2018-01-07 11:51:32

Blog

ZAKOPANE. MIASTO KOBIET

Reklama

W plenerowej przestrzeni wystawienniczej w Parku Miejskim wciąż prezentowana jest wystawa zatytułowana „Zakopane. Miasto kobiet”. Szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń i trendów – odzyskiwania przez kobiety silnej tożsamości, stanowczych ruchów emancypacyjnych, sprzeciwiania się przemocy wobec kobiet i kreowania nowej, mocnej podmiotowości, wydaje się ona być wyrazistym głosem przypominającym o roli kobiet w historii i współczesności Zakopanego.

     Przypominam o tej wystawie, bo przemknęła trochę bez echa. Warto ją zobaczyć, póki jeszcze wisi (do kiedy, nie wiadomo). Do tej pory narracja o historii i tradycji miasta wydawała się być pisana z męskiego punktu widzenia. Ale dziś jest to już – na szczęście – anachroniczne i chyba niemożliwe. Oto poniżej wprowadzenie do wspomnianej wystawy.

     Liczby są nieubłagane. W 2015 roku na stu mężczyzn w Zakopanem przypadało sto piętnaście kobiet. I nie jest to przypadek. Od ostatnich dekad XIX wieku do dziś „piękna płeć” dominuje w naszej strukturze demograficznej. Zakopiańskiej przemianie – od biednej, nieznanej góralskiej wsi do modnego i popularnego centrum rekreacji, sportu, wydarzenia w polskiej kulturze – kobiety towarzyszą liczniej niż mężczyźni. Cóż z tego, że w cieniu często pozostają. Bez ich pracy, oddania, talentów, bez upartej woli i silnego charakteru połączonego z wdziękiem, bez miasta kobiet podlejsze byłoby miejsce po Giewontem. 
     Przypomnijmy. Klementyna Homolacs właścicielka dóbr zakopiańskich znacząco przyczyniła się w latach czterdziestych XIX wieku do powstania zakopiańskiej parafii. Miało to nie tylko religijne, ale też cywilizacyjne znaczenie.  Jadwiga Zamoyska stworzyła Szkołę Domowej Pracy Kobiet, do której, poza pannami z dobrych domów, przyjmowano także dziewczęta z tak zwanych niższych klas. Oczywisty – choć być może nie zamierzony – był emancypacyjny wymiar tego projektu. Fach, możliwość pracy i zarobkowania zmieniała pozycję kobiet w domu, rodzinie, społeczeństwie. Zmiana tym bardziej była prawdopodobna, że po Tatrami spotkać można było panie prawdziwie niebanalne. Niezależne, sprawcze, słynne talentem, wiedzą, przymiotami charakteru. 
     Wspaniała Helena Modrzejewska, dla której – choć nie tylko dla niej – do Zakopanego przybywał Tytus Chałubiński, Ignacy Paderewski, Stanisław Witkiewicz. Bronisława Dłuska, Maria Skłodowska-Curie, Klara Jelska – ileż uczyniły one dla leczących się w „polskim Davos”. Spotkanie z takimi osobami musiało odmieniać wyobrażenia o relacjach damsko-męskich i możliwych rolach kobiet w modernizującym się społeczeństwie. Duchowa aura miejsca, do którego przybywano by  wyzdrowieć, odrodzić się, przez chwilę choćby inaczej żyć, sprzyjała osłabieniu konwenansów, rozmiękczała stabuizowane, konserwujące bariery. Kobiety ubrały spodnie i w męskim towarzystwie chodziły w góry. Obrazoburcze były to czyny. 
     Potem przyszedł sport – narciarstwo i taternictwo – otwierając drogę, na której dziewczyny udowodniły, że chcą, mogą, potrafią. Pewnie, że czasami przychodziło za to płacić cenę najwyższą. Przy próbie kobiecego przejścia południowej ściany Zamarłej Turni giną młodziutkie siostry Marzena i Lida Skotnicówny. Ale ruchu na raz już osiągniętej emancypacyjnej drodze nikt już zatrzymać nie mógł. Narty i lina stały się dla wielu kobiet, także z góralskich rodzin, kluczem do kariery, mocniejszej pozycji, ciekawszego i pełniejszego życia. Helena Marusarzówna może być ich symbolem. 
     Wojna zniszczy szalony „pępek świata” i jego piękny gwiazdozbiór: Marusię Kasprowiczową, Zofię Stryjeńską, Ritę Sacchetto, Wandę Gentil-Tippenhauer, Helenę Roj-Kozłowską, Marię Pawlikowską-Jasnorzewską. Ich gwiezdny czas minął, bo realny socjalizm, który na pół wieku zagościł pod Giewontem był ponuro-poważny, buro-przaśny i zasadniczo wrogi barwności, indywidualności, subtelnemu wdziękowi istnienia. Mimo te wszystkie braki i niedobory, na przekór im Maria Bujakowa i Halina Micińska-Kenarowa współtworzyły i latami prowadziły znakomite artystyczne szkoły. Krystyna Słobodzińska twórczo i kompetentnie animowała miejską kulturę. Pracowały, tworzyły, działały Zofia Radwańska-Paryska, Anna Górska, Barbara Gawdzik-Brzozowska, Helena Warszawska, Ewelina Pęksowa trwałe zostawiając po sobie ślady w zakopiańskiej historii. A ileż niewymienionych tu z nazwiska znakomitych kobiet sprawiało, że sfeminizowane obszary – służba zdrowia, edukacja, obsługa ruchu turystycznego mimo ideologicznych absurdów działały. 
     Koniecznie pamięcią wracać trzeba do tamtego czasu. Do braku podstawowych dóbr, kolejek, biedy. Po to by uzmysłowić sobie, kim był zbiorowy anonimowy bohater przecież nie tylko tamtej rzeczywistości. To „One” – matki, żony, przyjaciółki, dziewczyniny i niewiasty wystawał, zdobywały, przemieniały szare na złote, podtrzymując i upiększając życie. Mimo symbolicznej i bywało fizycznej przemocy, mimo alkoholizmu, którego nie raz były ofiarami, pomimo różnych mimo. Jednoczył ten los panie, ceperki, góralki – prawdziwe przewodniczki tutejszego istnienia. „Zakopane jest opowieścią”, ale ta o mieście kobiet wciąż czeka na napisanie. Wszystkim jest nam potrzebna. Bez tego nie pojmiemy kim jesteśmy i w jakim miejscu biegnie nasza egzystencja.

 „Zakopane. Miasto kobiet”. Scenariusz i opracowanie: Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości”. Opracowanie graficzne: Stanisław Berbeka. Wystawa zrealizowana na zamówienie i sfinansowana ze środków Urzędu Miasta Zakopanego. Park Miejski od strony ulicy Grunwaldzkiej. 
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
koniczyna 2018-01-08 11:34:37
"Szczególnie w kontekście ostatnich wydarzeń i trendów ? odzyskiwania przez kobiety silnej tożsamości, stanowczych ruchów emancypacyjnych, sprzeciwiania się przemocy wobec kobiet i kreowania nowej, mocnej podmiotowości..."
a konkretnie - o co siem rozchodzi, jakie "ostatnie wydarzenia i trendy"?
czyżbym coś przeoczyła?
czy taka np Fibi lub Uorcyk, nie mówiąc już o mnie, nie mają silnej tożsamości i podmiotowości?
Ja np. w żaden sposób nie uważam, by panie demonstrujące pod lewackimi (tęczowymi, mojomacicowymi itp) hasłami były reprezentatywną dla Polek grupą. Bo chyba tylko o takie "wydarzenia i trendy" może chodzić.
Janowski 2018-01-08 10:19:21
Te rtyndy to feminizm , zwrócenie na kobiecość uwagi kolczykiem w d.... ? Chciałeś powiedzieć lewackość zakolczykowana tu i ówdzie ? wytatuowana doszczętnie ? Kolego Krupa nie podobają mi się twoje tryndowate wypociny i tyle ..
Góral z Trójmiasta 2018-01-07 23:27:27
Czyli jest szansa poznać jakąś samotną Zakopiankę z widokiem na Tatry :)
niepełnosprawny umysłowo 2018-01-07 13:10:34
Jak to leciało z ust .Nowośmiesznej emancypantki i feministki? : "Dość dyktatury kobiet. Dość dyktatury kobiet. Dość dyktatury kobiet." A durny i bezmyślny tłum jak echo za nią powtarzał: "Dość dyktatury kobiet. Dość dyktatury kobiet. Dość dyktatury kobiet."
  • PRACA | dam
    Karczma Giewont w Bukowinie Tatrzańskiej przyjmie do pracy kucharza /kucharkę i pomoc kuchenną tel 660087077,
    Tel.: 664498283
  • KOMUNIKATY
    Na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Nowy Targ oraz na stronie internetowej www.ugnowytarg.pl znajduje się wykaz nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży: - w trybie przetargu nieograniczonego dz. ewid. 7 o powierzchni 0,2205 ha w miejscowości Łopuszna objęta Księgą Wieczystą nr NS1T/00120012/8 położona w bezpośrednim sąsiedztwie stadniny koni oraz dworu Tetmajerów. Cena wywoławcza nieruchomości ? 41 400, 00 zł. - w trybie bezprzetargowym dz. ewid 5502/3 o powierzchni 0,0570 ha w miejscowości Ludźmierz powstała z podziału dz. ewid. 5502 objętej Księgą Wieczystą nr NS1T/00085076/6 położonej w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań w pobliżu ścieżki rowerowej. Cena nieruchomości ? 8 922, 35 zł brutto.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ i KELNERKĘ. Praca w weekendy, święta, wakacje, możliwość noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy bufetową, na stałe lub na sezon. 502 271 486
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    Do sprzedania używany samochód Ford Focus 2007 kombi
    Tel.: 695906596
    E-mail: lukasz_banas@gazeta.pl
  • PRACA | dam
    W Zakopanem praca dla mężczyzny, 3 godziny dziennie, 6-dni w tygodniu, praca stała. Numer kontaktowy: 601 983 869
  • PRACA | dam
    Przyjmę chłopaka do pakowania i wykańczania skór gotowych praca w Szaflarach
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy Panią na pełen etat na Stoisko pod Gubałówkę z galanterią skórzaną dyspozycyjną ,mile widziane doświadczenie w handlu. W wieku od 20-45 lat.Stoisko w okresie zimowym ogrzewane.Dobre wynagrodzenie
    Tel.: Telefon:660719519,
    E-mail: budzuu@wp.pl
  • MOTORYZACJA | kupno
    Skup aut całych i rozbitych. Dojazd do klienta nr tel 880084653
    Tel.: 880084653
  • USŁUGI | inne
    AUTO dostawcze do wynajęcia na doby kat.B auto do 3.5 t
    Tel.: 696573995
  • PRACA | dam
    Przyjmę krawcową do szycia kurtek skórzanych.Nowy Targ praca stała.
    Tel.: 601508717
    E-mail: Waciop@interia.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy hydraulika,praca stała,dobre wynagrodzenie
    Tel.: 604961477
  • PRACA | dam
    Zatrudnię na stanowisko pomocnika produkcyjnego przy szyciu odzieży skórzanej.
    Tel.: 603607832
    E-mail: anna133@interia.eu
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do obsługi gości na RECEPCJI w Kościelisku. Wymagana znajomość obsługi komputera.
    Tel.: 697655655
    E-mail: anna133@interia.eu
  • PRACA | dam
    Firma Informatyczna zatrudni absolwenta o kierunku informatyka lub pokrewnym z wykształceniem średnim lub wyższym, posiadającego prawo jazdy kat. B , praca w okolicach Nowego Targu. Zainteresowanych prosimy kontakt : praca@nowytarg.webd.pl, tel. 504252727.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DYSPOZYCYJNĄ DZIEWCZYNĘ JAKO SPRZEDAWCĘ W SKLEPIE ZABAWKOWYM W ZAKOPANEM. Praca na stałe.
    Tel.: 609 097 999.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    POKOJE DO WYNAJĘCIA - 1,2,3 osobowe, w pełni umeblowane + łazienka i kuchnia, internet i parking. Tanio! Nowy Targ Kokoszków. 880 133 933.
  • PRACA | dam
    Pomoc domowa. Praca tylko w soboty godz. 9-17 lub soboty i niedziele do uzgodnienia. Bór k. Szaflar. Tel.
    Tel.: 608570500
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica poszukuje recepcjonistów na pełen etat, zatrudnienie na umowę o pracę. Chętnych prosimy o kontakt
    Tel.: 182063362
    E-mail: kontakt@hotel-murowanica.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    SZUKAM DOMU NA DŁUŻSZY OKRES - ZAKOPANE, najchętniej centrum -
    Tel.: 513 920 918.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię tynkarzy, praca okolice zakopanego, umowa o prace, wysoka stawka dla ekip i dla pojedynczych pracowników, zapraszam do kontaktu.
    Tel.: 880321683
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Do sprzedania działka, 2 175 m?, Szaflary, oś. Podlubelki, ok. 100 metrów od granicy z Białym Dunajcem.
    Tel.: 795 745 610
  • PRACA | dam
    SKLEP SPOŻYWCZY W BIAŁYM DUNAJCU ZATRUDNI SYMPATYCZNĄ, MIŁĄ PANIĄ NA NIEDUŻE STOISKO MIĘSNE. Możliwość pracy co drugi dzień, pełne świadczenia, dobre wynagrodzenie. 602 718 699, 608 327 863
  • PRACA | dam
    Praca na budowie przy dociepleniach (Zakopane i okolice).
    Tel.: 500 160 574
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: OSOBĘ DO PRACY W KUCHNI. Praca w weekendy, święta, wakacje, możliwość noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ, KELNERKĘ, z zamieszkaniem -
    Tel.: 603 605 490.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KUCHARZA Z ZAMIESZKANIEM -
    Tel.: 603 605 490.
  • PRACA | dam
    Karczma w Czorsztynie poszukuje kucharza/kę, pomoc kuchenną i do pensjonatu, kelnera/kę. Zgłoszenia tel. 509920018
    Tel.: 509920018
    E-mail: nadzamcze@interia.pl
  • PRACA | dam
    ELDOM SERWIS ogłasza nabór uczniów, w zawodzie elektromechanik sprzętu AGD
    Tel.: tel.692434275
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-06-18 12:30 Ostatnia droga Jerzego Koleckiego 2018-06-18 12:00 Jelonki pod stacją benzynową (wideo) 1 2018-06-18 10:02 Trudna sztuka latania 2018-06-18 09:37 Stuknęli się pod wpływem 2018-06-18 09:09 Świetne wyniki gimnazjalistów 4 2018-06-18 08:00 Spacerkiem po zdrojowym parku (wideo) 2018-06-17 20:00 Wakacje tuż tuż 1 2018-06-17 19:05 Bo każdy miał imię 12 2018-06-17 18:00 Rowerowe obrzydliwości: co roku to samo 4 2018-06-17 17:30 Cygański folklor w mieście (wideo) 2 2018-06-17 17:00 Kolejna klinika w mieście 2 2018-06-17 15:30 Akcja odłowienia jelenia (wideo) 7 2018-06-17 15:00 Amazonki nagradzają 2018-06-17 14:00 Leżaki, parking i teren pod boisko 2 2018-06-17 13:00 Tak się bawi Dębno 2018-06-17 12:00 Jezus na lodowisku 2 2018-06-17 11:30 Dziś w MOK - jubileusz salonu poezji 2018-06-17 11:14 Zwłoki zaginionego odnalezione w Krakowie 1 2018-06-17 11:00 Złodziej się nie znalazł 3 2018-06-17 09:00 Przyszedł jeleń do kościoła 18 2018-06-17 07:11 Wybiorą Królową Wypieków 1 2018-06-16 21:00 Był pobity i pijany, ratowali go w Krakowie (wideo) 15 2018-06-16 20:30 Festiwalowy Zdrój 2018-06-16 19:38 Prawdziwki po słowackiej stronie 2018-06-16 19:00 Antyfaszyści kontra nacjonaliści 38 2018-06-16 18:00 Ireny Sendlerowej Order Uśmiechu i przesłanie nadziei 1 2018-06-16 16:00 Zaczarowani czytaniem podsumowują akcję 2018-06-16 14:00 Zaśpiewają Remedium i podyskutują o kolei 2018-06-16 12:00 Antyfaszystowski marsz w Zakopanem 29 2018-06-16 11:00 Przejaśnienia, błoto, resztki śniegu 2018-06-16 10:29 Z kartą po bilet na dworcu PKP 2018-06-16 10:10 Dachowanie w Kuźnicach to pijacki wybryk 2 2018-06-16 09:20 Tanecznie w Szczawnicy 2018-06-16 06:41 Dachowanie busa, pasażer w szpitalu 8 2018-06-15 21:00 Trzynastoletnia Iza walczy o życie i zdrowie 2018-06-15 19:25 Wielkie powitanie lata (wideo) 2018-06-15 19:10 Autokar w rowie, 5 karetek zabrało poszkodowanych 13 2018-06-15 18:00 Inwestycja widmo w Małych Pieninach 6 2018-06-15 17:30 Ludzie, nie liczby 3 2018-06-15 16:00 Piknik Rodzinny w Białym Dunajcu 3 2018-06-15 14:00 Patelnie w remoncie (wideo) 4 2018-06-15 11:30 Złodziej w rodzinie 3 2018-06-15 10:11 Na prawdziwkowych tropach 2018-06-15 08:00 Zakopiańczycy na bezdrożach Słowackiego Raju 1 2018-06-14 21:39 Potrącenie pieszego na Kościeliskiej 10 2018-06-14 19:50 Kryptonim Pozytron 2018 2018-06-14 17:00 Płot zostanie - kupcy wychodzą 6 2018-06-14 16:00 Strefa kibica w Kraków Airport 2018-06-14 15:31 Deszcz przepłoszył turystów 2018-06-14 14:30 Zaginiony odnaleziony 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-06-18 13:05 1. Faktycznie, by szarym żyło się lepiej święty z Wadowic wybłagał u Regana embargo. Za pontyfikatu JP2 wprowadzono w Polsce kartki żywnościowe. Takich mieliśmy wielkich patriotów. Natomiast ci z zachodu sami twierdzą, że żyło się im lepiej gdy był blok wschodni. Wespół z Żydami kler zmieniał ustrój, teraz stają po obu stronach barykady walcząc między sobą o pieniądze państwowe i strefy wpływów. A szarak ma tylko okruchy z pańskiego stołu. 2018-06-18 12:39 2. Istotnie, komunistyczni bandyci i UBeccy zbrodniarze "jakoś" wtedy żyli. Gorzej było z tymi zwyczajnymi. Nawet w 80 latach nie było ich na półkach w mięsnych sklepach. Jak w tamtych latach żyło zwyczajne społeczeństwo na zachodzie, w tym w Zachodnich Niemczech, pisać nie muszę. Kto ma chociaż jakie takie pojęcie o świecie, ten wie. 2018-06-18 12:36 3. uśpić i wywieść w nieznane , a nie szpanować zdjęciami 2018-06-18 12:14 4. Monika juz tak nie bron - wiadomo jak jest - wiele osob nic nie mowi, siedzi cicho bo sie boja. widocznie mialas szczescie albo cie tam po prostu znali. a dzieci to jak? czasami zwijaja sie z bolu jak dopiero co przyjada a czekaja az ktos je obejrzy z godzine albo lepiej... kto nie przezyl ten nie wie... dobrze ktos tu napisal rentownosc to nie wszystko. najwazniejszy czlowiek i zwykle ludzkie zachowania jak nawet usmiech a tego czesto brak.... 2018-06-18 12:13 5. Monika chyba jesteś wyjątkiem. Wielokrotnie ja lub moi bliscy byli na sor albo oddzialach i to jak lekceważeni są pacjenci i ich rodziny wie każdy w mieście.W każdym innym szpitalu chłopak miałby zrobiony odrazu tomograf ale tu oszczędzają i co z tego że szpital wychodzi z długów skoro kosztem pacjenta 2018-06-18 12:08 6. Może to zabrzmi górnolotnie, ale - dopóki Warszawka rządzi - Pan Kamil jest jedyną nadzieją na inwestycje/remonty lokowane w Zakopanem. Zimowe obiecanki Tuska pamiętamy. 2018-06-18 11:41 7. Polaku obudź się. Kiedy reparacje od Watykany za lata niewoli pod zaborami? 2018-06-18 11:32 8. @kobza. Całe szczęście, że powstała po wojnie Polska Ludowa, bo zwyczajni ludzie mogli jakoś żyć. Nie wyobrażam sobie co by było, gdyby do koryta dostali się tacy "uczciwi", o których wspominasz. I tak ich chuligańskie wybryki poszły w niepamięć, bo ludzie się ich bali i woleli siedzieć cicho. A szkoda. 