Zima i wczesna wiosna to zazwyczaj okres budowania formy i wytrzymałości na panelu i sztucznych boulderach, ale wspinacze z utęsknieniem oczekują na spotkanie ze skałą, nawet jeśli nie jest jeszcze nagrzana wiosennymi promieniami słońca.

W tym roku tatrzańska zima była wyjątkowo długa i jeszcze się nie skończyła – może połączy się z latem, do którego brakuje tylko trzech tygodni. W szczytowych partiach Tatr leży świeży śnieg, a w żlebach i kotłach starego śniegu z zimy jest jeszcze sporo. Tylko w reglach w maju było już wiosennie, więc kiedy tylko skały Jarońca osuszyły się nieco, od razu pojawili się na nich wspinacze. – Jest to jedyna w Tatrach Polskich skałka, na której można zrobić na tyle dobrą formę, żeby potem poprowadzić trudne drogi w innych rejonach skałkowych Europy – uważa Zdzisław Kiszela, który obok Marcina Gąsienicy Kotelnickiego, Jana Muskata, Grzegorz Sowy i Dariusza Kałuży jest autorem kilku dróg na tej ścianie. – Skałka u wylotu Doliny Lejowej ma charakter rekreacyjny, wspinaczki na niej są krótkie i łatwe, można tu prowadzić zajęcia szkoleniowe z podstaw techniki wspinania – dobrze, że też jest udostępniona – dodaje. Trzeba wyjaśnić, że w Tatrach Polskich są to jedyne dwa miejsca skałkowe, gdzie wolno się wspinać, respektując zarządzenia TPN. Na Jarońcu jest około 30 dróg, łącznie z wariantami o trudnościach do X, a najdłuższe linie sięgają 25 metrów. Zakopiańskim wspinaczom pozostaje szlifowanie formy przed właściwym sezonem właśnie na tej skale lub w Przełomie Białki – w Obłazowej albo w rejonach skałkowych naszych bliższych i dalszych sąsiadów – Słowacji, Czech, Niemiec, Austrii i Słowenii lub w rajach skałkowych Europy Południowej.

Największym powodzeniem w ostatnich miesiącach cieszył się rejon Osp w Słowenii, a konkretnie jego amfiteatralna ściana Mišja Peč. Zakopiańczycy wyjeżdżali tam głównie w marcu i kwietniu w różnych terminach, wykorzystując dłuższe weekendy. Tam też w większości uzyskano najlepsze wyniki. W Ospie nie ma dróg łatwych, a w przewieszonym sektorze Mišja Peč są jedne z najtrudniejszych dróg tej części Europy. Tam trenuje m.in. mistrzyni od wielkich ścian Martina Cufar, która w ubiegłym roku była gościem honorowym Spotkań z Filmem Górskim.

Rewelacyjnie spisuje się już na progu sezonu 16-letni Jędrek Baranowski, który wspina się sportowo dopiero od dwóch lat. – W Mišja Peč poprowadził swoją „życiówkę” w stylu RP „Słońce w oczach” w skali 8a+ i trzy 8a – „Samsara”, „Certo” i „Pingwin” oraz „Gospodar prstanov”7c+, „Manana” 7c+, a on sajtem „Hugo” 7c+ – wyjaśnia Kiszela, który tej wiosny również dwukrotnie wspinał się w Ospie. 56-letni Zdzisiek, jeszcze nie rozwspinał się na dobre, ale zaliczył tam drogi 7a+ RP. Niejeden młodszy od niego wspinacz może mu pozazdrościć kondycji i umiejętności wspinaczkowych. Rejon Osp tak opisuje: – Jest to półokrągły mur wapienny z różnymi formacjami – okapami, krawądkami, kaloryferami, wyżej przechodzi w formacje gładkie, płytowe, z drobnymi wypryskami ze ściany. Drogi mają do 50 metrów długości.

Wojtek Roj, od lat jeden z najlepszych wspinaczy zakopiańskich, również przeszedł „Słońce w oczach” 8a+. „Pingwina” 8a, „Hugo” 7c+ , Gospodar prstanov” 7c+ oraz kilka innych o trudnościach 7b. Obie drogi 7c+ zaliczył również Tomek Wójcik, który od trzech lat ustabilizował swój poziom na granicy 7c+ do 8b.

Grzegorz Sowa, najwyżej spośród zakopiańczyków sklasyfikowany w rankingu, kilkakrotnie gościł w tym roku w Mišja Peč i ma się czym pochwalić: – „Galaktyka”, „Kaffe expresso”, „Strta srca” – wszystkie o trudnościach 8a+ oraz „Cao bejbe” 8a, a w stylu OS „Oro puro” 7c+. Poprowadził również trzy drogi o trudnościach 7c. Od ośmiu lat utrzymuje wysoką formę.

***

W maju było też kilka wyjazdów w inne rejony wspinaczkowe, do naszych najbliższych sąsiadów. Grzesiek Makieła upodobał sobie Frankenjurę w okolicach Norymberii w Niemczech. Rejon wspinaczkowy interesujący – szary wapień, pionowe i przewieszone ściany z dużą liczbą dziurek różnej wielkości, a co jakiś czas restowa klama. Są to ostańce z drogami jednowyciągowymi, a ekspozycje skał można sobie wybierać, w zależności od pogody. Ze względu na drogi o wysokiej trudności rejon ten jest odwiedzany przez czołowych europejskich wspinaczy. Grzegorz przeszedł tam „Pretty Girl” i „Kraftfeld” – obie 7c+, „Fruchte des Zorns” 7c i sześć dróg o trudnościach 7b oraz kilkanaście o nieco łatwiejszych.

Z kolei Jędrek Baranowski wyjechał pod koniec maja do Doliny Adlitzgraben w Austrii, usytuowanej w rejonie znanej przełęczy Semmering. W dolinie, mającej miejscami charakter wąwozu, tuż przy drodze znajdują się ściany wspinaczkowe. Przeważają drogi jednowyciągowe, ale jest też kilkanaście dwuwyciągowych i dłuższych, dominują formacje przewieszone. Jędrek zaliczył tam „Hau den Lukas” 7a+ i dwie linie 7a – „King Kong” i „Existenzional minimum”.

W znanym ze swych trudnych dróg rejonie Višnove na Słowacji, Wojtek Roj przeszedł w stropie jedną z najtrudniejszych tam linii – „Panterę” 8b+. Kilka dni później, również w stylu RP, zaliczył „Maraton” 8a+, a pod koniec maja „Prijoša” 7c. Jędrek Baranowski poprowadził „šamana” 8a. Najtrudniejsze drogi w tym rejonie są autorstwa głównie Juraja Repčika, który wiele miesięcy pracował nad ich wytyczeniem. Na Sulovskych Skałach zlepieńcowo-wapiennych wspinał się Zdzich Kiszela. W pobliżu pasły się jelenie, które nawet nie zwracały uwagi na wspinaczy. Świadczy to o tym, że możliwa jest koegzystencja wspinaczy i zwierzyny. Kiedy na początku maja Zdzich i Klaudia Tasz wracali z zawodów Trofeo Mezzalama, zatrzymali się na kilka dni w Arco. Wspinali się w dwóch rejonach – Nago na murze skalnym z widokiem na Lago di Garda i Massone, gdzie wspinanie jest siłowo-wytrzymałościowe. Klaudia, po wyczerpujących zawodach ski-alpinistycznych, musiała się przestawić na wspinanie, więc rozpoczęła od dróg rekreacyjnych. Poprowadziła w stylu OS drogę 6b, a Zdzich 7a OS i 7b RP. Potem pojechali jeszcze w rejon Sarche, gdzie wspinali się po raz pierwszy.

***

Tymczasem w kraju zrobiła się wiosna i można było powspinać się na rodzimych skałach. Tomek Wójcik zrobił w Mamutowej „Osamę bin ladena” 8a i „Bandyci czasu” 7c, a na Dupie Słonia „Murasz 3” 7c+. Grzesiek Makieła w Rzędkowicach – „Tytanowe Implanty” 7c+ oraz dwie drogi 7b – „Pała kardynała” i „Świnie w kosmosie”. Wspinał się też w Zimnym Dole na boulderach, w skali Fontainebleau 7a+ Fb. Zimny Dół, niedaleko lotniska w Balicach, między Sanką a Czułowem, to właściwie jedyny rejon boulderowy w Polsce, z małymi formami skalnymi. Wspinanie na nich to zupełnie inny rodzaj wspinaczki. Trudności skoncentrowane są na ogół na jednym lub kilku ruchach, dlatego też skala trudności różni się od innych. Rejon Zimnego Dołu często w tym roku odwiedzali Tomek Achtelik i Edi Dolak. Ten pierwszy zaliczył tam 7c Fb i 7b+ Fb, natomiast Edi – cztery 7c Fb, a Jędrek Baranowski 7a Fb. Jędrek ma też dwie stropowe drogi 8a w Obłazowej – „Auschwitz” i „Siódme poty”.

Na Jaroniec można wyskoczyć w każdej chwili, nawet po pracy, zrobić jedną, dwie lub trzy drogi i wieczorem na odprężenie wypić w Zakopanem piwo. Nie sposób wyliczyć tych, co tam się wspinają. Z kobiet, oprócz Klaudii, która w ubiegłym roku poprowadziła „Myszki” 7b+, można również zobaczyć Ewelinę Zwijacz Kozicę. – W stosunku do ubiegłego roku zrobiła duże postępy, jest odważniejsza, ma dużą odporność psychiczną i zaczyna się wspinać bardzo dobrze technicznie. Ma już przejścia 7a+, a stać ją już na więcej – ocenia Kiszela, który na razie pauzuje, gdyż zaliczając lot na „Iluzji mocy”, skręcił nogę.

To dopiero początek sezonu, a dotychczasowe wyniki napawają optymizmem. U wielu zakopiańskich wspinaczy można odnotować wyraźny progres. W zestawieniu, z powodu braku informacji, nie uwzględniłem wszystkich tegorocznych osiągnięć zakopiańskich wspinaczy, o co postaram się na podsumowanie roku.

Apoloniusz Rajwa