2023-01-27 22:15:40

Reklama

Historia

Mieli wybór, albo wyrzekną się swojej wiary i pójdą wolno, albo skończą w obozie koncentracyjnym

Reklama

W Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu o tym dramatycznym wyborze przypominają Świadkowie Jehowy.

Dziś 27 stycznia, Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. O tym dniu przypominają Świadkowie Jehowy, którzy w Trzeciej Rzeszy byli jedyną grupą prześladowaną wyłącznie z powodu ich przekonań religijnych. - Tylko nieliczni wiedzą, że ofiarami nazistowskich prześladowań były też tysiące Świadków Jehowy, znanych wtedy jako Badacze Pisma Świętego, którzy cierpieli za swoją wiarę. Byli oni wysyłani do obozów koncentracyjnych jako jedni z pierwszych, gdzie otrzymali unikalny symbol - fioletowy trójkąt - przypomina Piotr Jarząbek, rzecznik prasowy Świadków Jehowy na Podhalu - Spośród 35 tysięcy Świadków w okupowanej przez nazistów Europie ponad jedna trzecia doświadczyła bezpośrednich prześladowań. Większość z nich była aresztowana i osadzana w więzieniach. Setki dzieci Świadków zostały siłą zabrane do nazistowskich domów dziecka lub poprawczaków. Około 4200 Świadków przebywało w nazistowskich obozach koncentracyjnych. Szacuje się, że jakieś 1 600 Świadków straciło życie, a 370 zginęło przez egzekucję. 

Naziści nienawidzili Świadków Jehowy

Według historyczki Christine King reżim nazistowski nazywał Świadków Jehowy "wrogami państwa", ponieważ "publicznie odmawiali przyjęcia nawet najmniejszych elementów (nazizmu), które nie pasowały do ich wiary i przekonań. Odmawiali pozdrowienia "Heil Hitler", udziału w aktach rasizmu i przemocy oraz wstępowania do niemieckiej armii. Historyczka przypomina też, że w swojej literaturze publicznie wskazywali na zło reżimu, w tym na to, co działo się z Żydami.

Mało kto wie, ale w przeciwieństwie do innych grup ofiar, Świadkowie mieli wybór, który mógł ich uratować przed nazistowskim terrorem. 

Dostawali możliwość wyboru

Złamanie przekonań religijnych Świadków było dla reżimu większym zwycięstwem niż ich zabicie lub umieszczenie w obozach. Dlatego naziści oferowali Świadkom możliwość uniknięcia egzekucji i zwolnienia z obozu, przez podpisanie Erklärung (wydawany od 1938 r.), w którym zobowiązywaliby się do wyrzeczenia się wiary, donoszenia na policję o innych Świadkach, całkowitego podporządkowania się rządom nazistów i obrony "ojczyzny" z bronią w ręku. Funkcjonariusze więzienni i obozowi często stosowali tortury, aby nakłonić Świadków do złożenia podpisu. Przeważająca większość z nich nie odstępowała od swoich przekonań. 

Geneviève de Gaulle, bratanica generała Charlesa de Gaullea i członkini francuskiego ruchu oporu, poznała więźniarki Świadków podczas pobytu w obozie koncentracyjnym Ravensbrück. Opowiada: "Podziwiałam je bardzo, bo przecież w każdej chwili mogły stamtąd wyjechać, gdyby tylko podpisały oświadczenie o wyrzeczeniu się wiary. Te kobiety, które wydawały się tak słabe i wyczerpane, ostatecznie okazały się mocniejsze od esesmanów dysponujących siłą i wszelkimi środkami" - opowiadała. 

Dom i przynależność

Hasło przewodnie Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu przyjęte przez ONZ na rok 2023 to: "Dom i przynależność".
ONZ wyjaśnia: "Hasło przewodnie podkreśla człowieczeństwo ofiar i ocalałych z Holokaustu, którym sprawcy odebrali ich domy, a także poczucie przynależności".

- Liczby pokazują jak wielu Świadków Jehowy straciło swoje domy oraz poczucie przynależności - dodaje Piotr Jarząbek. 

