Rektor Bianka Godlewska-Dzioboń: "Uczelnia to nie tylko miejsce nauki. To fundament rozwoju regionu".

Zaczynała jako administracyjny pracownik, dziś kieruje uczelnią, która przez 25 lat stała się najważniejszym ośrodkiem edukacyjnym Podhala. O rozwoju Akademii Nauk Stosowanych w Nowym Targu, wyzwaniach współczesnej edukacji, zatrzymywaniu młodych ludzi w regionie i przyszłości szkolnictwa wyższego z rektor Bianką Godlewską-Dzioboń rozmawia Paweł Pełka.

- 25 lat działalności uczelni to moment szczególny. Jak z Pani perspektywy wygląda ta droga – także tej osobistej, zawodowej?

- To rzeczywiście wyjątkowy moment. Ćwierć wieku to ogrom pracy, ale też droga, którą można nazwać pewną wędrówką – czasem trudną, czasem wymagającą, ale niezwykle wartościową. Kiedy patrzę dziś na uczelnię, widzę ogromną zmianę. Z miejsca, które kiedyś było ideą, pomysłem, który ktoś odważył się wypowiedzieć, powstała instytucja mająca realny wpływ na rozwój regionu.

Na początku wielu osobom wydawało się, że Podhale ma inne naturalne kierunki rozwoju: turystyka, przedsiębiorczość. Tymczasem pojawiła się wizja budowania ośrodka akademickiego - miejsca, które będzie kształcić, rozwijać i inspirować. Dziś widzimy, że rozwój to także edukacja, kultura, budowanie społeczeństwa odpowiedzialnego, świadomego i aspirującego.

Dla mnie ta historia jest też osobista. Zaczynałam jako administracyjny pracownik uczelni, bez funkcji kierowniczych. To doświadczenie pozwoliło mi zobaczyć wszystko od podstaw - codzienną pracę, zaangażowanie ludzi, proces budowania instytucji. Dzięki temu dziś, będąc rektorem, mam świadomość, jak wiele wysiłku stoi za tym, co osiągnęliśmy.

- Jak dziś wygląda uczelnia, nie tylko w liczbach, ale jako instytucja?

- Liczby są ważne, bo pokazują skalę: ponad 13 tysięcy absolwentów, około 1800 studentów, 15 kierunków studiów, 300 pracowników. To już duża organizacja, która ma realny wpływ na region. Ale dla mnie ważniejsze jest to, co za tym stoi. Uczelnia nie funkcjonuje w próżni. Ona oddziałuje na otoczenie i jednocześnie z niego czerpie. To miejsce, które powinno; współtworzy społeczność, a nie być od niej oddzielone.

Dlatego bardzo zależy mi na tym, byśmy byli obecni w życiu regionu, reagowali na jego potrzeby, podejmowali inicjatywy, budowali relacje. Uczelnia powinna być przestrzenią dialogu i współpracy.

- W jaki sposób uczelnia odpowiada na konkretne potrzeby społeczne?

- Przede wszystkim poprzez kierunki kształcenia i inicjatywy, które podejmujemy. Psychologia to dobry przykład. Widzimy dane z policji, szpitali, centrów zdrowia psychicznego i wiemy, jak bardzo potrzebni są specjaliści w tym obszarze.

Podobnie kierunek lekarski. Jego uruchomienie było odpowiedzią na realny problem niedoboru lekarzy. Jako mieszkańcy regionu wszyscy widzimy, jak wyglądają kolejki do specjalistów. Chcemy, by nasi absolwenci zostawali tutaj i pracowali dla tej społeczności.

Organizujemy też wydarzenia otwarte. To wykłady, spotkania, inicjatywy popularnonaukowe. Poruszamy tematy trudne, jak depresja, komunikacja czy manipulacja. Ostatnie spotkania pokazały, jak duże jest zapotrzebowanie na taką przestrzeń rozmowy. Gościliśmy na przykład basistę zespołu Scorpions, a nasza aula bywa wypełniona po brzegi.

- Jednym z filarów uczelni jest praktyczne podejście do kształcenia. Jak to wygląda w codziennym funkcjonowaniu?

- To absolutnie kluczowe. Podkreślam to na każdym kroku. Jesteśmy uczelnią praktyczną i to zobowiązuje. Dotyczy to wszystkich kierunków: od ekonomicznych, przez architekturę, po pielęgniarstwo czy ratownictwo medyczne.

Studenci muszą mieć kontakt z realnym środowiskiem pracy. Dlatego współpracujemy z instytucjami, przedsiębiorstwami, samorządami. Tworzymy tzw. rady interesariuszy przy kierunkach, to grupy podmiotów zewnętrznych, które współtworzą programy studiów, konsultują je, wskazują potrzeby rynku.

Przykłady projektów realizowanych przez studentów architektury - w Rabce, Jabłonce, Gdowie czy Nowym Targu - pokazują, jak to działa w praktyce. Studenci nie tylko uczą się projektowania, ale też konsultacji społecznych, pracy z realnym problemem, odpowiedzialności za przestrzeń.

- Współpraca z otoczeniem wydaje się bardzo szeroka. Jak wygląda w praktyce?

- Ma wiele wymiarów. To współpraca z samorządami, które wspierają nas zarówno organizacyjnie, jak i merytorycznie, choćby poprzez udostępnianie placówek do zajęć praktycznych.

To współpraca z instytucjami ochrony zdrowia, Podhalańskim Szpitalem Specjalistycznym. Bez niej kierunki medyczne nie mogłyby funkcjonować. To także współpraca z przedsiębiorcami, którzy przyjmują studentów na praktyki i współtworzą programy kształcenia. Ważne są relacje z dużymi ośrodkami akademickimi. Korzystamy z ich infrastruktury, zapraszamy wykładowców, budujemy wspólne projekty. Uczelnia nie może istnieć w izolacji. Potrzebuje partnerstw i dialogu.

- Jak zmienił się student na przestrzeni tych lat?

- Bardzo. Dzisiejszy student jest świadomy, pragmatyczny i wymagający. Ma ogromny dostęp do wiedzy, choćby poprzez narzędzia cyfrowe. To oznacza, że uczelnia musi być atrakcyjna nie tylko programowo, ale też organizacyjnie i technologicznie. Musimy pokazać, że studia mają sens, że dają realne kompetencje. Jeśli tego nie zrobimy, młodzi ludzie po prostu wybiorą inną drogę.

- Wspomniała Pani o technologii. Jakie znaczenie ma ona dziś w edukacji?

- Ogromne. Wprowadzamy nowe rozwiązania, jak pracownie VR, które chcemy wykorzystywać m.in. w nauce anatomii. To narzędzia, które zmieniają sposób uczenia się. Ale wyzwaniem nie jest tylko sama technologia. To także gotowość do jej wykorzystania. Musimy uczyć się jej wszyscy: studenci i kadra. To wymaga zmiany sposobu myślenia, wyjścia ze strefy komfortu.

- Czy uczelnia pełni dziś także rolę „kotwicy” dla młodych ludzi w regionie?

- Tak, i to bardzo wyraźnie. Bez uczelni wielu młodych ludzi podejmując studia wyjechałoby i raczej nie wróciło. Dziś mają alternatywę. Koszty utrzymania w dużych miastach są bardzo wysokie, zatem możliwość studiowania na miejscu jest dla wielu osób strategicznie ważna. Jednocześnie staramy się, by nasi studenci nie byli odcięci od większych ośrodków akademickich, dlatego współpracujemy z uczelniami w Krakowie i innych miastach. Nie jesteśmy już przy takiej liczbie studentów uczelnią kameralną, ale jednak oferujemy przyjazną atmosferę. Sama znam po nazwisku wielu studentów. Z drugiej strony do studiowania zachęcają nazwiska wykładowców. Nazwiska, które mamy w naszej kadrze, powoduje, że studenci są ciekawi nauki w naszych murach.  

