Reklama

2018-02-24 20:33:32

Blog

ZAMILCZANY NA ŚMIERĆ

W sierpniu 2018 roku podczas Zakopiańskiego Festiwalu Literackiego, po raz drugi po jej odnowieniu, przyznana zostanie Literacka Nagroda Zakopanego. Postaramy się tu przybliżyć kilka książek, które zostały wydane w ubiegłym roku, a ich autorzy mają szansę na tę nagrodę. Na początek Mariusz Urbanek, doświadczony autor licznych, popularnych biografii, którego opowieść o życiu Kornela Makuszyńskiego zbiera zarówno fakty powszechnie znane i przeczuwane, jak i te skryte, zapomniane, szerzej nieznane.

     To zdumiewające, że jeden z najpopularniejszych pisarzy dwudziestolecia międzywojennego i jeden z najbardziej znanych twórców polskiej literatury dla dzieci i młodzieży, do tej pory nie miał swojej biografii! Ale już ma i jest to lektura zajmująca, barwny obraz minionej epoki i portret postaci, o której – jak się wydaje – wiemy wszystko. 
     Makuszyński w powszechnym oglądzie pozostaje sympatycznym i dowcipnym starszym panem, autorem 120 przygód Koziołka Matołka, Szatana z siódmej klasy i Awantury o Basię. Tymczasem z książki Mariusza Urbanka wyłania się postać dalece niejednoznaczna, momentami mroczna i bez wątpienia pełna sprzeczności. Utalentowany rymopis, którego twórczość dla dorosłych nie wytrzymała próby czasu i pozostaje znany jako autor książek dla dzieci. Własnych dzieci nie miał i ponoć w codziennym życiu za nimi nie przepadał. Ale pisał dla nich z wyjątkowym wyczuciem, fundował biednym góralskim dzieciom setki par nart, wspierał budowę rabczańskiego sanatorium dziecięcego. 
     Był dwukrotnie żonaty, za każdym razem szczęśliwie, choć jego pierwsza żona przedwcześnie zmarła. I mimo, że kochał swoje żony, a w powieściach tworzył fantastyczne, wyraziste postaci niezależnych dziewcząt, to w swojej publicystyce i w felietonach był niepoprawnym mizoginem. W stosunku do kobiet używał słów i określeń, które dziś chyba nie mogłyby się ukazać drukiem, a ich autor zostałby przez opinię publiczną skazany na infamię. Nie ośmielam się tu ich przytoczyć. 
     Podobnie nie mam odwagi cytować ksenofobicznych i zjadliwie antysemickich tekstów Makuszyńskiego. Ten pozytywny, pogodny, radosny i otwarty człowiek był jednocześnie zagorzałym antysemitą. Mariusz Urbanek tłumaczy to klimatem epoki i podkreśla, że Makuszyński jednocześnie utrzymywał koleżeńskie stosunki z licznymi pisarzami żydowskiego pochodzenia. To fakt, ale nie sposób dziś przejść obojętnie wobec tak jawnie ksenofobicznej retoryki, nie sposób jej usprawiedliwić. Z jednej strony tradycyjny, konserwatywny endek, a z drugiej przyjaciel skamandrytów, Żydów i lewaków, jedyny, który dobrze czuł się w Ziemiańskiej przy bardzo różnych stolikach. 
     Przed wojną człowiek zamożny, popularny, mówiąc językiem współczesnym – celebryta. Jego książki ukazywały się regularnie w wielkich na owe czasy nakładach. Wraz z Marianem Walentynowiczem stworzył najpopularniejsze polskie komiksy, wydawane do dziś. Na podstawie jego powieści kręcono filmy. Po wojnie żył w biedzie w Zakopanem, chory, zapomniany, niewydawany, nieobecny. Przed wojną obdarzony godnością honorowego obywatela Zakopanego i honorowego członka Związku Górali. Po wojnie na jego pogrzebie nie było żadnych oficjalnych delegacji, ani władz miejskich, ani przedstawicieli stowarzyszeń. Popularność Makuszyńskiego powróciła dopiero po jego śmierci i po październikowej odwilży. 
