2025-11-06 14:00:02

Tatry, Zakopane, Warszawa

Obchody 100-lecia Fundacji Zakłady Kórnickie w hołdzie człowiekowi, który obronił Morskie Oko

To dzięki niemu Morskie Oko pozostało w granicach Polski, a Tatry nie padły ofiarą rabunkowej gospodarki. Władysław Zamoyski - patriota, filantrop i obrońca narodowego dziedzictwa - przeszedł do historii jako człowiek, który potrafił połączyć upór z wizją. W 2025 roku, w setną rocznicę powołania Fundacji Zakłady Kórnickie, jego postać i dokonania znów stanęły w centrum uwagi.

W tym roku obchodzimy stulecie uchwalenia przez Sejm II Rzeczypospolitej ustawy powołującej do życia Fundację Zakłady Kórnickie – instytucję wyjątkową w dziejach Polski, której idea wyrasta z ducha ofiarności i patriotyzmu rodu Działyńskich i Zamoyskich. To właśnie Władysław Zamoyski, fundator i twórca jej misji, przekazał narodowi cały swój majątek – z Kórnikiem, Tatrzańskimi dobrami i Morskim Okiem na czele – z przekonaniem, że dobro wspólne jest obowiązkiem każdego obywatela.

Obchody stulecia Fundacji – hołd dla Zamoyskiego i jego dzieła

W październiku na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się uroczystość upamiętniająca jubileusz Fundacji Zakłady Kórnickie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli świata nauki, kultury, samorządów oraz licznych przyjaciół i partnerów Fundacji.

W programie znalazły się wystąpienia prof. dr. hab. Andrzeja B. Legockiego, prof. UAM dr. hab. Andrzeja Gulczyńskiego – Przewodniczącego Rady Kuratorów Fundacji – oraz prof. dr. hab. Michała Karońskiego. Mówcy przypomnieli, że dziedzictwo Zamoyskiego to nie tylko historia majątku kórnickiego, lecz także ogromny wkład w ochronę polskiej przyrody i zachowanie Tatr w ich naturalnym pięknie.

W uznaniu zasług Fundacji dla rozwoju regionu i wspierania kultury, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Wojciech Jankowiak wręczył Fundacji Zakłady Kórnickie Odznakę Honorową za Zasługi dla Rozwoju Województwa Wielkopolskiego. Wyróżnienie odebrał dr Dariusz Grzybek, prezes Zarządu Fundacji.

Uroczystość uświetnił recital sopranistki Marzeny Michałowskiej i pianistki Małgorzaty Sajny-Mataczyńskiej, a także prezentacja prac laureatów konkursu malarskiego „Echa przeszłości, wizje przyszłości”, zorganizowanego wspólnie z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu.

Władysław Zamoyski – człowiek, który obronił Morskie Oko

Historia Władysława Zamoyskiego to opowieść o pasji, konsekwencji i miłości do ojczyzny. Urodzony w 1853 roku w Paryżu, wychowany w duchu pracy organicznej, całe życie poświęcił Polsce – choć urodził się na emigracji. Związany z Wielkopolską i Kórnikiem, wykupywał zagrożone niemieckim wykupem majątki, inwestował w rozwój przemysłu i wspierał Bank Ziemski w Poznaniu.

W 1889 roku przeniósł swoją działalność w Tatry, gdzie nabył dobra zakopiańskie – ziemie dewastowane rabunkową wycinką lasów. Zatrzymał wyniszczającą gospodarkę, ustanowił straż leśną i rozpoczął zalesienia. W ten sposób położył fundament pod powstanie Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Jego najgłośniejszym dokonaniem był jednak proces o Morskie Oko – wieloletni spór graniczny z Królestwem Węgier, który w 1902 roku zakończył się zwycięstwem strony polskiej przed trybunałem w Grazu. To dzięki Zamoyskiemu Morskie Oko, ten klejnot Tatr, pozostało w granicach Polski. Ustalona wtedy granica obowiązuje do dziś. Jak podkreślają historycy, była to nie tylko sprawa prawna, ale symboliczna – walka o prawo Polaków do własnego krajobrazu i przyrody.

Wystawa „100 lat FZK. 200 lat sukcesu” – Morskie Oko jako symbol

Z okazji jubileuszu Fundacja Zakłady Kórnickie wspólnie z Muzeum Uniwersytetu Warszawskiego i Muzeum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przygotowała wystawę plenerową „100 lat FZK. 200 lat sukcesu”, otwartą 22 października na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie.

Ekspozycja ukazuje nie tylko historię powstania Fundacji, lecz także wyjątkowy wpływ jej założycieli na rozwój nauki i kultury w Polsce. Jedną z osi narracji stała się walka Zamoyskiego o Morskie Oko – ukazana jako metafora jego życia i myślenia o państwie.

Wystawa w symboliczny sposób łączy Kórnik i Tatry, pokazując, że idee Władysława Zamoyskiego, Tytusa i Jana Działyńskich pozostają aktualne – to wciąż inspiracja do działania i odpowiedzialności za wspólne dobro.

Tatry i Wielkopolska – współpraca, która łączy regiony

Fundację Zakłady Kórnickie i Powiat Tatrzański od lat łączy owocna współpraca. To wspólne inicjatywy edukacyjne, kulturalne i historyczne – wszystkie mające na celu zachowanie pamięci o Władysławie Zamoyskim i jego dziele. W wydarzeniu jubileuszowym w Warszawie wzięli udział m.in. Paweł Para, członek Zarządu Powiatu Tatrzańskiego, oraz Adam Zaleski, prezes Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Gniazdo w Zakopanem.

To właśnie te środowiska wspólnie z Fundacją upamiętniają hrabiego w Tatrach. W 2002 roku Fundacja współfinansowała budowę jego pomnika w Zakopanem oraz odsłonięcie tablicy pamiątkowej przy Morskim Oku. W ostatnich latach współpraca obejmowała m.in. obchody Roku Jadwigi i Władysława Zamoyskich, przybliżające Polakom ich dziedzictwo.

Dziedzictwo, które trwa

Jak podkreśla prof. UAM dr hab. Andrzej Gulczyński, Przewodniczący Rady Kuratorów Fundacji:

„Władysław Zamoyski przekazał narodowi nie tylko majątek, ale przede wszystkim wartości – odpowiedzialność, skromność i głębokie przekonanie, że dobro wspólne jest największym zobowiązaniem człowieka.”

Dziś, sto lat po powstaniu Fundacji Zakłady Kórnickie, jej działalność wciąż czerpie z tych wartości. Fundacja wspiera naukę, kulturę i rozwój społeczny, przyznaje stypendia, organizuje wydarzenia artystyczne i popularyzuje wiedzę o dziedzictwie narodowym.

Jak podkreśla dr Dariusz Grzybek, prezes zarządu Fundacji:

„Naszym zadaniem jest nie tylko pielęgnowanie pamięci, lecz przede wszystkim działanie – tak, aby wartości, które tworzyły Zakłady Kórnickie przed stu laty, wciąż inspirowały i kształtowały współczesną Polskę.”

Morskie Oko – jezioro, które mówi o Polsce

Dziś, gdy mijają dekady od słynnego procesu o Morskie Oko, jego historia brzmi wyjątkowo aktualnie. W czasach, gdy natura wymaga szczególnej troski, przykład Władysława Zamoyskiego przypomina, że patriotyzm to nie tylko walka o granice, lecz także troska o krajobraz i dziedzictwo przyrodnicze. Morskie Oko pozostaje symbolem jego uporu, wiary i służby narodowi – symbolem Polski, jaką chciał widzieć: odpowiedzialnej, mądrej i pięknej.

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

GT 2025-11-06 14:57:30

Może ktoś wie, kto i dlaczego przekazał mieszkańcom Waksmunda polanę Waksmundzką w Tatrach, proszę napiszcie bo słyszałem różne wersje.

Galerie

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
PRACA DLA TYNKARZA LUB BRYGADY NA TYNKI. 535 290 865.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.