Reklama

2010-06-28 01:07:09

„Kapelusz na wodzie. Gawędy o Księdzu Tischnerze”

„Radość jest zwieńczeniem myślenia” – napisał w jednym z listów ks. Józef Tischner. Filozof z Łopusznej zarażał swoją pogodą ducha, żartując potrafił mówić o rzeczach istotnych. I o takim Tischnerze jest „Kapelusz na wodzie”.

Z tym kapeluszem na wodzie to było tak. W Łopusznej często były powodzie. Wylewał Dunajec. Chłopi wychodzili na most i zastanawiali się, czy tym razem woda zabierze most, czy też nie. Pewnego razu chłopów zaintrygowało coś innego: góralski kapelusz unoszący się na wodzie. Raz z prądem, raz pod prąd. Jak się okazało, był to Franek Gąsienica, który powiedział, że ma w d… powódź i orze. Dla Tischnera była to góralska wersja „róbmy swoje”. Kawał opowiadany w stanie wojennym nabierał swoistego wymiaru.

Kapelusz na wodzie” – to już druga książka Wojciecha Bonowicza poświęcona filozofowi z Łopusznej. Pierwsza – „Tischner” (2001 r.) była szczegółową biografią, a raczej reportażem biograficznym. „Ta książka nie zastąpi biografii, nie jest też „biografią light” – składa się z gawęd, układających się w dość luźną opowieść – napisał autor we wstępie „Kapelusza na wodzie”. Podkreślał też, że to próba odpowiedzi na pytanie, na czym polegał fenomen ks. Tischnera.
Tym razem z krótkich opowieści, zebranych w książce gawęd i anegdot wyłania się barwna, nietuzinkowa i odmitologizowana postać ks. Tischnera. Postać mająca do siebie dystans, potrafiąca za pomocą żartu mówić o trudnych i głębokich sprawach.

W chronologicznym układzie poznajemy bliżej filozofa z Łopusznej – jego korzenie, dorastanie w Łopusznej, lata szkolne. Dowiadujemy się o jego kompleksie partyzanta (mówił, że był za młody, żeby walczyć i za stary, żeby nie rozumieć, co się dzieje). Poznajemy jego młodzieńcze marzenia o skakaniu na nartach. I drogę do decyzji o wstąpieniu do seminarium. To za murami seminarium paradoksalnie znalazł wolność. Bo w latach 50. tylko tam można było w sposób wolny studiować filozofię i żyć pod kloszem. Jak się dowiadujemy z książki, nie był jednak zbyt zdyscyplinowanym klerykiem. Ponieważ był zagorzałym kibicem hokeistów z Nowego Targu, potajemnie słuchał radia i relacji z meczy. Wywoływał talerzykiem duchy, już wtedy zasłynął też z niewybrednych góralskich dowcipów.

Jest w książce opowieść o uzdrawiającej mocy gronkowskiej karczmy, która małemu Józiowi Tischnerowi uratowała życie (zdarzenie to potem komentował słowami: „złego kościół nie naprawi, dobrego karczma nie zepsuje” albo „co ma żyć, będzie żyło, pod warunkiem, że w porę trafi do odpowiedniego uzdrowiska”).

Jest o tym, skąd się wzięły w Łopusznej żubry. Jedna teoria dotycząca ich wyginięcia – ta Tischnerowska – mówi, że gdy żubrom przeczytał jeden z artykułów Karola Wojtyły, te pod wpływem tekstu złożyły śluby czystości…
Książka opowiada też o kontaktach Tischnera z Romanem Ingardenem, Antonim Kępińskim i niezwykłej przyjaźni z Janem Pawłem II. O ucieczkach Tischnera na łopuszniańską bacówkę, gdzie doświadczał „obecności nieobecności”. Jego roli w trudnych czasach „Solidarności”, a potem w czasach po 1989 roku. I o atakach na niego środowisk kościelnych.

Jest też próbą odpowiedzi, dlaczego tak często odwoływał się do gwary. Dla Tischnera gwara była nie tylko sposobem wymawiania słów, ale odrębnym stylem myślenia, oryginalnym sposobem widzenia i opisywania świata, według niego cechą gwary jest „sposób doświadczania świata – bez motywu zniewolenia światem”. Podkreślał u górali umiejętność skrótu, syntezy, umiejętność spuentowania danej sytuacji żartem.

Tych, którzy niewiele wiedzą o filozofie z Łopusznej, książka na pewno zachęci do bliższego kontaktu z tą niezwykłą postacią i jego twórczością. Dla tych, którzy już Tischnera znają, „Kapelusz na wodzie” będzie przyjemnym dopełnieniem wiedzy o nim. Tym, którzy znali go osobiście, książka przywróci wspomnienia. Jest także zachętą do tischnerowskiego „myślenia w pogodzie ducha”.

A po czwarte można się z niej dowiedzieć, jaka jest różnica między Gagarinem a góralem? Gagarin to pierwszy człowiek w kosmosie, a góral „to nie jest taki som cłek, jak kozdy inny” . To także z Tischnera.

Beata Zalot
Reklama
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA| PRACA
    RESTAURACJA - U STUDNIARA - W MURZASICHLU POSZUKUJE OSOBY NA STANOWISKO KELNER/KELNERKA. Tel. kom.: 691 537 923,733 400 840
  • PRACA| PRACA
    ZATRUDNIĘ POKOJÓWKĘ DO PENSJONATU, 608088017
  • Zorganizuj niezapomnianą imprezę okolicznościową w Premium Nosal Resort - KOMUNIĘ, WESELE, URODZINY. Nowy obiekt i bardzo promocyjne ceny. Zadzwoń i zapytaj o szczegóły.
    Tel.: 698604189
    E-mail: rezerwacja@nosalresort.pl
  • PRACA| PRACA
    Spółka POLSKIE TATRY S.A. zatrudni w AQUA PARKU ZAKOPANE osoby na stanowiska: KELNERKA, POMOC KUCHENNA ORAZ OSOBY DO OBSŁUGI PUNKTU GASTRONOMICZNEGO NA BASENIE ZEWNĘTRZNYM. Mile widziane doświadczenie w zawodzie. Zainteresowanych prosimy o kontakt telefoniczny na nr 18 20 637 30 w.16 lub 606 916 306 i wysłanie CV na adres: helena.dylag@polskietatry.pl
  • PRACA| PRACA
    ZATRUDNIĘ DO MAŁEJ GASTRONOMII NA GUBAŁÓWCE. Codziennie.
    Tel.: 501 513 735.
  • SPRZEDAŻ| SPRZEDAŻ
    Sprzedam PŁAZY I DESKI na budowę bacówki, sezonowane 10 lat. Miejsce składowania - Szlembark.
    Tel.: 697057417
    E-mail: derfruhling@o2,pl
  • NIERUCHOMOŚCI| NIERUCHOMOŚCI
    SZCZAWNICA - do wynajęcia LOKAL FRONTOWY 20 m2, handlowo-usługowy, witryna 180x130 cm, wszystkie media. 606 804 633.
  • PRACA| PRACA
    ?Firma komputerowa zatrudni INFORMATYKA. 504 230 902, e-mail: praca@nowytarg.webd.pl
  • USŁUGI| USŁUGI
    Wykonam STUDNIE GŁĘBINOWE i POMPY CIEPŁA kompleksowo lub wiercenie. 510 018 800.
  • NOWO OTWARTY GÓRALSKI SZAŁAS "KURNIAWA" - PRZYGOTOWUJEMY IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE do 70 osób, EVENTY - MOŻLIWOŚĆ WYNAJĘCIA SAMEGO LOKALU - ZAKOPANE, CHŁABÓWKA 50A.
    WWW: www.willasport.pl/szalas/
  • PRACA| PRACA
    Zatrudnię SPRZEDAWCĘ do sklepu z odzieżą w Nowym Targu.
    E-mail: praca@fryda.com.pl
    WWW: www.fryda.com.pl
  • PRACA| PRACA
    HOTEL *** LOGOS w Zakopanem, w związku z dynamicznym rozwojem, poszukuje pracowników: - kucharzy z doświadczeniem; - pomocy kuchennych; - kelnerów z doświadczeniem; - pokojowych z doświadczeniem. Prosimy przesyłać CV na adres: hotel@logos-zakopane.pl
  • PRACA| PRACA
    Młodą, dyspozycyjną osobę do naszych nowych sklepów Poronin, Bukowina na stanowisko SPRZEDAWCA (2600ZŁ). 691166005
    Tel.: 691166005
    E-mail: bafia@interia.pl
  • NIERUCHOMOŚCI| NIERUCHOMOŚCI
    Szczawnica - ATRAKCYJNY LOKAL HANDLOWY 70 m2 z WYPOSAŻENIEM NA CIUCHOLAND lub inną działalność. TANIO! 606 804 633.
