Lachy zawładnęły Ludźmierzem (WIDEO)

Pretekstem do zgłębienia wiedzy na temat Lachów Sądeckich był poniedziałkowy wernisaż interesującej wystawy fotograficznej pt. "Pocztówki z Sądecczyzny" w Instytucie Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu.

Autorem fotografii jest Daniel Franek, a bohaterami fotografii członkowie Zespołu Regionalnego Mystkowianie, którzy w tym roku świętuję jubileusz 10-lecia. Prezentują się na zdjęciach w pięknych, bogatych, tradycyjnych strojach lachowskich. Zdjęcia zostały wykonane podczas trzech sesji - w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu, pobliskim skansenie etnograficznym a także w skansenie w Szymbarku. Nie są to fotografie, do jakich przyzwyczailiśmy się przy okazji tego typu sesji. Są lekko frywolne, momentami dowcipne, reporterskie, poetyckie, nieoczywiste, tajemnicze. Układają się w intrygującą opowieść. Jednym słowem nie ma nudy podczas oglądania.

Stroje Lachów Sądeckich można było podziwiać w Ludźmierzu także na żywo a to za sprawą licznie przybyłych członków zespołu "Mystkowianie". Gospodynie z Mystkowa przywiozły także miejscowe przysmaki, pod którymi uginały się stoły.

Zanim jednak wystawa została otwarta, goście mieli okazję wysłuchać krótkiego wykładu Patryka Rutkowskiego, specjalisty ds. kultury ludowej i badań terenowych, który opowiadał o strojach ludowych na Sądeczyźnie - nie tylko Lachów Sądeckich, ale także sądeckich mieszczan czy Rusnaków. - - To najbogatszy strój w Polsce - mówił o stroju Lachów Sądeckich. Kobiety zamężne obowiązkowo zakrywały głowy chustkami, haft czerwony na nich chronił od złych mocy podobnie jak na cioskach u mężczyzn. Ciosek to rodzaj krawatu - ozdoby występującej wyłącznie u Lachów Sądeckich. Panie nosiły też kabot mody węgierskiej i kopiaste spódnice, który kryły pod sobą nawet 12 halek, żeby kobieta nie wyglądała "jak takie fifidło, co ma tyłek jak sydło". Na spódnicach były wyhaftowane liście dębu, będące symbolem regionu. Obowiązkowa była też na spódnicy zapaska.Panowie nosili kabaty na wzór mundurów napoleońskich.  Strój uzupełniały bokicie czyli spodnie, na których w miejscu góralskich parzenic są serca. Strój uzupełnia jeszcze kamizelka i buty karbioki.

Mystkowianie to zespół prezentujący autentyczny taniec, śpiew i muzykę folkloru Ziemi Sądeckiej (Lachów Sądeckich) z pogranicza lachowsko-pogórzańskiego oraz z centralnej części regionu. Przywracają pamięci dawne tańce i obrzędy. Podczas występów prezentują tańce grupowe oparte na rytmie walca o charakterze lirycznym, a także żywe tańce z podkładem muzycznym kontrabasu, klarnetu i trąbki takie jak: hola walc, wściekła polka, walc szybki, mystkowianka czy polka w lewo.

Piotr Gąsienica, wicedyrektor Małopolskiego Centrum Kultury Sokół i zarazem szef Instytutu Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich w Ludźmierzu zdradził, że zespół tydzień temu wrócił z występów w Japonii. - To jeden z najlepszych zespołów w Małopolsce  - podkreślał.