Dwójka kadetów z nowotarskiego Prywatnego Liceum przy ul. św. Katarzyny została wyróżniona w ogólnopolskim konkursie organizowanym przez Instytut Pamięci Narodowej dla uczniów szkół podstawowych i średnich, a poświęconym polskim Kresom.

Oliwia Twaróg została doceniona za pracę „Kresy - wspólna ziemia wielu narodów”, a Marcin Jandura – za „Losy Polaków na dawnych Kresach Wschodnich”. Opiekunem merytorycznym obojga uczniów z ramienia szkoły był mjr Krzysztof Tekiel.

Ideą Konkursu było przypomnienie historii Kresów Wschodnich I i II Rzeczypospolitej w XX i XXI wieku oraz narodów je zamieszkujących, ze szczególnym uwzględnieniem losu Polaków, którzy na tych ziemiach od pokoleń żyli i pracowali, zostali z nich wypędzeni lub mieszkają tam współcześnie.  

Ważny wątek to upamiętnienie walk i wysiłków Polaków w XX wieku, podejmowanych w imię przynależności Kresów Wschodnich do Rzeczypospolitej. W równej mierze pamięci domagają się cierpienia doznane przez Polaków z rąk okupanta sowieckiego i niemieckiego oraz nacjonalistów ukraińskich, białoruskich i litewskich. Na tę trudną kresową historię nakłada się dramat, jakim były dla Kresowian postanowienia traktatu ryskiego z 1921 roku oraz zmiana granic Polski po II wojnie światowej i związany z nią wybór pomiędzy pozostaniem w ZSRS a repatriacją na ziemie zachodnie i północne.  

Konkurs miał również przypomnieć wielki wkład Polaków w budowanie dziedzictwa kulturowego dawnych Kresów Wschodnich - stanowiących dziś terytoria Litwy, Łotwy, Białorusi i Ukrainy - oraz ich zasług dla ratowania wiary chrześcijańskiej i prawa bytu Kościoła Rzymskokatolickiego na tych ziemiach. Z tym łączy się powinność przedstawienia dramatycznego losu kresowych nekropolii, zabytków i pamiątek historycznych - barbarzyńsko niszczonych i dewastowanych po II wojnie światowej oraz wysiłków podejmowanych teraz przez Polskę dla ich ocalenia i przywrócenia dawnej świetności.  

Dziś Polacy mieszkający za naszą wschodnią granicą, stojący przy swej tożsamości narodowej, językowej i religijnej, to nadal cząstka Ojczyzny, której winniśmy wsparcie - zwłaszcza w obliczu zagrożeń i ruchów nacjonalistycznych pojawiających się na Litwie, Białorusi i Ukrainie. Uwrażliwienie młodzieży na ich los i docenienie wysiłków podejmowanych dla zachowania polskiej tożsamości też było ideą ogólnopolskiego konkursu.    

Konkursowe zmagania rozwijały także siłą rzeczy pasję badawczą uczestników, umiejętność pozyskiwania informacji z różnych źródeł i dokumentowania relacji świadków wydarzeń. 

oprac. pd