Reklama

2024-04-24 21:00:47

Region

Filmy, teatr, warsztaty czyli Skarbów Górali podsumowanie (WIDEO)

Założyli sobie, że przybliżą szerszemu gremium kulturę górali. Gdy wielu kojarzy góralszczyznę głównie z Podhalem, oni postanowili odkryć przed światem kulturę pozostałych regionów górskich. Mniej znanych, mniej wypromowanych i często rzadziej odwiedzanych przez turystów.

Projekt “Skarby Górali spoza Podhala” ruszył już w 2017 roku. Teraz właśnie zakończyła się jego najnowsza edycja. Od listopada 2022 roku z finansowym wsparciem tzw. Funduszu Norweskiego udało się zrealizować wiele interesujących przedsięwzięć. W Krakowie odbyło się właśnie dwudniowe  podsumowanie projektu.

Teatr ze społecznością

To wydawałoby się przedsięwzięcie nie do zrealizowania. Ruszyć do niewielkich miejscowości, znaleźć chętnych i w efekcie stworzyć spektakl teatralny. Bez zatrudniania profesjonalnych aktorów tylko naturszczyków z sąsiedztwa.

- To teatr o nas, teatr, który tworzą ludzie z danej miejscowości. To zostaje w danej społeczności i będzie owocowało - przekonuje Arkadiusz Ziętek, reżyser.
Co ciekawe, w tworzenie spektakli angażowały się różne grupy, a i same przedstawienia odbywały się w nieoczywistych miejscach. W Krynicy-Zdroju w teatr zaangażowali się członkowie zespołów regionalnych i… miejscowi hokeiści. W Łącku spektakl wystawiony został w skateparku, którego przeszkody imitowały górski krajobraz. 

Tworzenie społecznego teatru ma różne fazy - od zawiązania grupy inicjatywnej, która z czasem rozrasta się z kilku osób do kilkudziesięcioosobowego zespołu. Wreszcie nadchodzi czas na zbieranie opowieści, ich teatralizacja, by przejść do etapu prób i wieńczącej wszystko prezentacji. W sumie udało się stworzyć aż pięć nowatorskich przedstawień „teatru ze społecznością”,

Film i nie tylko

Powstało sześć spotów filmowych promujących regiony górali spoza Podhala. Przedsięwzięcie wydawać się mogło proste. Jest przygotowany scenariusz, wybrane miejsca, ludzie…

- Górale to bardzo charakterni ludzie i nie zawsze to co było w scenariuszu udawało się zrealizować. Jak przyjeżdżałem to okazywało się, że ktoś nie za bardzo chce, żeby go “kręcić”. Albo wszystko ma wyglądać zupełnie inaczej. Z panem Gienkiem najpierw musieliśmy wypić u niego kawę, porozmawiać, a potem zaprowadził nas na polanę, gdzie kilkadziesiąt osób już czekało na zdjęcia w stronach ludowych. Nie ma co się upierać - przekonuje Michał Kopaniszyn.

Projekt objął także rozbudowę portalu internetowego i aplikacji mobilnej „Skarby Górali” (www.skarbygorali.pl). Powstał też wspólny kalendarz najważniejszych wydarzeń „Skarbów Górali spoza Podhala”. Były pilotażowe wakacyjne warsztaty nt. tradycji góralskich dla turystów, a wreszcie także edukacyjne wizyty studyjne w Polsce i w Norwegii. Projekt pomógł także zorganizować przeglądy kolędnicze oraz warsztaty zespołów regionalnych, podczas których powstała wspólna pieśń „Skarby Górali”. 
Nie mogło się też obyć bez  konkursu na pamiątki góralskie wśród lokalnych twórców. 

Panel dyskusyjny

Podczas konferencji odbył się także panel dyskusyjny, w którym wzięli udział zaproszeni goście. Czy górale podhalańscy są bardziej prawdziwi czy lepiej wypromowani? - na to pytanie odpowiadała prof. Stanisława Trebunia-Staszel z instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej UJ

- Jestem pod ogromnym wrażeniem tego, co zobaczyłam, wysłuchałam i przeżyłam. Każda  ziemia ma swoją specyfikę, którą tworzą ludzie, a tam gdzie są ludzie jest kultura i tradycja. Może ona być zagłuszona, wiązać się z zawstydzeniem (pochodzę ze wsi), ale każdy region ma swoją specyfikę. trudno porównywać kto jest bardziej prawdziwy. Zobaczcie jakie macie skarby i dobrze, że możecie je pokazywać i to wspólnie z Norwegami - podkreśla.