- Jak będą wyglądały obchody jubileuszu XXV-lecia uczelni?

- Główne uroczystości odbędą się 20 maja - w rocznicę powołania uczelni - i będą miały bardzo uroczysty charakter. Rozpoczniemy je mszą świętą w Sanktuarium w Ludźmierzu, a następnie przejdziemy do części akademickiej. Wręczymy odznaczenia osobom i instytucjom szczególnie zasłużonym dla uczelni. Powstaje również wyjątkowa publikacja jubileuszowa, oparta na wspomnieniach osób związanych z uczelnią, która zabiera czytelnika w podróż przez jej historię.

Będziemy gościć przedstawicieli świata nauki oraz instytucji publicznych. Cały jubileusz odbywa się pod patronatem marszałek Senatu Małgorzaty Kidawy-Błońskiej, która zapowiedziała swoją obecność. Patronat objęło także Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, reprezentowane przez minister Marię Mrówczyńską. Kolejnymi patronami są marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka oraz burmistrz Nowego Targu Grzegorz Watycha. Wykład inauguracyjny wygłosi prof. Marcin Pałys, przewodniczący Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

W wydarzeniu uczestniczyć będą również przedstawiciele innych instytucji, m.in. Ośrodka Przetwarzania Informacji, Narodowego Centrum Badań i Rozwoju,, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej oraz Polskiej Komisji Akredytacyjnej.

- Czy jubileusz to także moment rozmowy o przyszłości?

- Zdecydowanie tak. Jubileusz zobowiązuje do refleksji. Znajdujemy się w momencie dynamicznych zmian w systemie szkolnictwa wyższego – powstają nowe strategie i pojawiają się kolejne wyzwania, takie jak niż demograficzny. Uczelnie zawodowe kształcą dziś znaczącą część studentów w Polsce – to już ponad 20 procent. Oznacza to, że nasza rola w systemie jest bardzo istotna i powinniśmy mieć silny głos w dyskusji o jego przyszłości.

Temu właśnie będzie poświęcony drugi dzień obchodów – konferencja naukowa dotycząca tożsamości Akademii Nauk Stosowanych,. Wezmą w niej udział przedstawiciele wcześniej wymienionych instytucji, ale także Przewodnicząca niedawno powołanego Zespołu do spraw opracowania projektu strategii rozwoju szkolnictwa wyższego przy Ministerstwie NiSW prof. dr hab. Agnieszka Dardzińska-Głębocka, dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej Wojciech Karczewski, prof. dr hab. Marcin Pałys Przewodniczący Rady Głównej Nauk Szkolnictwa Wyższego, prof. dr hab. Janusz Uriasz Przewodniczący PKA oraz Rektorzy pozostałych Uczelni Zawodowych, którzy wystąpią również w roli prelegentów.

- Co dziś jest największym wyzwaniem dla uczelni?

- Myślę, że właśnie zdolność do zmiany. Zdolność do nadążania za światem, który bardzo szybko się rozwija. To dotyczy technologii, programów studiów, oczekiwań studentów. To także kwestia konkurencyjności. Uczelnie będą konkurować o studentów, ale jednocześnie muszą współpracować ze sobą. Partnerstwo i konkurencja powinny się równoważyć.

- Co daje Pani największą satysfakcję w tej pracy?

- Przede wszystkim ludzie. Energia zespołu, gotowość do działania, do podejmowania wyzwań. Żaden projekt nie powstaje w pojedynkę. Za każdą decyzją stoi praca wielu osób. Ja mogę reprezentować uczelnię na zewnątrz, ale to zespół ją buduje. I właśnie to poczucie wspólnoty - że możemy razem tworzyć coś ważnego - daje największą satysfakcję.

Tekst i fot. Paweł Pełka