  • PRACA| PRACA
    Zatrudnię sprzedawcę z doświadczeniem do sklepu przy Krupówkach. Dobrze płatne. Pełen etat.
    Tel.: +48600963417
  • PRACA| PRACA
    PRACA PRZY KLEJENIU WEŁNY LAMELKOWEJ - FASADY. 669 473 770.
  • PRACA| PRACA
    Praca na budowie, Zakopane i okolice.
    Tel.: 500 160 574
  • PRACA| PRACA
    Brygady na tynki maszynowe praca za granicą
    Tel.: 601467065
    E-mail: zdzislawpaluch@poczta.onet.pl
  • USŁUGI| USŁUGI
    "JAROPOL" Usługi glazurnicze i remonty. Łopatniuk Jarosław. Tel. 791071322, www.jaropol.eu
  • PRACA| PRACA
    ZATRUDNIĘ NA UMOWĘ OPIEKUNKĘ DO DZIECKA, praca w Zakopanem, wynagrodzenie 1500. Tel. 661394101
  • PRACA| PRACA
    BIURO RACHUNKOWE PRZYJMIE NA STAŻ tel. 691888444
  • USŁUGI| USŁUGI
    Podłogi 3D, posadzki epoksydowe dekoracyjne, kamienne dywany
    Tel.: 515131917
    E-mail: pierog.marcin.firma@gmail.com
    WWW: www.profitechonline.pl
  • PRACA| PRACA
    KIEROWCĘ TIRA. 697 699 752.
  • MOTORYZACJA| MOTORYZACJA
    WYPOŻYCZALNIA SAMOCHODÓW - WWW.AUTOLIDER.EU oferuje: wynajem długoterminowy, średnioterminowy i krótkoterminowy. W ofercie samochody osobowe, vany i busy 9-osobowe. Już od 350 zł tygodniowo! 888 484 612.
  • GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2016-05-19 18:46 Pomóż złapać złodzieja 2016-05-19 18:34 Mosorny Groń będzie czynny w wakacje 2016-05-19 17:09 Wypadek w Grywałdzie 2016-05-19 17:04 Złodziejski wypad po sklepach 2016-05-19 16:28 Poprawianie drogowej fuszerki 2016-05-19 15:26 Poszukiwany turysta z Pruszkowa odnalazł się 2016-05-19 15:19 Woda nadal nie nadaje się do picia 2016-05-19 15:14 Studenci opanowali Nowy Targ (galeria zdjęć) 2016-05-19 14:09 Rusza budowa Lidla 2016-05-19 14:08 Nakręcili teledysk przed Euro 2016. Zaczęli w Zakopanem skończyli w Ustce 2016-05-19 09:59 Sukces nowotarżanek z PCK w międzynarodowym konkursie plastycznym 2016-05-19 09:33 Mandat dla fiakra 2016-05-19 07:01 Zaginęli oraz za młodzi na śmierć 2016-05-18 21:40 Nowe informacje o zaginionym. Robił zakupy w Zakopanem? 2016-05-18 21:04 Złote gęśle powędrowały do Tylmanowej 2016-05-18 19:40 Fantasy przy kawie 2016-05-18 18:00 Górale promują bursztyn w Chinach 2016-05-18 16:36 Hotel Kasprowy w kultowej grze Monopoly 2016-05-18 16:00 LO 045. Dreamliner trafił na burzę podczas lądowania w Toronto. 2016-05-18 15:56 Poeci Podhala w Czarnym Dunajcu 2016-05-18 15:03 W niedzielę - X Podhalański Festiwal Orkiestr Dętych 2016-05-18 14:24 Międzynarodowy Dzień Pielęgniarki i Położnej w nowotarskim szpitalu (galeria zdjęć) 2016-05-18 14:02 Bargiel - Człowiek Roku National Geographic 2016-05-18 12:49 Będzie konkurs na prezesa 2016-05-18 12:06 Czas na podsumowanie 2016-05-18 11:01 Dwa dni temu wyruszył na wycieczkę. Ślad po nim zaginął 2016-05-18 10:08 Wielka ciężarówka zsunęła się z urwiska 2016-05-18 10:07 Dwa lata od śmierci ks. prałata Tadeusza Juchasa 2016-05-18 10:03 Radni chcą odwołać przewodniczącą 2016-05-18 09:36 W górach spadło prawie 15 cm śniegu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Bojcorka