Kiedyś rosły tu prastare lasy. Stąd wzięła się też nazwa Ciemne Smreczyny. Jak przypomina w swoim przewodniku nieodżałowany Józef Nyka, nazwę tę nadali Podhalanie. Miejsce to było jednym z ulubionych celów wycieczek zakopiańskiej śmietanki towarzyskiej.
Biwakował tu Tytus Chałubiński, a Stanisław Witkiewicz opisał wyprawę w „Na Przełęczy”. Malarz Leon Wyczółkowski w 1905 roku notował: „Byłem w Borze Ciemnosmreczyńskim, jestem oczarowany”. Natchnienia szukali tu poeci - Kasprowicz, Tetmajer, Jasnorzewska-Pawlikowska... Lista miłośników tego zakątka była długa.
Las, który zamilkł
Z prastarego boru, nienaruszonego ludzką ręką, niewiele dziś zostało. Nie został on jednak wycięty - jak wiele innych w Polsce czy na Słowacji. Tatrzańską puszczę w Ciemnych Smreczynach pokonał kornik, a dzieła zniszczenia dopełniły huraganowe wiatry.
Na szlaku z Podbańskiej przez Dolinę Koprową nad Ciemnosmreczyński Staw nie zobaczymy już niekończących się połaci świerkowego boru, ale miejscami las nadal robi ogromne wrażenie. Chwilami jednak trudno patrzeć na miejsca, gdzie bitwę ze świerkami wygrał kornik - sterczące kikuty dawnych olbrzymów budzą smutek i nostalgię.
Tu króluje cisza
To nadal rejon Tatr, w którym - jak w wierszu „Krzak dzikiej róży” - króluje cisza. To prawdziwa wyprawa: dojście nad Ciemnosmreczyński Staw czy na Przełęcz Zawory to 14 kilometrów w jedną stronę. Dziewięć kilometrów można pokonać na rowerach (trasa została niedawno wydłużona o kilometr), ale mimo to na tę wycieczkę wciąż decydują się tylko nieliczni - i dobrze.
Początek szlaku w Podbańskiej psuje jedynie ogromny, betonowy relikt poprzedniej epoki - hotel Permon. Powstał w latach 70., mniej więcej w tym samym czasie co zakopiański hotel Kasprowy, i - podobnie jak on - służył partyjnym dygnitarzom. Dziś działa nadal, oferując piękny widok na Krywań, choć do tatrzańskiego pejzażu pasuje mniej więcej tak, jak tankowiec do lodów Arktyki.
Samotność szlaku
Kiedy ruszymy w głąb Doliny Koprowej, „Permon” szybko zniknie nam z oczu i myśli. Idąc wcześnie rano, przez wiele kilometrów możemy nie spotkać nikogo. Nawet w sezonie to wciąż jedno z najcichszych miejsc w Tatrach.
Wśród pozostałości dawnego boru większe jest prawdopodobieństwo spotkania niedźwiedzia niż człowieka. Dlatego wędrowcy często noszą na szyi dzwoneczki, które ostrzegają tatrzańskich gospodarzy o zbliżającym się człowieku - by uniknąć niespodzianego spotkania.
Krzak dzikiej róży nad stawami
Gdy dotrzemy nad położone u stóp Wrót Chałubińskiego Ciemnosmreczyńskie Stawy, znowu otacza nas cisza. Nawet w szczycie wakacyjnego sezonu trudno tu spotkać więcej niż kilka osób. Zaledwie cztery kilometry dalej, po drugiej stronie granicy, tłumy szturmują brzegi Morskiego Oka - tu jednak panuje spokój.
Ciemnosmreczyński Staw Niżni jest trzecim co do wielkości w Tatrach Słowackich. W XVIII wieku sądzono, że ma połączenie z morzem - dlatego cesarska komisja naukowa wysłała tu Jakoba Bucholtza, by sprawdził, czy staw ma przypływy i odpływy.
Nad tym stawem warto się zatrzymać, otworzyć tomik i przeczytać wiersz Kasprowicza: „W ciemnosmreczyńskich skał zwaliska, Gdzie pawiookie drzemią stawy, Krzak dzikiej róży pąs swój krwawy Na plamy szarych złomów ciska…”.
Od czasu, gdy poeta pisał te słowa, niewiele się tu zmieniło. I niech tak zostanie.
Rok Kasprowicza
Warto pamiętać, że rok 2026 został ogłoszony Rokiem Kasprowicza. 1 sierpnia przyszłego roku minie sto lat od śmierci poety, którego słowa wciąż brzmią w tatrzańskiej ciszy.
Paweł Pełka
scyzoryk
2025-11-10 11:53:02
bez żadnych zachęt zrobiłem sobie wycieczkę koprową przez zawory,, cichą ,piękne kółeczko,spotkanych ludzi-4 osoby na trasie ponad 32 km,fajnie jest widzieć kasprowy-wierch od tyłu,cisza aż dzwoni
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
-
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
-
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
-
PRACA | dam
PRACA DLA TYNKARZA LUB BRYGADY NA TYNKI. 535 290 865.
-
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
-
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
-
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
-
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
-
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
-
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
-
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
-
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
-
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
-
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
-
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
-
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
-
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
-
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
-
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
-
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
-
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.