ochrony rzadkich kuraków ma być wykup z rąk prywatnych fragmentów drzewostanu górnoreglowego, między innymi w obrębie kopuły Turbacza. Bory świerkowe w rejonie najwyższego gorczańskiego szczytu są unikalne – twierdzą przedstawiciele parku. – Drzewostan ma tam strukturę charakterystyczną dla górnej granicy lasu. Zwarcie się rozluźnia, a drzewa tworzą charakterystyczne biogrupy – tłumaczy Janusz Tomasiewicz. – W tej części Gorców las, z uwagi na niską jakość drewna, jest użytkowany doraźnie, nie przedstawia większej wartości gospodarczej, stąd może jego właściciele zdecydują się na sprzedaż – zaznacza.

Marek Kalinowski