Agata Mucha z Narodowego Instytutu Dziedzictwa zajmuje się rejestracją zjawisk niematerialnego dziedzictwa kulturowego, między innymi rękawic furmańskich. Nadzoruje ona projekt dotyczący wpisania kultury góralskiej na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa, a potem wspólnie z Czechami i Słowakami chcą wpisać kulturę góralską jako całość na Światową Listę Niematerialnego Dziedzictwa. Co jeszcze pasowałoby wpisać?

- Tą wartość ocenia wspólnota, pozwalamy jej ocenić siebie. Wpisujemy to co jest tu i teraz, jakie ma znaczenie dla lokalnej społeczności. To ważny wniosek, który jednoczy również Podhale - zauważa.

Barbara Tekieli redaktor Magazynu All Inclusive widzi olbrzymi potencjał w projekcie. 

- To co robicie, pokazuje jak ważny jest autentyzm i kultywowanie tradycji, łączenie pokoleń. Widziałabym tu wyjście z tym projektem poza granice regionu, by zaistniał w świadomości wszystkich osób zajmujących się promocją turystyczną Polski. W przyszłym roku mamy wystawę Expo  w Osace. Trwają prace nad przygotowaniem prezentacji Polski. A to idealny temat do pokazania Japończykom i całemu światu! - przekonuje.

Pytany o mocne i słabsze  strony projektu Józef Figura, dziennikarz Tygodnika Podhalańskiego podkreślał ukazanie różnorodności i zwrócenie uwagi, że góralszczyzna to nie tylko wyidealizowany obraz górala ze Skalnego Podhala. 

- Pozytywnie zaskoczyło to, że w projekcie są Łemkowie, o których przecież często zapominamy jako o góralach. Odkrywanie tradycji, to trochę reaktywowanie przeszłości. Pewnym minusem w projekcie jest to, że nie ma w nim górali podhalańskich. Dobrze byłoby ich w następnej edycji dołączyć, by można było się nawzajem uczyć. Także jeśli chodzi o przeciwstawianie się komercjalizacji i jednocześnie umiejętne zarabianie - dodaje.

Góralskie warsztaty

Pierwszy dzień konferencji zakończyły realizowanej w grupach warsztaty. O promocji produktu lokalnego na przykładzie rękawic furmańskich opowiadali pracownicy GOK w Piwnicznej-Zdroju. Jak ośrodki kultury mogą współpracować z biznesem to temat realizowany przez Centrum Kultury w Krynicy-Zdroju. O Biznesie Kultury, jego wzlotach i upadkach na przykładzie konkretnych działań opowiadali przedstawiciele Babiogórskiego Centrum Kultury w Zawoi. O Święcie Kwitnącej Jabłoni w Łącku opowiadała szefowa tamtejszego GOK. A o tym, jak zadbać, by pamiątka z regionu nie była produktem z Chin, opowiadali przedstawiciele GOK z Lipnicy Wielkiej.

***

Projekt „Skarby Górali spoza Podhala” jest wspólną inicjatywą Fundacji Mapa Pasji, 5 gminnych ośrodków kultury z południowej Małopolski (Łącko, Piwniczna-Zdrój, Krynica-Zdrój, Zawoja i Lipnica Wielka) i norweskiej firmy Håskog. Projekt jest finansowany przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię z Funduszy EOG i Funduszy Norweskich w ramach Programu EOG Kultura. Stanowi on rozwinięcie realizowanego w latach 2017-2020 projektu pt. „Odkrywanie skarbów dziedzictwa południowej Małopolski”, w ramach którego powstał portal www.skarbygorali.pl, seria publikacji oraz sieć 50 questów – edukacyjnych gier terenowych.
fig

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie pilnie działki budowlane w Kościelisku , Zakopane mogą być z budynkami tel 660797241.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MERCEDES. 698 572 263.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię DOM do remontu. 789 321 805.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia DOM - okolice Nowego Targu. 791 931 320.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • PRACA | dam
    WIZY USA, WYJAZDY, ZIELONA KARTA. 501 809 644
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy kucharza/pomoc kuchenną w restauracji w Dolinie Kościeliskiej.. 723 997 045 harnas@harnas.eu
    Tel.: 723
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709
  • ANTYKI
    Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI DO KROJENIA I PAKOWANIA PIECZYWA. 602 759 709
  • USŁUGI | inne
    ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
  • PRACA | dam
    Praca na krojeniu - pakowaniu pieczywa Piekarnia Łapsze N. 601-086-310
    Tel.: 601
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • BIZNES
    DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908.
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA BIUROWEGO na hali sprzedaży (faktury, itp.), DO BUDKI GASTRONOMICZNEJ (sprzedaż). Praca stała. Zakopane. 602 74 31 38, gobo10@wp.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • PRACA | dam
    Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
    Tel.: 668
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-01-23 17:00 Wicepremier Kosiniak-Kamysz wraz z samorządowcami o Polskich Kolejach Linowych (WIDEO) 2026-01-23 15:59 Poszukiwany wpadł w ręce policji, rozpoznała go obsługa hotelu 2026-01-23 15:00 Bezpieczeństwo wypoczywających na feriach oczkiem w głowie policji 2026-01-23 14:30 Rabka-Zdrój zagra z całego serca 2026-01-23 14:00 Góralskie korzenie, jazzowa dusza. Artystka w "Dzień Dobry TVN" 2026-01-23 13:16 Okładzina elewacyjna Reynaers Aluminium 2026-01-23 13:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 1 2026-01-23 12:30 Hotel Górski PTTK na Kalatówkach gra dla WOŚP 1 2026-01-23 12:00 Nie ma finału procesu o 10 milionów odszkodowania dla rodziny "Ognia" 1 2026-01-23 11:30 Na najwyższą górę świata. Mamy dla Was bilety 2026-01-23 11:08 Zrozumienie prawa odszkodowawczego i jego wpływu w Wielkiej Brytanii 2026-01-23 11:00 Kierowca taksówki wjechał na Krupówki. Dostał wysoki mandat 4 2026-01-23 10:31 NOWE DOMY W ZABUDOWIE SZEREGOWEJ W CENIE MIESZKANIA 2026-01-23 10:00 Prywatna firma przekazała samorządowi samochód dostawczy 2026-01-23 09:36 Uwaga na gołoledź w powiecie tatrzańskim. IMGW wydało ostrzeżenie drugiego stopnia 3 2026-01-23 09:00 Konkurs piosenki świątecznej obcojęzycznej 2026-01-23 08:00 Będzie się działo. Finałowe imprezy WOŚP 6 2026-01-22 21:00 "Dziewięćsił" dla strażnika podhalańskiego dziedzictwa. Krzysztof Jędrzejowski doceniony za ratowanie Jutrzenki 2 2026-01-22 20:00 Zakopane dopłaca do czystego ciepła. Nawet 10 tysięcy złotych na likwidację "kopciucha" 8 2026-01-22 19:27 Tragiczny wypadek polskiego narciarza w Tatrach Niżnych 2 2026-01-22 19:00 Wybory i spotkanie opłatkowe ZP Stare Bystre 2 2026-01-22 18:07 Zapraszamy na wielki nowotarski Finał WOŚP w Miejskim Centrum Kultury! (WIDEO) 2026-01-22 17:33 Znamy kadrę skoczków na Igrzyska Olimpijskie. Jest niespodzianka 2 2026-01-22 17:00 Pokoleniowe kolędowanie 1 2026-01-22 16:30 Dyskotekowe ferie w nowotarskiej bibliotece 2026-01-22 16:27 Napadł na kobietę, zabrał jej różne rzeczy osobiste. Ma na sumieniu jeszcze inne przestępstwa 2026-01-22 15:40 Była kompletnie pijana. Na drodze nie panowała nad samochodem 2 2026-01-22 15:00 Nowoczesna kardiologia w Nowym Targu dzięki środkom z KPO 18 2026-01-22 14:00 Kamera termowizyjna i dron wspomogą Straż Gminną w walce z zanieczyszczeniem powietrza 2 2026-01-22 13:30 Możesz liczyć na policjantów 2026-01-22 13:00 Zakopane włącza się do 34. Finału WOŚP 1 2026-01-22 12:30 Plaga nietrzeźwych kierowców na drogach powiatu nowotarskiego 2026-01-22 12:08 Śliskie chodniki na Mrowcach 6 2026-01-22 11:50 Ukradli busa, wjechali w płot i uciekli 2 2026-01-22 10:59 Poranne zderzenie czterech aut w Zakopanem 6 2026-01-22 09:59 Mróz nie odpuszcza. Policja apeluje: jeden telefon może uratować życie 2026-01-22 09:30 Kolumna informacyjna Urzędu Miasta Zakopane 2026-01-22 09:00 Podhale z Owsiakiem. 15 sztabów na Podhalu 4 2026-01-22 08:01 Przekroczyli prędkość w terenie zabudowanym. Stracili prawo jazdy 2026-01-22 08:00 Przebudzenie molocha 5 2026-01-21 21:30 W Tatrach mniej osób ratowanych przez TOPR 2026-01-21 21:00 Pierwsza noworoczna akcja zbiórki krwi zakończyła się wyśmienicie 2026-01-21 20:00 Szkoły w Spytkowicach z nowym sprzętem komputerowym 2026-01-21 19:30 Poetyckie spotkanie w Ratuszu 2026-01-21 19:00 Koncert Laureatów XXXI Przeglądu Kolęd i Pastorałek w Ludźmierzu 2026-01-21 19:00 Coraz więcej turystów w Zakopanem (WIDEO) 4 2026-01-21 18:00 Kolędowanie z rodziną Lassaków "Heliosów" z Zakopanego 2026-01-21 16:00 Są pieniądze na budowę Podhalańskiego Centrum Nauki, Techniki i Nowych Technologii w Czarnym Dunajcu 5 2026-01-21 15:41 Wypadek na budowie w Skawie 2026-01-21 15:00 Wystartowała czwórka zawodników z Podhala, zgarnęli dwa medale
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-23 14:07 1. Ani chybi wypada nakręcić film dla dorosłych. 2026-01-23 14:06 2. Zamieć i goło leć po flaszkę! 2026-01-23 14:05 3. Jedzie Łukasz na traktorze i nic nie może. Bo mu fantazyjny staszek nie kazał. 2026-01-23 13:21 4. Wstyd się przyznać ale przez wiele lat w swojej naiwności sądziłam, że ci wszyscy znakomici artyści występują dla Owsiaka charytatywnie !!! Dopiero kiedy znany mi osobiście "artysta" powiedział jaką gażę otrzymują na imprezach tej akcji, i że jest to często wielokroć tego co zarabiają zazwyczaj , otworzyły się moje oczy a zamknęło serce. Bo przecież ci hojni wójtowie, prezydenci miast, sołtysi itp płacą z naszych podatków, czyli także z mojej kasy, bez pytania czy się zgadzam. 2026-01-23 13:09 5. ty postępowanie prawicy i tego brązowego nazywasz rewizją? :-) pewnie nie pamiętasz wyglądu dróg, chodników domów użyteczności publicznej w Polsce przed wejściem do UE i dlatego takie bzdury wypisujesz. Weź tylko sprawdź ile składek Polska wpłaciła od początku wejścia do UE a ile otrzymała. Na pewno nie byłoby zakopianki i żadnych tuneli! Nie chce mi się pisać róbta co chceta! ale nie piszta głupot 2026-01-23 13:04 6. Licytujcie drodzy rodacy. W budżecie Ministerstwa Zdrowia brakuje ponad dwadzieścia miliardów. Czyli w rzeczywistości będzie pewnie sześćdziesiąt. Jedyna nadzieja w Owsiaku, ratuje Polaków już od ponad trzydziestu lat. Skąd się biorą tacy szlachetni, mądrzy, inteligentni , dobrzy ludzie? To anioł nie zwyczajny człowiek. 2026-01-23 12:59 7. @górol nie zbulwersowany: Czytanie ze zrozumieniem tak samo jak myślenie NIE BOLI!!!! A jeśli potrzebujesz wyjaśnień to proszę bardzo. Rodzina z ogromnymi tradycjami góralskimi mieszkająca w rejonie Oberconiówki Mąż jest ukrytym homoseksualistą a skąd wiem. Spotkałem go kiedyś w Krakowie potem na Węgrzech ale tam to już sam wszedł na mnie trzymając się za rękę ze swoim facetem. O księżach z zakopanego też chcesz porozmawiać??? Która kobita ma Diecko z księdzem w zako też mam ci powiedzieć czy o tym już nie wolno bo to zamiatacie pod dywan jak wszystko!!!!!!!!! 2026-01-23 12:54 8. "Ponadto sąd przypomniał, że dochodzenie odszkodowania i zadośćuczynienia jest możliwe w wypadku osób, które zostały pozbawione wolności lub też życia przez organy władzy komunistycznej. Tymczasem Józef Kuraś sam odebrał sobie życie". Zadanie dla studenta pierwszego roku prawa albo chociażby uczestnika podstawowego kursu logiki: Przeczytaj jeszcze raz powyższy cytat i wskaż błąd (lub celową manipulację). 2026-01-23 12:41 9. Ludzie na świecie pukają się w głowę, jak to możliwe, że urządza się akcję, która dubluje obowiązki państwa (kupowanie sprzętu szpitalnego w ramach zrzutki podczas imprezy rozrywkowej). A jeszcze ciekawsze, że polityk który wykpiwa się przekazaniem używanego obuwia na aukcję równocześnie obniża nakłady na służbę zdrowia (czego już usłużne media nie nagłośnią), 2026-01-23 12:19 10. My, mieszkańcy, kolejny raz bardzo,bardzo prosimy policję o dopilnowanie aby taxiarze wreszcie nie wjeżdżali na zatoczki K&R koło dworców !
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama