2024-10-30 13:00:26

Pod Giewontem

Nie palimy byle czym. Ta akcja zmieniła Zakopane (WIDEO)

Sześć lat temu na domach w Zakopanem zaczęły pojawiać się tabliczki z napisem "Nie palimy byle czym". Akcja Tygodnika Podhalańskiego zmieniła postrzeganie ekologii na Podhalu, a tabliczki do dziś wiszą na wielu bramach w stolicy Tatr.

Jednym z najpoważniejszych problemów Podhala, Orawy i Spisza jest smog. Górskie ukształtowanie terenu sprawia, że wszystko to, co leci z kominów, zostaje nam nad głową. Bywa, że z góry widać, jak czarny dym przykrywa całe podhalańskie miejscowości. Dotyczy to Zakopanego, Nowego Targu i Szczawnicy.

Wprawić sąsiadów w zakłopotanie

- Postanowiliśmy coś z tym zrobić. Dołożyć naszą cegiełkę do walki ze smogiem. Znając naszych mieszkańców, ich podejście do swoich sąsiadów, postanowiliśmy uruchomić system promujący osoby, które nie palą w piecach byle czym, a ich sąsiadów będzie wprawiał w zakłopotanie. Chcieliśmy sprawić, by przez chwilę zastanowili się, czy nie warto zmienić sposobu ogrzewania domu - relacjonuje Jurek Jurecki, wydawca i dziennikarz Tygodnika Podhalańskiego.

Powstało hasło „Nie palimy byle czym”. Do tego trzeba było dorobić grafikę i wyprodukować tabliczki, które miały zawisnąć na furtkach ekologicznych mieszkańców Zakopanego i innych miejscowości na Podhalu. Z pomocą przyszła Akademia Sztuk Pięknych. Studentom Wydziału Wzornictwa redakcja zaproponowała konkurs na grafikę - logo akcji. Zwycięzca otrzymał darmowy weekend z osobą towarzyszącą w Zakopanem. Wygrała studentka Barbara Szczepanowska. Kilka tygodni później pojawiła się w redakcji Tygodnika ze swoim dziełem, które zaczęło powoli zalewać podhalańskie furtki.

Pomogli nam lokalni celebryci

- Na początek wyprodukowaliśmy tysiąc tabliczek. Zrobiliśmy wielką promocję, rozdawaliśmy te płytki w naszych redakcjach. Pomogli nam miejscowi celebryci. Do wieszania tabliczki na furtce i walce ze smogiem zachęcał w specjalnym spocie filmowym Krzysztof Trebunia-Tutka, założyciel i lider zespołu Trebunie-Tutki. Świetnie akcję promował Jan Karpiel Bułecka, znany muzyk i znakomity architekt. Wielki autorytet wśród górali - dodaje Jurek Jurecki.

Dziś, po sześciu latach spacerując ulicami Zakopanego nadal natkniemy się na wiele powieszonych wtedy tabliczek i chociaż powietrze jest już pod Giewontem nieco lepsze, to nadal jest w tym względzie wiele do zrobienia.

Być jak sąsiad

- Trochę tych tabliczek pozostało na domach po dziś dzień. Gdy na jednym domu ktoś zawiesił informację, że nie pali byle czym, to sąsiad zaczynał się zastanawiać, czy też nie wymienić swojego kopciucha - opowiada Jan Karpiel Bułecka. Jak dodaje, w Zakopanem wciąż zbyt słabo rozwija się sieć geotermalna, a jest to związane z trudnościami ekonomicznymi przy tworzeniu podłączeń do indywidualnych klientów. - Ludzie poszli jednak w stronę fotowoltaiki, w stronę pomp ciepła. Wciąż jeszcze trafiają się nam kopciuchy, a jeden taki piec zadymia całą okolicę, to jednak już rzadkość. Pamiętam, że jak na jedynym czy drugim domu z kwaterami dla turystów pojawiła się tabliczka Tygodnika, to goście u innego kwaterodawcy, który tabliczek nie miał, pytali czemu nie przyłączył się do akcji - wspomina Jan Karpiel Bułecka.

Teraz, szczególnie po wprowadzeniu w Małopolsce w maju 2024 r. nakazu wymiany pozaklasowych kotłów sytuacja poprawiła się, ale akcja Tygodnika była jedną z pierwszych, które tak mocno uświadomiły ludzi, że wszystkim powinno zależeć na lepszej jakości powietrza. I tak jakoś powietrza na przestrzeni lat poprawiła się kilkukrotnie. - Turyści chwalą nas, że jest lepiej. Chociaż jako anegdotę mogę powiedzieć, że miałem gości z amerykańskiej Polonii, którzy jak poczuli smród dymu z paleniska z węglem na jednej z ulic w Zakopanem to skomentowali, że wreszcie czują ten zapach z lat dziecinnych - opowiada Jan Karpiel Bułecka.

Akcja poszła w świat

Akcja Tygodnika tak dalece poszła w świat, że kilka miejscowości z Polski poprosiło redakcję o zgodę na przeprowadzenie identycznej akcji z wykorzystaniem tygodnikowej grafiki i hasła. - Oczywiście godziliśmy się na to, a nawet wysyłaliśmy im nasze tabliczki - zaznacza Jurek Jurecki.

Po latach zapytaliśmy kilka osób, które powiesiły tabliczki, jak wspominają akcję TP i z jakimi reakcjami się spotkały.

- To był naprawdę świetny pomysł dla wynajmujących kwatery - opowiada Anna, mieszkanka Zakopanego. - Pamiętam turystów, którzy przechodzili koło mojego domu, zapukali i powiedzieli, że zobaczyli tabliczkę i właśnie u mnie chcą przenocować, bo bardzo dbają o ekologię i chcą promować takie miejsce. Wypytali też o to skąd mam tabliczkę. Gdy wszystko opowiedziałam stwierdzili, że pojadą do siebie, a mieszkali chyba na Śląsku i spróbują rozkręcić podobną akcję. Mogę więc powiedzieć, że dzięki popularności Zakopanego akcja TP stała się niemal akcją ogólnopolską.

Takim reklamom mówimy tak

Były także przypadki, że tabliczką interesowali się turyści z zagranicy, z krajów w których wielkiego problemu ze smogiem nie ma. - Przyjmowałam u siebie Norwegów, którym w Zakopanem bardzo się podobało, ale narzekali na dwie rzeczy, jakość powietrza i reklamy. Jak dowiedzieli się co jest napisane na tych tabliczkach to stwierdzili, że to jedyny typ reklamy, który akceptują i popierają - dodaje inna z właścicielek domów z tabliczką, pani Renata.

Radny Tymoteusz Mróz, szef komisji promocji i turystyki podkreśla, że walka o jakość powietrza w Zakopanem jest jednym z ważniejszych czynników, który może przyciągnąć lub zniechęcić do odwiedzania stolicy Tatr przez turystów.

Skończyło się palenie śmieciami

- Na polu walki o jakość powietrza, o turystę akcja Tygodnika była bardzo ważnym krokiem w dobrym kierunku. Odbiór akcji był wspaniały. Te sześć, siedem lat temu zaczynała się poważna walka ze smogiem. Tabliczki Tygodnika dołożyły do tego swoją cegiełkę. Do dziś właściciele domów z dumą trzymają tabliczki na furtkach. Skończyło się przyzwolenie społeczne na fatalny proceder spalania śmieci, teraz już prawie nie ma takich przypadków - zaznacza radny Tymoteusz Mróz i dodaje, że przydałoby się odświeżenie akcji lub jej powtórka, bo w czasach walki z covidem sprawy dotyczące zanieczyszczenia środowiska chwilowo zeszły na nieco dalszy plan, a dobra jakość powietrza leży w interesie wszystkich, zarówno zakopiańczyków, jak i turystów.

Gdy widzę tabliczkę, uśmiecham się

Jolanta Sitarz-Wójcicka z ekologicznej fundacji Podhale na Zielono dokładnie pamięta akcję Tygodnika. - To był świetny pomysł, do dziś przechodząc koło domu z powieszoną taką tabliczką uśmiecham się. Ktoś, kto wywieszał taką tabliczkę wychodził z pozytywnym przekazem do sąsiadów, do turystów. Zwykle piętnowaliśmy właścicieli domów, z których kominów leciał dym, a ta akcja przynosiła zupełnie inny, pozytywny przekaz - twierdzi Jolana Sitarz-Wójcicka. Dodaje, że przez te lata w Zakopanem wiele zmieniło się na plus, a akcja Tygodnika również się do tego przyczyniła.

- Startowaliśmy walcząc ze smogiem w bardzo trudnej sytuacji, a dziś jest zupełnie inaczej. Nie sądziłam nawet, że kiedyś to powiem, ale powoli Zakopane może chwalić się czystym powietrzem. Wciąż trzeba jednak walkę ze smogiem promować, szczególnie w czasie, gdy dostępnych jest tyle dofinansowań do wymiany źródeł ciepła - dodaje Jolanta Sitarz-Wójcicka.

Paweł Pełka

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

szary obywatel 2024-10-30 18:12:33

Niech głosują n Trama, to skończy się ta udręka z rachunkami grozy za po.py ciepła.

Swój 2024-10-30 13:52:29

Do poprawy powietrza nie przyczyniły się zawieszki na ogrodzeniach tylko wymiana pieców i gazyfikacja różnych terenów Zakopanego w szczególnosci obrzeży . Tygodnik nic o tym nie pisze a warto o tym wspomnieć .

Galerie

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
USŁUGI | budowlane
REMONTY I WYKOŃCZENIA od A do Z. 572624414.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
PRACA | dam
SEWiK Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Sp. z o.o. z siedzibą w Zakopanem zatrudni na stanowisku: KIEROWNIK DZIAŁU TECHNICZNEGO I INWESTYCJI. Szczegółowe informacje i warunki aplikowania: www.sewik.com.pl oraz w Sekretariacie spółki tel. 18 20 24 450.
SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
PRZYCZEPKA JEDNOOSIOWA WYWROTKA. URSUS C-360. 692 180 309.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Górska Grupa Hotelowa zatrudni OSOBĘ DO KIEROWANIA DZIAŁEM HOUSEKEEPINGU w Białce Tatrzańskiej. Oferujemy stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenie. Prosimy o przesłanie CV na adres a.rysula@gorskagrupa.pl oraz telefon 535-391-391
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO: TRZY POKOJE, DWA BALKONY, WIDOKOWE, PO REMONCIE. 662 210 421
PRACA | dam
DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 509 578 689.
Tel.: 509 578 689
PRACA | dam
KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.