     Pionier w dziedzinie polskiego komiksu, był także współtwórcą tak dziś popularnych faktów medialnych. ówczesna prasa musiała spełniać rolę, którą dziś wypełniają, poza gazetami, media elektroniczne z internetem na czele. Zapełniał więc łamy pism wymyślonymi, niestworzonymi opowieściami, stanowiącymi informacyjną papkę dla ówczesnego masowego czytelnika. Śledząc losy Makuszyńskiego zastanawiałem się czy był koniunkturalistą. Czy jego flirt z endecją to szczery wyraz przekonań, czy też zewnętrzny wizerunek mający mu zapewnić prestiżową posadę w lwowskim „Słowie Polskim”? Bo przecież po wojnie tkwił w swoim ukochanym Zakopanem, a jedna socrealistyczna książeczka, kilka wierszy sławiących kogo trzeba i zapewne mógłby wrócić na salony, na łamy gazet, do księgarń. Nie zrobił tego. I – jak trafnie napisał Mariusz Urbanek – „Makuszyński został zamilczany na śmierć”. 
     Zakopane to było ważne miejsce w życiu Makuszyńskich. Miejsce letniego i zimowego wypoczynku, miejsce rodzinne – teść pana Kornela miał tu wakacyjny dom, to także ostatnia życiowa przystań po ucieczce ze zniszczonej po powstaniu Warszawy. Wiele miejsca poświęcił Zakopanemu w swojej twórczości, przechodząc od złośliwego sceptycyzmu do niemal bezkrytycznej apoteozy miasteczka pod Giewontem. Zawdzięczamy mu prześmieszne i do dziś trafne opisy i charakterystyki tego miejsca i jego mieszkańców. „Górale jest to szczep dorodny i dzielny; wesele trwa u nich trzy dni, pogrzeb siedem. Jedynym ich celem i zajęciem jest obdzieranie naiwnych ceprów ze skóry i dudków, chociaż w zamian ofiarują niewiele, a najchętniej nic. Poza oczywiście najpiękniejszymi na świecie górami, których czują się wyłącznymi właścicielami. Mają najczulsze na świecie serca, które nie pozwalają im skrzywdzić (a już broń Boże zabić) żadnego stworzenia: barana, indyka czy choćby kury. Czekają, aż zwierzę samo zdechnie ze starości, i wtedy podają je do zjedzenia przybyszom z nizin”. 
     Ta barwna opowieść dzieje się w zakopiańskich i warszawskich knajpach, na salonach, w ziemskich majątkach, lwowskich i stołecznych redakcjach i teatrach. Pokazuje jak ważne kiedyś było życie literackie i jaką rolę pełnili pisarze w życiu społecznym. Dziś te polemiki, kawiarniane stoliki, stowarzyszenia i instytucje z Polską Akademią Literatury na czele, wydają się jak nieco nostalgiczne, staroświeckie sceny ze starego, czarno-białego filmu. 
     Na ile Makuszyński jest obecny dziś? Na jego grobie na Pęksowym Brzyzku wciąż palą się znicze i przybywają kolejne szkolne tarcze. Ale czy to wyrazy sympatii ze strony wiernych dziecięcych czytelników i czytelniczek, czy raczej gesty inspirowane przez nauczycieli polonistów? Bo kiedy zdarza mi się oprowadzać po Pęksowym Brzyzku szkolne wycieczki i kiedy zatrzymuję się przed grobem pana Kornela, to coraz częściej widzę entuzjazm, radość, a czasem wzruszenie w oczach dorosłych i obojętność na obliczach dzieci. Niektórym nazwisko Makuszyńskiego nie mówi już nic. Może kiedyś sięgną po tę książkę…
     Ukazała się w serii „Biografie” Wydawnictwa Czarne, która powoli staje się jedną z wiodących serii tej oficyny. Czarne nadrabia zaległości zamawiając i wydając biografie Zofii Stryjeńskiej, Kornela Makuszyńskiego, Stanisława Lema, Witolda Gombrowicza czy Ireny Sendlerowej, a czasem zaskakuje, publikując książki o Katarzynie Kobro, Marii Kownackiej czy Tadeuszu Gajcym. Plus świetne „czeskie” biografie Havla i Hrabala pióra Aleksandra Kaczorowskiego. Czekamy na więcej, bo rzetelna biografistyka od dawna, szczególnie w krajach anglosaskich, stanowi jeden z głównych nurtów literatury faktu, a w Polsce bywa wciąż traktowana po macoszemu. 

Mariusz Urbanek, Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2017, 296 s.
 
Tekst ukazał się pierwotnie w numerze 11/2017 miesięcznika "Nowe Książki"

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Wiktor 2018-02-25 16:12:23
Partner wydania: Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem. Nic dodać nic ująć. Rozumiem, ze Krzyżyk tez Pan będzie omawiał? Ale ze szczegółami proszę. Co skąd wzięte i jakie błędy... OK? A potem może link do filmiku z promocji. Jakoś brnie Pan w te Wołowcowe klimaty.
abc 2018-02-25 10:29:40
Bo można krytykować każdą nację, ale nie żydów. I teraz najważniejszym punktem życiorysu każdego literata jest jego stosunek do Narodu Izraela. W mediach całego świata rozpowszechnia się w ten sposób jakaś izraelska histeria, która na pewno wpłynie, że żydzi będą bardziej kochani? Wypowiadam się o Rosjanach Niemcach i nie rozumiem dlaczego żydzi zasługują na jakąś cenzurę. Jest obrazą całego narodu napisanie, że żyd był mordercą i kolaborantem. Ale jeśli kilku Polaków zamordowało żydów, to odpowiada cały nasz naród. I jeszcze będziemy kręcić filmy o ich bestialstwie, za publiczne pieniądze.
Kreowana jest jakaś polityczna poprawność. Jestem tym zmęczony. A Pan Maciej, nie wiem po co, zbiera punkty wśród lewaków i akurat wpisuje się często na blogu w taką poronioną retorykę.
Abeto 2018-02-24 20:50:01
Cytuje " Jedynym ich celem i zajęciem jest obdzieranie naiwnych ceprów ze skóry i dudków" przynajmniej napisane prawidłowo "DUDEK" nie tak jak niektórzy twierdza , że to "dutek"
  • USŁUGI | inne
    TRANSPORT - PRZEPROWADZKI. CZYSZCZENIE PIWNIC. 735 487 451.
  • PRACA | dam
    RECEPCJONISTKA do hotelu w Zębie. Bardzo dobre warunki. Tel. 604224334, praca@redyk.pl
    E-mail: praca@redyk.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia w Nowym Targu POKÓJ, KUCHNIA, ŁAZIENKA. 889 694 718.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam CIELAKA 2-miesięcznego. 512 115 333.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Bezpośrednio od właściciela - MIESZKANIE 3-pokojowe, w centrum Nowego Targu, 85 m kw., 2 tys. zł/m-c, ogrzewanie w czynszu. 600 931 295.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowe domy wolnostojące Nowy Targu 660 797 241, marekg@b12.pl
  • KOMUNIKATY
    SEWIK ZAPRASZA DO WSPÓŁPRACY FIRMY HYDRAULICZNE. SEWIK Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Sp. z o.o. zaprasza firmy wykonawcze z branży hydraulicznej do wzięcia udziału w postępowaniach przetargowych dotyczących punktowych wymian wodomierzy na terenie Miasta Zakopane. W celu bliższego zapoznania się z przedmiotem oferty zapraszamy do odwiedzenia strony internetowej Spółki www.sewik.com.pl (zakładka "przetargi") lub do bezpośredniego kontaktu telefonicznego pod nr tel. +48 885228220. Zapewniamy wszelką pomoc oraz współpracę techniczną przy realizacji powyższych zadań.
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni: ASYSTENT/KA DS. MARKETINGU I SOCIAL MEDIA Oferujemy: rozwój zawodowy, umowę o pracę. Oczekiwania: bdb. znajomość platform społecznościowych i mechanizmów ich działania, łatwości tworzenia komunikatów marketingowych, krótkich, angażujących treści, kreatywności i samodzielności, dobrej organizacji pracy i dbałości o detale, doświadczenia zawodowego w obszarze marketingu, dobrej znajomości j. angielskiego. Główne obowiązki: tworzenie kampanii promocyjnych, kreowanie wizerunku firmy oraz jej produktów, opracowywanie materiałów reklamowych, ścisła współpraca z pozostałymi działami firmy, współpraca z firmami zewnętrznymi (drukarnie itp.). CV prosimy przesyłać: praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. Białka Tatrzańska,ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni: SERWISANTA. Oferujemy: umowę o pracę, szkolenia, rozwój zawodowy. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, j.angielski, prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na: praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z Białka Tatrzańska, ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni POKOJOWĄ, tel. 608 088 017
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, tel. 608 088 017
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo-wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANIO - MIAŁ - 691 509 754.
  • PRACA | dam
    GABINET W ZAKOPANEM ZATRUDNI HIGIENISTKĘ STOMATOLOGICZNĄ. Tel. po 19.00: 793 333 072.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Zdecydowanie DOM lub PENSJONAT W ZAKOPANEM. 666 535 535.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZA / KUCHARKĘ do restauracji w Zakopanem na stałe. Praca co drugi dzień, umowa o pracę. 601846659
    Tel.: 601846659
  • USŁUGI | budowlane
    DOMY OD PODSTAW, DACHY, WIATY, ALTANY, TARASY, REMONTY "WOLF BAU". 886 837 594.
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe. 500290144
    Tel.: 500290144
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam OSCYPKI wędzone i białe. 531 357 698.
  • USŁUGI | budowlane
    IZOPIANY-Ocieplenia budynków pianą PUR. Szybkie terminy realizacji. 732921706
    Tel.: 732921706
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ASYSTENTKĘ STOMATOLOGICZNĄ/HIGIENISTKĘ - Zakopane - 604 232 488.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OD ZARAZ: KELNERA/-KĘ z doświadczeniem, ATRAKCYJNE WYNAGRODZENIE. 533 226 109.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    MIESZKANIE W BLOKU w Zakopanem kupię bez pośredników, za gotówkę, może być do remontu, spółdzielcze itp. Tel. 519170500
  • NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
    Obsługa domków i apartamentów. 788 633 633, www.zarzadzanieapartamentami.info
    WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-10-29 11:02 MZK zawiesza kolejne kursy szkolne 2020-10-29 10:34 Ponad 20 tysięcy przypadków. Zmarło 301 osób 2020-10-29 10:31 Śmiertelny wypadek na budowie 2020-10-29 10:00 Bronkowe spinki i opaski 2020-10-29 09:25 Deszczowo z przejaśnieniami 2020-10-29 09:00 Dymisja z powodu oświadczenia majątkowego 1 2020-10-29 08:00 Nie będzie centrum, zostaje MOK 1 2020-10-29 07:00 Dramatycznie rośnie liczba zmarłych. Pogrzeby w czasach zarazy 2020-10-28 22:09 Gorące wieści z Cannes. Film zmontowany przez zakopiankę nagrodzony (WIDEO) 2020-10-28 21:56 Minister oskubał rabczańskie szkoły 5 2020-10-28 21:26 Za taryfy na kartę na pewno nie przepłacisz 2020-10-28 21:12 Samochód staranował ogrodzenie 19 2020-10-28 21:00 Rabka to nie jest jeden wielki zabytek 4 2020-10-28 20:13 Puste Krupówki, Facebook znowu jest nasz (WIDEO) 1 2020-10-28 20:02 Wulgaryzmy pod adresem radnych. Przewodniczący zlecił ekspertyzę 18 2020-10-28 19:12 Na Kalatówkach i Hali Kondratowej (ZDJĘCIA) 2020-10-28 18:30 Mężczyzna, w którego mieszkaniu wybuchł pożar był kompletnie pijany 1 2020-10-28 17:45 Przygotowania do Wszystkich Świętych 3 2020-10-28 17:01 Była prezes na celowniku CBA 1 2020-10-28 16:17 Protest kobiet w Rabce (GALERIA ZDJĘĆ) 24 2020-10-28 15:30 Antena na urzędzie. Radny ma pytania 1 2020-10-28 14:44 Praca na Rynku w Krościenku wre 2020-10-28 14:00 Leją asfalt i walcują 1 2020-10-28 13:15 Protestująca przeprosiła trzech zakopiańskich radnych (ZDJĘCIA, WIDEO) 31 2020-10-28 12:30 W dolinie, do której słońce rano nie dochodzi (ZDJĘCIA, WIDEO) 1 2020-10-28 11:52 Dużo nowych zakażeń koronawirusem na Podhalu. W powiecie nowotarskim zmarła 1 osoba na Covid-19 2 2020-10-28 11:45 Chodnik w przyszłym roku 1 2020-10-28 11:18 Oddział ZUS w Zakopanem zamknięty z powodu pandemii 3 2020-10-28 10:51 Kolejny rekord zakażeń. Zmarło aż 236 osób 3 2020-10-28 10:37 Hakerzy przejęli kontrolę nad Facebookiem Tygodnika Podhalańskiego 2020-10-28 10:00 Halny zabójca 2020-10-28 09:00 Nowy teledysk Małej Armii Janosika (WIDEO) 2020-10-28 08:00 Współpraca zacieśniona 1 2020-10-28 00:13 Pożar w Muzeum Kornela Makuszyńskiego 2020-10-27 21:55 Nagrywają film. Utrudnienia na drogach 2020-10-27 21:31 Na Nosal wrócą narciarze 8 2020-10-27 20:45 Dudziarz z Małej Łąki 2020-10-27 20:19 Bacowie czeladnicy odebrali certyfikaty 5 2020-10-27 20:00 Rok 1984. Konkurs dla czytelników 2020-10-27 19:23 Oratorium Saul - retransmisja 2020-10-27 18:40 I po zagrodzie 3 2020-10-27 17:55 Nie ma dżdżu, są kanie 1 2020-10-27 17:10 Kogeneracja i rozwój sieci - to plan MPEC-u na walkę ze smogiem 1 2020-10-27 16:25 Potrącenie dziecka w Nowym Targu (Aktualizacja) 2020-10-27 16:00 Policyjne kontrole w sklepach 3 2020-10-27 15:32 Kolejny dzień pięknej pogody 3 2020-10-27 15:06 Jesień wyrzuca zimę z Tatr 2020-10-27 14:25 Dyrektor Podhalańskiego Szpitala Specjalistycznego w Nowym Targu zarażony koronawirusem 1 2020-10-27 13:44 Orawskie odzienia Krzysztofa Pieronka (WIDEO) 2020-10-27 12:59 Samochód wjechał w latarnię (ZDJĘCIA) 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-10-29 10:55 1. Rada niech sprawdzi działania wice w tej sprawie. Milion złotych to nie przelewki. 2020-10-29 10:53 2. Może rada w końcu przestanie przyklepywać desant podegrodzia and cohortes w Rabce. Światełko w tunelu świta... 2020-10-29 10:46 3. To z jaka prędkością według ciebie jechał, 140 tam przelecisz to może lekko opony spiszczą 2020-10-29 10:45 4. Droga do Olczy w dół ok 100-120 km/h ten sam samochód ok pół roku temu.... 2020-10-29 10:28 5. Ciekawe co by mówili obrońcy, gdyby chodnikiem szli oni sami lub ktoś z ich rodziny. Ile wtedy znaleźliby powodów do usprawiedliwiania kierowcy? Już widzę jak jeden z drugim wysyła sprawcy ze szpitala bombonierkę z wiadomością że "nic się nie stało, to tylko wypadek, następnym razem to ja mogę przejechać ciebie." Bandytyzm na drogach to już norma. Policja cieszy się że odbiera prawa jazdy a oni dalej jeżdżą i się śmieją. Dlaczego nie rekwirują pojazdów jako potencjalnego narzędzia zbrodni? Gdyby ktoś szedł po ulicy i wymachiwał maczetą to zaraz by go zawinęli na dołek, przepadek maczety, badania psychiatryczne. A tu bandyci szaleją w półtoratonowych pociskach i sieją postrach. I co? I policja puszcza ich wolno z narzędziami zbrodni ale "bez prawka". A stado baranów jeszcze żąda dla nich wyrozumiałości. Jeśli mają podobny stosunek do prawa i przepisów to się nie dziwię... 2020-10-29 10:01 6. czyżby kaczy intelygent inaczej nie rozumiał co znaczy jedno prościuteńkie słowo.......i wcale nie w podskokach...!!!!może trzeba więcej myśleć a mniej klęczeć...!!!! 2020-10-29 09:40 7. Brakowało przecinka? 2020-10-29 09:38 8. Przytoczę komentarz antyświdra z poprzedniego artykułu tp. "To jest 100 procent pomysł Leszka już ksiadz nie wybuduje sklepu ale zapomniał o jednym że wsyztskich nas bedzie to wszytsko kosztować razy 10. Macie swojego Burmistrza" 2020-10-29 09:12 9. Eee tam milion na oświatę. Komu to potrzebne. Przecie edukacją mogą się zająć wikary z organistą i kościelnym. Dwie godzinki co niedzielę po sumie, to w zupełności wystarczy. Grunt, żeby Rydzykowi i preziowym nawilżaczom nie wyschło cudowne źródełko lewej kasiorki z budżetu, czyli z naszych podatków. 2020-10-29 09:06 10. Czyli łąk pytają to znaczy że urzędnicy biorą pensje premie i trzynastki a nie wykonali ciążącego na nich obowiązku zażądać zwrotu premii zabrać trzy pensje maszt zdemontować i rozpocząć procedurę od nowa przecież to banalnie proste i zgodnie z dostępem do inf pokazać kto co na jakim etapie podpisał no jasność iprzejrzystosc ponad wszystko
2020-10-27 13:12 1. same wulgaryzmy, chamstwo - przerażająca młodzież bez zasad bez kultury Szczerze mówiąc to z jednej strony jest mi ich żal bo dotknęli już dna Przerażające jest również że dziewuchy będą kiedyś matkami. 2020-10-26 19:38 2. Widze że z kasą nie jest tak źle jak się depcze po samochodzie. Niezłe czasy nastały. Gdzie inni by szanowali a Ci skrzywdzeni i w bólu się wijący pozwalają sobie na występy w bucikach jakże zwykłym samochodzie a dla innych niedostępnym. 2020-10-26 13:06 3. brawo!!!!! 2020-10-25 20:53 4. Brawo dziewczyny każdy chłop który powie wam ze nie macie racji to kretyn szacun brawo 2020-10-25 12:06 5. pisz za siebie , na pewno nie sa mojego serca . 2020-10-24 21:24 6. Na ulicę wyszło spontanicznie tysięce ludzi w całej Polsce, bo im zabroniono mordować niewinne dzieciątka. A jak ograniczają nam wolność, karzą nosić maski, zamykają biznesy, zamykają nas w domach to wszyscy siedzą cicho i tylko w internecie się buntują. Jakie są prorytety ludzi w tym kraju ?! Czy wartości Wam się nie pomyliły ? Dlaczego nie walczymy o to żeby te kretyńskie obostrzenia znieść, tylko w sprawie zakazu mordu na niewiniatkach na ulicach nagle pojawiło się tyle ludzi ?! 2020-10-20 23:19 7. Przez wieki budowali Polskość należy się to im 2020-10-18 22:30 8. Budujące. Ludzi nie da się tak po prostu "wygumkować" z kart historii. Lepiej późno niż wcale. 2020-10-15 09:14 9. Widać kto jest prawdziwym bacą i juhasem. Tradycja mówi, że palice powinno się nieść przy przegonie owiec w ten sposób, aby nie dotykać nią ziemi, nie opierać się na niej, "coby łowce nie okulhały". Baca Majerski o tym wie, reszta niestety nie. A szkoda, bo właśnie te detale są ważne. 2020-10-14 14:24 10. Zostaly zasrane ulice i chodniki ulice umyto a chodniki sie rozniesie butami.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

Album TP

Pożegnania

FILMY TP