• Około 4 200 wysłano do nazistowskich obozów koncentracyjnych;
• Około 1600 zostało zgładzonych, 548 przez egzekucję (np. pluton egzekucyjny lub ścięcie), w tym co najmniej 39 nieletnich.
• Setki dzieci zostały uprowadzone z rodzin Świadków i zabrane do nazistowskich domów dziecka lub poprawczaków. Jeden z nich, Kinder-KL Litzmannstadt, znajdował się przy ulicy Przemysłowej w Łodzi. Trafiło tam dziesięcioro dzieci Świadków Jehowy w wieku od  8 do 14 lat, w tym trzy dziewczynki i siedmiu chłopców.

Rosyjskie represje

- W muzeach i miejscach pamięci na całym świecie można znaleźć eksponaty i tablice upamiętniające prześladowania Świadków Jehowy. Pamięć o przeżyciach Świadków Jehowy jest ważna, ponieważ w niektórych krajach, z Rosją na czele, są oni nadal represjonowani, więzieni, bici i torturowani za pokojowe praktykowanie swojej wiary - podkreśla rzecznik Świadków Jehowy. 

Świadkowie w Auschwitz-Birkenau

Z Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu zbiega się rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau. Jak podaje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau na swojej stronie internetowej: "W literaturze dotyczącej historii 
KL Auschwitz, poza krótkimi wzmiankami, nie uwzględniono Świadków Jehowy (określanych w ewidencji obozowej jako Badacze Biblii), którzy byli więzieni z powodu swoich przekonań religijnych. Więźniowie ci zasługują na bliższą uwagę ze względu na sposób, w jaki w warunkach obozowych potrafili zachować swoje zasady moralne". 

• Świadkowie Jehowy byli wśród pierwszych więźniów w Auschwitz - według zapisów muzealnych: "już w pierwszych miesiącach funkcjonowania obozu"

• Co najmniej 387 Świadków Jehowy wysłano do Auschwitz w ciągu pięciu lat jego funkcjonowania

• Co najmniej 152 (blisko 40% Świadków) zginęło w obozie

Profil: Andrzej Szalbot (więzień nr 108703) został aresztowany i przewieziony do siedziby cieszyńskiego gestapo za odmowę wstąpienia do armii niemieckiej w 1943 roku. Obiecano mu natychmiastową wolność, jeśli podpisze dokument zrzekający się członkostwa w organizacji i uznający jej nauki za błędne. Andrzej odmówił złożenia podpisu. Był torturowany i wielokrotnie bity. Andrzej relacjonuje: "Kilka razy straciłem przytomność. Nie byłem w stanie wyjść stamtąd o własnych siłach". Po sześciu tygodniach przesłuchań, w wieku 19 lat, Andrzej został wysłany do Auschwitz.

Profil: Rodzina Cienciała. W 1943 r. gestapo aresztowało Helenę Cienciałę i wysłało ją do Auschwitz (więźniarka nr 45856). Dwa miesiące później do Auschwitz przybył jej ojciec Paweł, a za kolejne dwa miesiące matka Ewa (która zginęła w obozie). Powodem aresztowania całej rodziny było to, że byli Świadkami Jehowy.

Anna Pawełczyńska, ocalała z obozu (nie będąca Świadkiem Jehowy), w swojej książce "Wartości a przemoc - zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia stwierdza: "Była to grupa więźniów - stanowiąca zwartą siłę ideologiczną, która wygrała swą walkę z hitleryzmem. Grupa niemiecka tej sekty istniejąc w łonie sterroryzowanego narodu, jako mała wysepka niesłabnącego oporu, w takim samym, niezłamanym kształcie funkcjonowała w Oświęcimiu. Zdołała ona wzbudzić szacunek we współwięźniach (...), w funkcyjnych, a nawet w SS-manach. Wiadomo było, że żaden z "Bibelforscherów" nie wykona rozkazu sprzecznego z swą wiarą religijną". 

Wolą umrzeć niż kogoś zabić

Ocalały z obozu (nie będący Świadkiem Jehowy), Tibor Wohl w swojej książce "Arbeit macht tot - Eine Jugend in Auschwitz" ("Praca zabija - młodość w Oświęcimiu) relacjonuje rozmowę, którą podsłuchał w obozie między współwięźniami. Jeden z nich był Austriak, który twierdził, że jest niewierzący, ale był pod wrażeniem Świadków: "Oni nie idą na wojnę" - mówił ten Austriak swojemu towarzyszowi. "Wolą umrzeć, niż kogoś zabić. Myślę, że właśnie tak postępują prawdziwi chrześcijanie. I wiesz, przeżyłem z nimi coś pięknego. W obozie w Stutthofie mieszkaliśmy w jednym bloku - Żydzi razem z Badaczami Pisma Świętego. Badaczy zmuszano wtedy do ciężkiej pracy na dworze, na dotkliwym zimnie. Nikt nie pojmował, jak to wytrzymywali. Mówili, że Jehowa dodaje im sił. Byli głodni, więc otrzymywane racje chleba były im bardzo potrzebne. Co jednak robili? Zbierali cały chleb, jaki mieli, dla siebie brali połowę, a drugą połowę odkładali dla swoich braci - braci duchowych - którzy wygłodzeni przyjeżdżali z innych obozów. Serdecznie ich witali i całowali. Przed jedzeniem się modlili, a potem wszyscy mieli rozjaśnione i szczęśliwe twarze. Mówili, że już żaden z nich nie jest głodny. Widzisz, wtedy sobie pomyślałem: To są prawdziwi chrześcijanie, tak sobie zawsze ich wyobrażałem. Jakże by to było miło, gdybyśmy tu w Oświęcimiu zgotowali takie przyjęcie naszym przymierającym głodem współbraciom!". 

Świadkowie Jehowy dzisiaj

Od dziesięcioleci Świadkowie Jehowy w Polsce i na świecie wkładają wysiłki, by budować społeczną świadomość na temat tego krytycznego okresu w historii ludzkości jakim był czas Holocaustu i jego wpływu na prawa człowieka oraz przekazywać relacje naocznych świadków, które dowodzą wiary, godności i odporności w obliczu nieludzkiego traktowania przez reżim nazistowski. Więcej informacji na ten i inne powiązane tematy na stronie https://www.jw.org/pl/

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Janek 2023-01-28 23:21:12
Ciekawy artykuł. Już jedna mała grupa przeciwstawiająca się złu może dużo zdziałać. Miejmy nadzieję że podobnych grup będzie więcej.
Powtórka 2023-01-28 12:50:12
"Odmawiali pozdrowienia "Heil Hitler", udziału w aktach rasizmu i przemocy oraz wstępowania do niemieckiej armii"
Do jakiej armii? Niemieckiej?!
Niemożliwe, wtedy nie było Niemców, tylko naziści, więc nie było też żadnej armii niemieckiej.
aż tyle 2023-01-28 11:01:12
Teraz nastała moda na "jazdę" po Rosjanach. Nawet wczoraj przy okazji rocznicy wyzwolenia Auschwitz-Birkenau wspomniano o wojnie na Ukrainie. Szkoda tylko, że rkami Lachów bracia starsi i młodsi w wierze prą do zmian w tym państwie. No cóż, kamienice czekają, ulice też lub diecezje. Nie nasz geszeft, więc po co? Tak na margineie, ci którzy najwięcej ucierpieli za drutami, to już sami prą do tych czasów. Wobec tego, ja inaczej rozumiem wczorajsze stwierdzenie na rocznicy, że "powojnie się skończyło".
Abrakadabra 2023-01-28 09:37:48
Rosyjskie represje?
w tym momencie w Rosji 160 tysięcy Świadków Jehowy nie są oni represjonowani, nadal stoją w książkami i reklamują swoją religie....
kuba 2023-01-28 08:07:14
naziści ?? nie znam.
byli naziści w całej europie , są i dziś ale którzy nas okupowali ???
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO: TRZY POKOJE, DWA BALKONY, WIDOKOWE, PO REMONCIE. 662 210 421
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie działkę budowlana w Kościelisku lub Zakopanym tel 660797241 b12.pl.
  • PRACA | dam
    ZLECĘ WYKOŃCZENIE TRZECH BUDYNKÓW W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE DWA POKOJE, 38mkw, BALKON, W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA. STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 590 578 689.
  • USŁUGI | inne
    SZEWC - KALETNIK - ZAKOPANE - ul. Staszica 3 - 666 120 662.
  • PRACA | dam
    Praca w Zakładzie Kuśnierskim wymagane doświadczenie oraz Prawo jazdy Kategoria B. 888267329
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Praca Kucharz Z Doświadczeniem Bukowina Tatrzańska Gotowanie Dla Grup w Dużym Ośrodku Z Noclegiem.
    Tel.: 601 453 970
  • PRACA | dam
    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowy Targ -sprzedam działkę usługowa 8235 m2 z uregulowanym dojazdem okolice stacji paliw przy drodze na Białkę Tatrzańska. 660797241 www.b12.pl
    Tel.: 660797241
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    PRZYCZEPKA JEDNOOSIOWA WYWROTKA. URSUS C-360. 692 180 309.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE USŁUGOWE/BIUROWE - ul. Kościeliska (I p.), obok przejścia podziemnego. 509 25 44 55.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
  • ANTYKI
    Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
  • USŁUGI | inne
    ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-02-14 16:00 Poprzednio zebraliśmy 460 tysięcy złotych, czy po wczorajszym balu padnie rekord? (WIDEO) 2026-02-14 15:02 Podpisano umowę na budowę nowego zaplecza dla oczyszczalni ścieków w Nowym Targu 2026-02-14 14:00 Oblężone Tatry. Ferie w toku, a Zakopane stanęło w korkach 2026-02-14 13:00 Wilki w Dzianiszu, wilki na Gubałówce (WIDEO) 3 2026-02-14 12:00 XIV Rajd Rodzinny w Witowie już 15 lutego. Aktywnie i rodzinnie pod Tatrami 2026-02-14 11:00 Walentynkowy poranek na Sarniej Skale (WIDEO) 2026-02-14 10:00 Tatrzańskie podziemia (WIDEO) 2026-02-14 09:00 Policja w remizie OSP Tylka 1 2026-02-14 08:00 Złożyliście już miłosne życzenia? Dziś Walentynki 2026-02-13 21:33 Miłość bywa ślepa, a Walentynki mogą być niebezpieczne 2 2026-02-13 21:03 To obowiązkowy punkt programu, gdy przyjedziecie do Zakopanego! 8 2026-02-13 21:01 Fundusze Europejskie na odnowę małopolskich miast 2026-02-13 20:29 Fałszywy alarm w Jabłonce 2026-02-13 20:00 Wielki Bal Charytatywny PSONI w Nosalowym Dworze (WIDEO) 1 2026-02-13 19:00 Już zakwitły 2026-02-13 18:30 Tragedia w Tatrach Słowackich. Pod lawiną zginął czeski taternik 1 2026-02-13 18:00 132. rocznica urodzin gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (WIDEO) 1 2026-02-13 17:48 Mamy drugi medal na Igrzyskach Olimpijskich 1 2026-02-13 17:29 Woda z wodociągu Jurzyste - Stołowe nieprzydatna do spożycia. Jest decyzja sanepidu 2026-02-13 17:02 Łzy wzruszenia, prestiż i duma, czyli statuetki Marki Tatrzańskiej rozdane (WIDEO) 4 2026-02-13 16:51 Widzieliście może Ramzesa? Zaginął w centrum Zakopanego, a rodzina za nim tęskni 3 2026-02-13 16:30 Był pijany. Uszkodził zaparkowane samochody 2026-02-13 16:00 Zainwestował w kryptowaluty i stracił 90 tysięcy złotych. Uważaj na oszustów 10 2026-02-13 15:31 Z transformatora wylewała się woda 4 2026-02-13 15:00 Próbował zabić, trafi na ponad 10 lat do więzienia 2026-02-13 14:14 Utrudnienia na drodze wojewódzkiej w Rabie Wyżnej 2026-02-13 14:00 W Zakopanem stanie ławeczka hrabiego Zamoyskiego (WIDEO) 11 2026-02-13 13:00 Ciemno przy wyremontowanej drodze w Zębie. Powiat tłumaczy: trwa przekazanie oświetlenia gminie 1 2026-02-13 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-02-13 11:00 Miasto podsumowuje intensywny początek roku pod Giewontem 2 2026-02-13 10:00 Zakopane zdobyło Zimową Gwiazdę Travelist 10 2026-02-13 09:53 Stłuczka na ul. Makuszyńskiego 5 2026-02-13 09:00 Oszustwa na "inwestycje". Mężczyźni stracili oszczędności 6 2026-02-13 08:00 Bezpłatny kurs narciarstwa biegowego dla dzieci w Nowym Targu. Ruszają zapisy 1 2026-02-12 21:50 Kajtek wciąż zaginiony 1 2026-02-12 21:30 Sprzęt od Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy już dotarł do Rabki 17 2026-02-12 20:46 Nowy komendant Straży Pożarnej w Zakopanem 2026-02-12 20:35 Nietypowa akcja strażaków z pączkiem w tle 1 2026-02-12 20:00 W czerwcu Zakopane stolicą sportu. Tatra Fest i L'Étape Poland połączą siły 2026-02-12 19:26 Roczna narada tatrzańskiej Policji. Podsumowanie 2025 roku w Zakopanem 2026-02-12 19:00 Od lat w planach, teraz bliżej realizacji. Co z obwodnicą Zakopanego? 10 2026-02-12 18:00 Będą nowi dyplomowani bacowie i zawodowi juhasi 2026-02-12 17:22 Dziś odwilż i gorsze warunki na stokach (WIDEO) 2026-02-12 17:00 Burmistrz wraca do dobiegającej końca inwestycji kolejowej w Rabce 5 2026-02-12 16:00 Po ile ten pączek, po ile? 2026-02-12 15:30 Poetycka niedziela w Nowym Targu 2026-02-12 15:22 Krakowska wojna na billboardy przeniosła się na Podhale 14 2026-02-12 15:00 Burmistrz Zakopanego o starcie Maryny Gąsienicy na Igrzyskach i hejcie, który spotkał Polę Bełtowską (WIDEO) 11 2026-02-12 14:29 Łanie spędzają tłusty czwartek na parkingu na Bystrem (WIDEO) 1 2026-02-12 14:29 Zwłoki znalezione w Zębie
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-14 15:52 1. wilk ale sensacja wilk w lesie , a gdzie ma być ,wszystko zabudowane płot na płocie , park ogrodzony , naprawdę sensacja 2026-02-14 15:32 2. @Bylo, sluszna uwaga. Panocek w okularach zaczynal od kanalizowania mlodziezowych subkultur z czego towarzysze byli mu wtedy b. wdzieczni. Juz wtedy de facto stal sie politycznym narzedziem by pozniej byc juz politykiem pelna geba. W przenosni i doslownie. Bez formalnej przynaleznosci, taka niby neutralnosc. Jak to sie odbija na popularnosci WOSP ? Kazdy moze sam ocenic. 2026-02-14 15:16 3. Znany skunks zainwestowal w wodke. Platynowy biznes w tyk kraju. On jednak wylandowal w areszcie. Jeszcze jeden miszczunio. 2026-02-14 15:11 4. Nad morzem pilem z latarnikiem. Teraz tutaj pora na tego jegomoscia. 2026-02-14 15:08 5. Górale powinni zabezpieczać zwierzęta w tym psy bo pies na łańcuchu nie ma żadnych szans z wilkiem. Trzeba dodać że wilki unikają ludzi i ich nie atakują. Powinne być też zabezpieczone kosze na śmieci. 2026-02-14 15:07 6. Wyslac naprzeciw tego konia. Zanim tradycyjnie zaslabnie moze podola ? 2026-02-14 14:25 7. te burek to jak ma na imię i nazwisko ten nasz dzielnicowy?????? 2026-02-14 14:05 8. Śnieg udał się na północ Polski i tam spadł. 2026-02-14 13:57 9. Jak na Walentynki to mały najazd .Skonczylo się Eldorado . 2026-02-14 13:41 10. Ostatnia sobota karnawału, kiedyś było hucznie i wesoło.Proszę wpisać w wyszukiwarkę "Właściciele domów muszą się mieć na baczności. Bez tego dokumentu stracisz ubezpieczenie i zapłacisz 5000 zł kary"
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama