2025-12-12 10:00:08

Zakopane

Spod Giewontu szybko znikają stare kopciuchy, a o czarnym złocie nikt tu nie chce słyszeć

Czyste ciepło, czyli 800 nowych pieców zastąpiło stare kopciuchy w Zakopanem.

W ramach rządowego programu "Czyste Powietrze" oraz innych programów dotacyjnych ogółem w Zakopanem wymienionych zostało około 800 starych kotłowni na nowe, spełniające wyśrubowane normy dotyczące czystości emisji. - To tylko te piece i kotłownie o których wiemy, ponieważ właściciele w latach 2018- 2021 skorzystali z dotacji. Program jest kontynuowany, a oprócz tego Gmina Miasto Zakopane realizuje wciąż swój własny projekt dofinansowania wymiany starych kopciuchów na nowoczesne źródła energii. Mogą z niego skorzystać mieszkańcy Zakopanego, którzy złożą wniosek i spełnią kryteria - przypomina Jan Schwenk, naczelnik Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta Zakopane. Dodaje, że z miejskiej dotacji można uzyskać do 10 tysięcy złotych wsparcia przy wymianie starego źródła ogrzewania na piece piątej generacji i inne ekologiczne źródła ogrzewania. Przypomina, że wymiana kopciuchów postępuje pod Tatrami bardzo szybko, także ze względu na rozwój sieci geotermalnej i gazowniczej. Dlatego też na przestrzeni ostatnich lat obserwować można znaczną poprawę jakości powietrza w Stolicy Polskich Tatr.

Węgiel w odwrocie

Do niedawna do Zakopanego trzeba było sprowadzać setki wagonów "czarnego złota", które spalano każdej zimy w osiedlowych kotłowniach, szkołach, hotelach i pensjonatach. Goście i mieszkańcy narzekali na czarny smog i śmierdzące od węglowych wyziewów powietrze, ale cieszyły ich ciepłe kaloryfery. Dziś montują kotły na pellet, geotermalne wymienniki ciepła, ogniwa fotowoltaiczne, czy pompy ciepła. Nic dziwnego, że zainstalowane w wielu punktach miasta słupki pomiarowe świecą się przeważnie na zielono. Znak, że nasze płuca dostają powietrze bez większych zanieczyszczeń.

Według danych na koniec 2024 roku Geotermia Podhalańska miała 1 699 odbiorców. Wśród nich duże hotele, osiedla spółdzielcze i domy jednorodzinne. Firma dostarcza ciepło do obiektów w czterech gminach: Zakopane, Szaflary, Biały Dunajec i Poronin. Znaczna większość odbiorców mieszka w Zakopanem. W niektórych źródłach podaje się, że Geotermia pokrywa już ponad 40 % rynku ciepłowniczego w naszym mieście. Równolegle z rozbudową sieci w Zakopanem trwają prace nad wprowadzeniem geotermalnej magistrali do Nowego Targu, a także do Kościeliska.

Geotermia w natarciu

Zgodnie z publikacjami "PEC Geotermia Podhalańska S.A." sprzedaż zielonej energii z głębi ziemi stale rośnie. W ostatnich latach według danych poziom sprzedaży energii cieplnej z geotermii kształtował się następująco: w 2010 r. - 376 195GJ; w 2011 r. - 352 842 GJ; w 2012 r. - 383 738 GJ; w 2013 r. - 393 117 GJ; w 2014 r. - 361 634 GJ; w 2015 r. - 398 522 GJ; w 2016 r. - 421130 GJ. Dane te wyraźnie pokazują, że sprzedaż energii cieplnej pozyskiwanej ze źródeł geotermalnych na Podhalu rośnie rok po roku. Zainteresowanie tym rodzajem ciepła wśród odbiorców nie maleje. Krytycy przypominają, że nie jest to do końca zielona energia. Woda woda z głębi ziemi pozyskana w Bańskiej Niżnej jest przesyłana magistralą do Zakopanego. Ze względu na straty cieplne na tej trasie musi być podgrzewana w ciepłowni gazem lub olejem opałowym. Jednak jak informują władze Geotermii Podhalańskiej, znikomy procent pozyskanego ciepła uzależniony jest od gazowego czy olejowego dogrzewania. Dla przykładu, już w 2015 roku pozyskanie ciepła było na poziomie: z energii geotermalnej - 90%; z gazu - 10%; z oleju - 0%. Rok później ciepło z energii geotermalnej to już 91%, a z gazu 9%.

Tak czy inaczej - jeśli weźmiemy pod uwagę, że rocznie Zakopane ma około 400 tysięcy gigadżuli energii cieplnej pozyskanej ze źródeł geotermalnych (a liczba ta rośnie każdego roku wraz z rozwojem sieci ciepłowniczej) to oznacza, że do atmosfery nie trafi cała masa zanieczyszczeń. Bo żeby 400 tysięcy gigadżuli energii cieplnej uzyskać z węgla, trzeba by spalić w kotłach około 280 wagonów węgla. Przy założeniu, że jeden wagon węglarki mieści 60 ton "czarnego złota". Przy zakładanym zużyciu 400 tysięcy gigadżuli rocznie, przez 15 lat w Zakopanem przepuścić by trzeba przez kominy dym z 4200 wagonów węgla.

Coraz mniej pyłu

Projekty typu "Czyste Powietrze", wymiana pozaklasowych kotłowni na nowoczesne, niskoemisyjne, lub całkowite przejście ze spalania węgla, koksu, drewna czy pelletu na zasilanie geotermalne ma na celu poprawę jakości powietrza. Czy na przestrzeni ostatnich lat udało się to w Zakopanem osiągnąć? Wystarczy sprawdzić w raportach na rządowej stronie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. W zakładce "Bank danych pomiarowych" odnajdujemy "Szczegółowe informacje o stacji: Zakopane , ul. Sienkiewicza" i możemy sprawdzać pomiary danego roku, danego miesiąca i dnia. W rozbiciu na odczyty godzinowe lub dwudziestoczterogodzinne. - Najprościej porównać odczyty dotyczące stężenia pyłu zawieszonego PM10 - radzi Jan Schwenk - ten jeden czynnik da nam wyobrażenie jak kształtował się wzrost lub spadek zanieczyszczeń innymi groźnymi substancjami.

Można też sprawdzić wiele innych zanieczyszczeń, czyli ile wdychane danego dnia powietrze zawierało tlenku węgla, tlenku azotu, dwutlenku azotu, dwutlenku siarki. Są odczyty zawartości kadmu, ołowiu, benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM 10, są wskaźniki zawartości pyłu zawieszonego 2,5.

Idąc za radą naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska porównaliśmy stężenia pyłu zawieszonego PM10 na przestrzeni ostatnich kilkunastu lat. Dla przykładu w roku 2010 od stycznia do grudnia zanotowane minimalne stężenie wyniosło 5,71 ale już maksymalne sięgało 298,71, czyli blisko 300 mikrogramów. Średnia to 46,05 mikrogramów na metr sześcienny powietrza.

Zdrowsze płuca

W 2021 w skali roku od stycznia do grudnia stężenie pyłu zawieszonego mierzone w stacji pomiarowej przy ulicy Sienkiewicza sięgało od 4,48 mikrogramów na metr sześcienny do 110,48 mikrogramów. Średnia dobowa tego stężenia wyniosła nieco ponad 24. Czyli w porównaniu do 2010 - spadek prawie o połowę.

- Pamiętajmy, że dopuszczalne stężenie pyłu zawieszonego PM10 to 50 mikrogramów na metr sześcienny powietrza. Ważnym jest, ile mamy takich dni w roku z przekroczoną normą. Nie powinno ich być więcej niż 35 dni w roku - przypomina Jan Schwenk.

W 2024 odnotowane minimum wyniosło 6,17. Maksymalne stężenie osiągnęło 128,22, a średnia wyszła nieco ponad 21 mikrogramów na metr sześcienny powietrza.

Dane pomiarowe nie kłamią. Zestawiając odczyty sprzed lat z tym co stacje badawcze notują obecnie doskonale widać, że jakość powietrza w Zakopanem poprawia się z roku na rok. Przyczynia się do tego sukcesywna wymiana kopciuchów na nowoczesne źródła ogrzewania i stały rozwój sieci geotermalnej. A im bliżej Tatr, im wejdziemy wyżej, gdy zostawimy za sobą miasto z jego budynkami i drogami pełnymi samochodów, tym śmielej oddychać możemy pełną piersią.

Każdy z nas na bieżąco może sprawdzić stan powietrza w wybranej stacji badawczej na stronie: https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/archive/station_details/459

Rafał Gratkowski

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Gg 2025-12-14 03:41:00

Jak Pan Prezes kazał palę wszystko, tylko nie opony. Bo samochód sprzedałam 5 lat temu. i 5 lat temu doradca doradził mi, że gmina mi nie da 50 tysi na wymianę okien, instalacji, pieca itp. A poza tym sąsiedzi się nie zgodzili na doprowadzenie wody z nowego wodociągu na mój koszt. I to by było na tyle.

maszynka do głosowania 2025-12-13 22:14:28

Droga @Zyto, 18 grudnia 2025 r. (czwartek) od godz. 9.00 będzie sesja rady miasta Zakopane. Będą tam wszyscy bezradni których utrzymujemy, będzie 3 burmiszczuf po 20 tysięcy na łepka, będą kierownicy referatów, będą prezesi spółek miejskich i wszyscy celebryci chcący pokazać się i zabłysnąć. Niestety nie będzie prezesa Geotermii gdyż ma ważniejsze obowiązki w Gorlicach i Warszawie. Tym niemniej tak zacne zgromadzone grono na pewno zrobi wszystko "dla dobra mieszkańców". Możesz się jeszcze zapisać na punkt "wolne wnioski" i zabrać publicznie głos w tej sprawie domagając się od włodarzy konkretnych i pilnych działań na rzecz wsparcia mieszkańców w tej sprawie. No chyba że wolisz oficjalnie podziękować za kolejnego darmowego sylwestra na Równi dla gości lewych apartamentów. Twoja wola.
Na sesji będzie również kolanem przepychany budżet na 2026 rok i wodzireje przyjazne karpiom będą dużo krzyczeć, odbierać głos opozycyjnym radnym, pomijać wnioski formalne, obrażać i wyszydzać. Kto wie może nawet uda się w czasie sesji zorganizować jakąś konferencję prasową burmistrza i wodzireja chwalących się sprawną organizacją i sukcesami sypanymi z rękawa jak z armatki śnieżnej. Przecież trzeba z przytupem zaprosić gości do lewych apartamentów i na darmowego sylwestra.

Zyta 2025-12-13 12:34:03

Geotermia w Zakopanem dla wybrańców. Kiedy staraliśmy się o podłączenie do geotermii dostaliśmy odmowę (mamy to na piśmie), natomiast dwa domy przed nami Polak mieszkający w Szwecji a budujący w naszej uliczce pensjonat dostał zezwolenie. Tak dba się o stałych mieszkańców Zakopanego.

Prawy Sierpowy 2025-12-12 15:44:05

Żeby się przekonać jak "poprawiło" się powietrze wystarczy wieczorem na Pardałówce otworzyć okno.

gepard czester 2025-12-12 14:29:45

Szanowni Państwo i Szanowny Panie redaktorze proszę wpisać w jutupę: "#2/2025 - Bogusław Markocki i Mirosław Gajer. Czeka nas BLACKOUT - cz. 2." Zobaczycie jak wygląda gospodarka energetyczna w wolnej Polsce. Odcinek trwa 47 min ale warto obejrzeć bo jest lepszy od telewizyjnej papki. Np. do nadwyżki energii dopłacamy (MY Polacy)żeby ją sprzedać za granicą a jak nam prakuje, to słono płacimy za odkupno (MY Polkacy).

propaganda sukcesu 2025-12-12 14:09:14

Burmistrz zamiast zlecać pisanie laurek niech w końcu zacznie wspierać mieszkańców w walce z geotermią o przyłącza. Bo jak na razie przyłączają tylko deweloperów i księży. Ale pewnie on już ma a reszta go nie interesuje. Zakopane ma 10% udziałów w geotermii a burmistrz nic nie może. Tylko szopki jakieś z PKLem urządza gdzie nie ma absolutnie nic do powiedzenia.

Palacz 2025-12-12 13:28:54

Miasto tak pomaga w wymianie ogrzewania, że od 4-5lat 85% wniosków jest odrzucanych ! Pozdrowienia dla Pana "ekodoradce"

stały czytelnik 2025-12-12 13:25:07

,,Czarne złoto" i tak nas dotyczy bo fundujemy z podtków dotacje do górnictwa czyli utrzymujemy zarządy prezesów związkowców zusy dla tej zgrai nierobów , później są ci co fedrują im też 13 14 Barbórki kontyngenty- kwoty idą w miliardy

Kubas 2025-12-12 12:37:31

Do Białki i Bukowiny jakoś się ta geotermia nie spieszy, a szkoda.

goral4102 2025-12-12 11:02:16

Geotermia w natarciu? Niech szanowny redaktor przejdzie się tamże i spyta o możliwość podłączenia jakiegoś obiektu np, domu jednorodzinnego. Jedyna odpowiedź jaką usłyszy to cyt. "nie podłączamy nowych inwestycji, obsługujemy tylko te już przyłączone do sieci".

Galerie

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Grecko-chrześcijańskie tropy pod Giewontem

Dom Pamięci w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem

Tu króluje rzeźba, "Jutrzenka", sala po prawej

Na osnowie czasu, czyli pół wieku Małgorzaty Kowalczyk

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

PRACA | dam
Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupie pilnie działki budowlane w Kościelisku , Zakopane mogą być z budynkami tel 660797241.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
MOTORYZACJA | sprzedaż
MERCEDES. 698 572 263.
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupię DOM do remontu. 789 321 805.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia DOM - okolice Nowego Targu. 791 931 320.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
WIZY USA, WYJAZDY, ZIELONA KARTA. 501 809 644
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
PRACA | dam
Przyjmę do pracy kucharza/pomoc kuchenną w restauracji w Dolinie Kościeliskiej.. 723 997 045 harnas@harnas.eu
Tel.: 723
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709
ANTYKI
Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI DO KROJENIA I PAKOWANIA PIECZYWA. 602 759 709
USŁUGI | inne
ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
PRACA | dam
Praca na krojeniu - pakowaniu pieczywa Piekarnia Łapsze N. 601-086-310
Tel.: 601
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
BIZNES
DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908.
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
Tel.: 668
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.