2018-06-18 11:22 9. Czym tu sie jarać? Przy polskim systemie kształcenia to żadne osiągnięcie. Czy jest jakaś polska uczelnia wyższa w światowym rankingu uznawana? Przy tak marnym poziomie nauczania to dziwne, żeby nie było prymusów... 2018-06-18 11:12 10. zrywka pisze tak: "Zrywka 2018-06-17 09:30:25 Dlaczego leśnicy nie uśpią tego zwierza i NIE WYWIOZĄ GDZIEŚ DO LASU" na co plpl reaguje tak: "plpl 2018-06-17 11:42:06 Uśpić, zabić, zlikwidować - takie miłosierne, chrześcijańskie zachowanie. I najlepiej, żeby zrobili to leśnicy. To oczywiście do ciebie zrywka." a zakopianka tak: "@ Zrywka.Czy nie stać cię na odrobinę rozumu a może tak po katolicku najlepiej uciąć mu głowę?Przecież wielebny z Torunia nakazuje "czynić sobie ziemię poddaną" więc wg ciebie należy go zamordować.Koziołek chodzi od wielu dni i jakoś nikogo nie zaatakował a może dlatego,że ciebie tam nie było?" I tak to jest wierzyć czerskiej. Zrywka wyraźnie zaapelował, żeby po uśpieniu -ŚRODKAMI USYPIAJĄCYMI!!!- wywieźć zwierzę w bezpiecznie dla niego miejsce, do lasu. Tymczasem ona już obwieściła światu, że go zamordowano, obcięto mu głowę bo tak nakazał wielebny z Torunia. A nie pisałem tutaj wcześniej, że LEWACTWO TO STAN UMYSŁU??? Ps. @z boku, zaPOmniałeś tadziu napisać coś o mlaskaczu i antonim. Nie rób czerskiej wyrzutów, bo ona mówi dokładnie to samo, co TVN. A TVN mówi prawdę i ty go słuchasz wierząc mu bezgranicznie. Zgadza się?
2018-06-05 12:59 1. A zjazd Gutów-Drogowych też będzie? 2018-06-05 11:14 2. Dziwi mnie, dlaczego Żydzi o nim nie pamiętają. A może uważają, że pamięć o ich zmarłych to nasz obowiązek? 2018-06-02 22:39 3. @one o tym samym sobie pomyślałem 2018-06-02 13:29 4. A gdzie Jarosław Bez Kasy - nie zapraszają biednych ? 2018-05-27 16:46 5. No aż się robi mdło od tego co widać na zdjęciach. Co ta Beata tu miała osiągnąć chyba jedynie przyjechała tu dla podbudowania swojego ego. Dla poklasku od lizusów może i warto. Dziwne że wszyscy nie byli z obrazkami świętym ale pewnie nie musieli bo co drugi am nad sobą aureolę. 2018-05-25 12:04 6. A wycieczki młodzieży z Izraela nie mogłyby sprzątać? 2018-05-24 20:52 7. A gminy żydowskie i młodzież z izraela nie można zagonić do roboty? 2018-05-24 17:00 8. to, ze oni wsyscy się sprzedają" i każdy się podlizuje" ok.. nie od dziś to wiadomo, ale kurcze ludzie wyjaśnijcie mi jedno a mianowicie z skad w BD tak ludzie wybiareaj tego"łysego" człowieka z skąd fenomen na Andrzeja Nowaka, człowiek nic w tej gminie robi, nawet wygląd ma tragiczny cały czs sie zastanawiam kto Go wybiara i dlaczego, chodze po tej gminie i pytam dlaczego a ludzie zawsze mi jedno odpowiadaja ze trzeba zmienić, poczym są wybory a Nowak wygrywa to jest dla mnie dziwne, a jeszcze tutaj TRAGEDIA człowieku masz takie wielkie wynagrodenie zainwestuj w siebie, nie masz żony to se stylistke zatrudnij... 2018-05-15 13:20 9. Gut kantek z Platformy :) teraz w PIS??? chłopie nie sprzedaj się więcej... SKupuj od ludzi dalej darmo działki lepiej i buduj buduj... 2018-05-14 17:19 10. Dyrektor TPN ze świętym obrazem na kolanach na wiecu wyborczym PiS. Rewelacja! To sie nazywa miec elastyczne poglady.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka