2025-11-06 14:00:02

Tatry, Zakopane, Warszawa

Obchody 100-lecia Fundacji Zakłady Kórnickie w hołdzie człowiekowi, który obronił Morskie Oko

To dzięki niemu Morskie Oko pozostało w granicach Polski, a Tatry nie padły ofiarą rabunkowej gospodarki. Władysław Zamoyski - patriota, filantrop i obrońca narodowego dziedzictwa - przeszedł do historii jako człowiek, który potrafił połączyć upór z wizją. W 2025 roku, w setną rocznicę powołania Fundacji Zakłady Kórnickie, jego postać i dokonania znów stanęły w centrum uwagi.

W tym roku obchodzimy stulecie uchwalenia przez Sejm II Rzeczypospolitej ustawy powołującej do życia Fundację Zakłady Kórnickie – instytucję wyjątkową w dziejach Polski, której idea wyrasta z ducha ofiarności i patriotyzmu rodu Działyńskich i Zamoyskich. To właśnie Władysław Zamoyski, fundator i twórca jej misji, przekazał narodowi cały swój majątek – z Kórnikiem, Tatrzańskimi dobrami i Morskim Okiem na czele – z przekonaniem, że dobro wspólne jest obowiązkiem każdego obywatela.

Obchody stulecia Fundacji – hołd dla Zamoyskiego i jego dzieła

W październiku na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się uroczystość upamiętniająca jubileusz Fundacji Zakłady Kórnickie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli świata nauki, kultury, samorządów oraz licznych przyjaciół i partnerów Fundacji.

W programie znalazły się wystąpienia prof. dr. hab. Andrzeja B. Legockiego, prof. UAM dr. hab. Andrzeja Gulczyńskiego – Przewodniczącego Rady Kuratorów Fundacji – oraz prof. dr. hab. Michała Karońskiego. Mówcy przypomnieli, że dziedzictwo Zamoyskiego to nie tylko historia majątku kórnickiego, lecz także ogromny wkład w ochronę polskiej przyrody i zachowanie Tatr w ich naturalnym pięknie.

W uznaniu zasług Fundacji dla rozwoju regionu i wspierania kultury, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Wojciech Jankowiak wręczył Fundacji Zakłady Kórnickie Odznakę Honorową za Zasługi dla Rozwoju Województwa Wielkopolskiego. Wyróżnienie odebrał dr Dariusz Grzybek, prezes Zarządu Fundacji.

Uroczystość uświetnił recital sopranistki Marzeny Michałowskiej i pianistki Małgorzaty Sajny-Mataczyńskiej, a także prezentacja prac laureatów konkursu malarskiego „Echa przeszłości, wizje przyszłości”, zorganizowanego wspólnie z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.

Władysław Zamoyski – człowiek, który obronił Morskie Oko

Historia Władysława Zamoyskiego to opowieść o pasji, konsekwencji i miłości do ojczyzny. Urodzony w 1853 roku w Paryżu, wychowany w duchu pracy organicznej, całe życie poświęcił Polsce – choć urodził się na emigracji. Związany z Wielkopolską i Kórnikiem, wykupywał zagrożone niemieckim wykupem majątki, inwestował w rozwój przemysłu i wspierał Bank Ziemski w Poznaniu.

W 1889 roku przeniósł swoją działalność w Tatry, gdzie nabył dobra zakopiańskie – ziemie dewastowane rabunkową wycinką lasów. Zatrzymał wyniszczającą gospodarkę, ustanowił straż leśną i rozpoczął zalesienia. W ten sposób położył fundament pod powstanie Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Jego najgłośniejszym dokonaniem był jednak proces o Morskie Oko – wieloletni spór graniczny z Królestwem Węgier, który w 1902 roku zakończył się zwycięstwem strony polskiej przed trybunałem w Grazu. To dzięki Zamoyskiemu Morskie Oko, ten klejnot Tatr, pozostało w granicach Polski. Ustalona wtedy granica obowiązuje do dziś. Jak podkreślają historycy, była to nie tylko sprawa prawna, ale symboliczna – walka o prawo Polaków do własnego krajobrazu i przyrody.

Wystawa „100 lat FZK. 200 lat sukcesu” – Morskie Oko jako symbol

Z okazji jubileuszu Fundacja Zakłady Kórnickie wspólnie z Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przygotowała wystawę plenerową „100 lat FZK. 200 lat sukcesu”, otwartą 22 października na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

Ekspozycja ukazuje nie tylko historię powstania Fundacji, lecz także wyjątkowy wpływ jej założycieli na rozwój nauki i kultury w Polsce. Jedną z osi narracji stała się walka Zamoyskiego o Morskie Oko – ukazana jako metafora jego życia i myślenia o państwie.

Wystawa w symboliczny sposób łączy Kórnik i Tatry, pokazując, że idee Władysława Zamoyskiego, Tytusa i Jana Działyńskich pozostają aktualne – to wciąż inspiracja do działania i odpowiedzialności za wspólne dobro.

Tatry i Wielkopolska – współpraca, która łączy regiony

Fundację Zakłady Kórnickie i Powiat Tatrzański od lat łączy owocna współpraca. To wspólne inicjatywy edukacyjne, kulturalne i historyczne – wszystkie mające na celu zachowanie pamięci o Władysławie Zamoyskim i jego dziele. W wydarzeniu jubileuszowym w Warszawie wzięli udział m.in. Paweł Para, członek Zarządu Powiatu Tatrzańskiego, oraz Adam Zaleski, prezes Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Gniazdo w Zakopanem.

To właśnie te środowiska wspólnie z Fundacją upamiętniają hrabiego w Tatrach. W 2002 roku Fundacja współfinansowała budowę jego pomnika w Zakopanem oraz odsłonięcie tablicy pamiątkowej przy Morskim Oku. W ostatnich latach współpraca obejmowała m.in. obchody Roku Jadwigi i Władysława Zamoyskich, przybliżające Polakom ich dziedzictwo.

Dziedzictwo, które trwa

Jak podkreśla prof. UAM dr hab. Andrzej Gulczyński, Przewodniczący Rady Kuratorów Fundacji:

„Władysław Zamoyski przekazał narodowi nie tylko majątek, ale przede wszystkim wartości – odpowiedzialność, skromność i głębokie przekonanie, że dobro wspólne jest największym zobowiązaniem człowieka.”

Dziś, sto lat po powstaniu Fundacji Zakłady Kórnickie, jej działalność wciąż czerpie z tych wartości. Fundacja wspiera naukę, kulturę i rozwój społeczny, przyznaje stypendia, organizuje wydarzenia artystyczne i popularyzuje wiedzę o dziedzictwie narodowym.

Jak podkreśla dr Dariusz Grzybek, prezes zarządu Fundacji:

„Naszym zadaniem jest nie tylko pielęgnowanie pamięci, lecz przede wszystkim działanie – tak, aby wartości, które tworzyły Zakłady Kórnickie przed stu laty, wciąż inspirowały i kształtowały współczesną Polskę.”

Morskie Oko – jezioro, które mówi o Polsce

Dziś, gdy mijają dekady od słynnego procesu o Morskie Oko, jego historia brzmi wyjątkowo aktualnie. W czasach, gdy natura wymaga szczególnej troski, przykład Władysława Zamoyskiego przypomina, że patriotyzm to nie tylko walka o granice, lecz także troska o krajobraz i dziedzictwo przyrodnicze. Morskie Oko pozostaje symbolem jego uporu, wiary i służby narodowi – symbolem Polski, jaką chciał widzieć: odpowiedzialnej, mądrej i pięknej.

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

GT 2025-11-06 14:57:30

Może ktoś wie, kto i dlaczego przekazał mieszkańcom Waksmunda polanę Waksmundzką w Tatrach, proszę napiszcie bo słyszałem różne wersje.

Reklama

Galerie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Grecko-chrześcijańskie tropy pod Giewontem

Dom Pamięci w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem

Tu króluje rzeźba, "Jutrzenka", sala po prawej

Na osnowie czasu, czyli pół wieku Małgorzaty Kowalczyk

Agata Kowal w "Jutrzenkowej" Galerii ARTPARK

Okno pogodowe nad Morskim Okiem

Morskie Oko w komiksie

Po ślubowaniu i pasowaniu

Odkopywanie Zakopanego w Hyrnym

Pamiętają o Tischnerze, pamiętają o Szymanowskim

Szpulki w Jutrzence

Z Placu Niepodległości na podhalańskie drogi

Maciej Pinkwart i Kapela Hanki Wójcik w Kombinacie

Jak górali z Tatr wygnali, żeby stworzyć TPN

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

MOTORYZACJA | sprzedaż
Sprzedam Toyotę Rav4 , z niezawodnym silnikiem 2.0 benzyna , 151 KM, rocznik 2015. Auto z polskiego salonu. Dwa komplety opon, opony zimowe po jednym sezonie. Więcej info pod numerem telefonu. 880869664 telka.mirabelka@gmail.com
Tel.: 880869664
USŁUGI | budowlane
REMONTY, WYKOŃCZENIA, PŁYTKI, PANELE, MALOWANIE itp. OBRÓBKI BLACHARSKIE (balkony, tarasy, podbitki). 796 544 016.
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam POŁOWĘ DOMU W SPYTKOWICACH (piętro z tarasem). 608 35 83 95.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
USŁUGI | budowlane
WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, REMONTY, ZABUDOWY GK, ADAPTACJA PODDASZY. 660 079 941.
SPRZEDAŻ | różne
OPAŁ BUK. 660 079 941.
PRACA | dam
Sprzątanie apartamentów, pokojowa, Zatrudnie do sprzątania apartamentów w okolicy ul. Strążyskiej w Zakopanem (wskazane auto w celu dojechania do apartamentów). Praca na stałe, 3-4 dni w tygodniu (gdy są wyjazdy w weekendy również) w godzinach 9-15.. 609097999
Tel.: 609097999
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Zakopane centrum - MAŁY POKÓJ Z BALKONEM NA DŁUŻEJ - TANIO - 502 879 648.
MOTORYZACJA | sprzedaż
SKUTER ŚNIEŻNY POLARIS. 515 503 494.
PRACA | dam
Poszukujemy OSÓB DO OBSŁUGI KLIENTA w biurze Szkoły Narciarskiej na Polanie Szymoszkowej w Zakopanem! Praca sezonowa: grudzień - marzec. ZAKRES OBOWIĄZKÓW. - Obsługa klientów bieżących w biurze szkoły, - Obsługa e-maila i przyjmowanie rezerwacji telefonicznych, - Sprzedaż usług szkoły narciarskiej, - Rozliczanie lekcji oraz współpraca z instruktorami. WYMAGANIA: - Komunikatywność i cierpliwość, - Dobra organizacja pracy i umiejętność samodzielnego działania, - Umiejętność obsługi komputera, - Łatwość w nawiązywaniu kontaktów, - Zdolność do pracy przy kilku zadaniach jednocześnie, - Komunikatywna znajomość języka angielskiego. OFERUJEMY: - Pracę w przyjaznej, sportowej atmosferze, - Możliwość nauki i rozwoju w branży turystyczno-narciarskiej, - Zimowy sezon pełen dobrej energii i górskiego klimatu! OSOBY ZAINTERESOWANE prosimy o przesyłanie aplikacji na e-mail: szkola@szymoszkowa.pl lub kontakt telefoniczny: 734 011 011. CZEKAMY WŁAŚNIE NA CIEBIE!
MOTORYZACJA | sprzedaż
CITROEN JUMPER, r.p. 2013, cen do uzgodnienia - 604 102 804.
MOTORYZACJA | sprzedaż
VW TRANSPORTER, r.p. 2013, cena do uzgodnienia, 604 102 804.
USŁUGI | budowlane
FLIZOWANIE, REMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
USŁUGI | budowlane
KAMIENIARSTWO. 882080371.
MOTORYZACJA | inne
PELLET!!! W sprzedaży posiadamy pellet olczyk i barlinek w najlepszej cenie na Podhalu!!!. 607695394 romar.zakopane@wp.pl
Tel.: 607695394
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
PRACA | dam
PAPI SERVICE SP. Z O.O. ZATRUDNI KIEROWCÓW. WYMAGANE KAT. C+E ORAZ UPRAWNIENIA ADR. MOŻLIWE PRZESZKOLENIE ADR/TDT Z ZAKRESU PRZEWOZU PALIW PŁYNNYCH . TEL.602290555
PRACA | dam
Karczma "Czarci Jar" poszukuje osoby na stanowisko POMOC KUCHENNA. Tel. 602 366 750.
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO. Zakopane, bez zakwaterowania - 600 035 355.
PRACA | dam
Stacja Narciarska Polana Szymoszkowa zatrudni na sezon zimowy do pracy w gastronomii: PIZZERÓW, BARMANKI, BUFETOWE, POMOCE KUCHENNE, OSOBY NA ZMYWAK, OSOBY DO SPRZĄTANIA SALI. Kontakt osobisty pod nr tel.: 693 319 707
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Skupujemy nieruchomości za GOTÓWKĘ, PODHALE. 600404554
Tel.: 600404554
NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
Zarządzanie domkami i apartamentami na wynajem krótkoterminowy. 788 63 36 33 www.zarzadzanieapartamentami.info
Tel.: 788 63 36 33
WWW: www.zarzadzanieapartamentami.info
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.