Polecamy
Pochwal się swoim dzidziusiem w Tygodniku Podhalańskim. dzieci@24tp.pl tel. 182000000

Reklama

2021-04-10 10:00:00

Archiwum

Gorce ryczą

Zasady rykowiska są proste: im młodszy byk, tym głośniej ryczy. Chodzi o to, żeby wkurzyć starszego kolegę, a przy odrobinie szczęścia - odbić zgredowi "dziewczynę". Tylko rogów nikt już nikomu przyprawiać nie musi.

Dwa hałaśliwe chłysty po drugiej stronie doliny nie dają odetchnąć krtaniom. Ryczą zawzięcie, jakby się chciały nawzajem przekrzyczeć. Stary, stadny byk odpowiada im z rzadka, gdzieś spod Turbacza. Po „naszej” stronie Olszowego Potoku panuje grobowa cisza. To wcale nie oznacza, że trafiliśmy na jakieś odludzie, a właściwie… „odjelenie”. – Proszę spojrzeć, jak nam jelenie las „pielęgnują” – zauważa z przekąsem Janusz Tomasiewicz, dyrektor Gorczańskiego Parku Narodowego. Wskazuje na grupy kompletnie ogołoconych z gałązek i kory młodych jodełek. Od miejsca jeleniego „popasu” prowadzi wyraźny sznurek tropów. Łańcuszek odbitych głęboko w ziemi racic wiedzie wprost do śródleśnej kałuży – babrzyska, miejsca, gdzie jelenie zażywają kąpieli. Woda w bajorku zmącona – byki korzystały z łazienki niedawno, zapewne przed świtem. Ściółka wokół dosłownie zryta jelenimi nogami (badylami). Ślady krzyżują się i rozchodzą w różnych kierunkach. W dodatku ten ciężki, duszący zapach piżma. Wydzielina jelenich gruczołów zmieszana z wonią błota, moczu, nasienia i ekskrementów może być perfumerią jedynie dla zapaleńców: leśników i myśliwych. Dla niewtajemniczonego turysty zapach rykowiska jest niewyobrażalnym wręcz smrodem. Obserwując ślady jeleniej obecności aż trudno uwierzyć, że dolina Olszowego Potoku wcale nie jest rejonem Gorców, gdzie odbywają się „najmocniejsze” gody jeleni – rykowisko. Na zboczu po drugiej stronie porykuje teraz pięć rogatych samców.

W dolinie tuż pod nami jakieś zamieszanie. Nieporadne „kozie” beczenie zupełnie nie przypomina dotychczasowego repertuaru. – To jakiś młody samiec. Dopiero uczy się ryczeć – instruuje Tomasiewicz, wyjaśniając, że „chłyst” lub „kibic” to fachowa nazwa młodzika. Ruszamy w górę. Przed nami polana Średnie. Także stamtąd dobiega stłumione ryczenie. Szanse na podejście byka są raczej znikome. Suche bukowe liście przykrywające gęstym kobiercem dno lasu trzeszczą pod butami jak nieszczęście. Z mozołem wdrapujemy się na niewielki skalisty grzbiet. Gdy już go osiągamy – jakieś sto metrów wyżej daje się słyszeć głośny tętent. Między rzadkimi bukami, w poprzek zbocza sunie jeleń. Jeden rzut wprawionego oka wystarczy, by określić, że zmyka przed nami chuderlawy czterolatek z uwstecznionym porożem. Typowy obraz rozdartego „chłysta”, właśnie odwraca się w naszą stronę. Pobekuje z wyraźnym wyrzutem, a przy okazji – informuje cały las o obecności intruzów. Jesteśmy spaleni. Plany obserwacji na polanie Średnie zrujnował nadpobudliwy „kibic”. Pozostaje odwrócić się na pięcie, i ruszać grzecznie do domu. Ratunek przychodzi w ostatniej chwili. Z samego dna doliny dobiega urywane ryczenie jeszcze jednego samca.

Byk odzywa się rzadko. Bez wątpienia to stary, bardzo ostrożny osobnik. Nie ma szans, żeby go podejść po trzeszczącej ściółce. Dziś jednak szczęście nam sprzyja. Jeleń sam się zbliża. Wyraźnie słychać trzask łamiących się pod jego ciężarem gałęzi. Zwierzę rośnie w oczach. Widać długą, czarną grzywę pokrywającą mocny kark. Na łbie ogromny wieniec. Każda z prawie czarnych tyk zakończona koroną z trzema odnogami. Zwierz mija nas i wyraźnie przyspiesza. Nie zachowywaliśmy się wystarczająco cicho? A może akurat wiatr „zakręcił”, zdradzając jeleniowi naszą kryjówkę. Byk bez wysiłku sunie po stromym zboczu i wkrótce znika w młodniku. Dziwne, że tak mocnemu osobnikowi nie towarzyszy stado samic – łań. Zagadki samotnika nie potrafi wyjaśnić nawet dyrektor GPN.

– W Gorcach żyje kilkaset jeleni. W tak licznym gronie zdarzają się różne oryginały – kwituje wzruszeniem ramion Janusz Tomasiewicz. Przyznaje, że tak sporej gromadki wielkich roślinożerców gorczańskie lasy nie mogą wyżywić bez uszczerbku dla drzewostanów. Jelenie pożerają pędy wierzchołkowe młodych jodełek, odzierają z kory starsze drzewka. A co najgorsze – właściwie nie ma sposobu, żeby je powstrzymać. Wilk – jedyny z żyjących w Gorcach naturalnych wrogów jeleni sam jest w poważnych opałach. Systematycznie go ubywa. Odstrzał roślinożerców park traktuje jak ostateczność. – Jelenie znajdują w tej części gór spokój, dobre pożywienie. Dlatego ciągną do nas ze wszystkich stron – podkreśla pogodzony z losem dyrektor parku narodowego.
Rykowisko: Okres godowy jeleni trwa od połowy września do połowy października. W tym czasie jelenie samce (byki) wydają charakterystyczne odgłosy przypominające ryczenie, postękiwanie, beczenie. Podczas godów stadne byki otacza grupa samic (łań). W okolicy błąkają się także samotne, młode i słabsze samce tzw.: „kibice” lub „chłysty”. Rykowisko to także nazwa miejsca, w którym odbywają się jelenie zaloty.
Marek Kalinowski
Tygodnik Podhalański 40/2007

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    OWCZARKI PODHALAŃSKIE TEL. 788-552-449
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ, POMOC KELNERSKĄ. Praca stała. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ, POMOC KELNERSKĄ na sezon letni. 601 533 566, 18 20 64 305
  • USŁUGI | budowlane
    ŁAZIENKI kompleksowo. 796 544 016.
  • PRACA | dam
    CENTRALNY OŚRODEK SPORTU - OŚRODEK PRZYGOTOWAŃ OLIMPIJSKICH w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ (KELNERA) oraz POMOC KUCHENNĄ. Tel.: 725300095. E-mail: sekretariat.zakopane@cos.pl
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni KUCHARKĘ. Praca co drugi dzień. 666378357
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Zakopane, Krupówki - WYNAJEM DŁUGOTERMINOWY: MIESZKANIE 2-pokojowe - 507 406 516
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Zakopane, Krupówki - WYNAJEM DŁUGOTERMINOWY: POKOJE 1 i 2-OSOBOWE Z ŁAZIENKAMI - 507406516
  • PRACA | dam
    Zatrudnię piekarza lub osobę do przyuczenia. Piekarnia Raba Wyżna. 602151357 881933550marcin.talaga@gmail.com
    Tel.: 602151357
  • PRACA | dam
    Zatrudnię INFORMATYKA. 505 429 375.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM - JABŁONKA CENTRUM. 605 306 294.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ KAT. C. 603 656 796.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ KAT. T ( NA BECZKOWÓZ). 603 656 796.
  • PRACA | dam
    Księstwo Góralskie poszukuje pracowników na stanowiska: manager, kucharz, cukiernik, kelner, barman, sushi man. Szukamy ludzi młodych, pozytywnie nastawionych do pracy i życia. Oferujemy stałą prace oraz pewne wynagrodzenie. 602111144 rekrutacja@ksiestwogoralskie.pl
    Tel.: 602111144
  • PRACA | dam
    Restauracja Giewont w Kościelisku zatrudni na stanowisko: POMOC KUCHENNA, PANI SPRZĄTAJĄCA oraz KELNERZY. CV proszę przesyłać na adres: biuro@restaurantgiewont.com informacje pod nr 506161252.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Kościelisku zatrudni na umowę o pracę KELNERKĘ lub KELNERA. Warunki do omówienia na miejscu. Telefon kontaktowy 605 277 662.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ ARCHITEKTA, niezbędna znajomość Archicada i dyspozycyjność. Tel. 601 544 244
  • PRACA | dam
    Kierowca CE w ruchu międzynarodowym, wysokie wynagrodzenie , wiecej informacji telefonicznie 603 792 895.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-05-12 12:25 Alergiczna reakcja na ukąszenie osy w Tatrach 2021-05-12 12:15 Podhalański Szpital Protestacyjny 2021-05-12 11:30 Protest pielęgniarek. To nie łóżka leczą pacjentów! (WIDEO) 1 2021-05-12 10:58 Nieco więcej nowych zakażeń 2 2021-05-12 10:41 Kobieta zaatakowana nożem. Dwie osoby zatrzymane 2021-05-12 10:00 Nadwrażliwi 2021-05-12 09:00 Kolejny piękny poranek, ale później burze 2021-05-12 08:00 Ulica Świętej Doroty doczeka się remontu 2021-05-11 22:00 W ZAKOPANEM POWSTAJE PIERWSZY W POLSCE SALON FIRMOWY MARKI DYNAFIT 2021-05-11 21:00 Fatum nad wodnym placem 2 2021-05-11 20:30 Nie zatrzymał się do policyjnej kontroli. Miał powód 4 2021-05-11 20:25 Pierwsze foty po zjeździe Andrzeja Bargiela i Jędrka Baranowskiego z Laila Peak 4 2021-05-11 20:02 Pożar którego nie było czyli nie ma bacówki bez dymu 1 2021-05-11 20:00 Słodki smak marzeń. Konkurs dla czytelników 2021-05-11 19:59 Kondolencje dla znanego skoczka narciarskiego 2021-05-11 19:38 Bomba w Urzędzie miasta w Zakopanem 4 2021-05-11 19:15 W wakacje jeszcze tu nie zaparkujemy 2021-05-11 18:10 Interwencja policji na Ogrodowej 2021-05-11 17:44 Gdy pytacie ile śniegu leży jeszcze w Tatrach (ZDJĘCIA) 2021-05-11 17:00 Śliwowica się poleje do kanału 5 2021-05-11 16:57 Ser na ciepło - smaczny pomysł na grilla 2021-05-11 16:55 Rozwiń muzyczną pasję 2021-05-11 16:15 I posprzątane 3 2021-05-11 16:15 Moja mama jest wspaniała 2021-05-11 15:30 Dorwać crossowca 3 2021-05-11 14:45 W kolejce do kolejki 1 2021-05-11 14:14 Ratownicy TOPR znowu w akcji 2021-05-11 14:00 Latający GOPR 2021-05-11 13:15 Z zimy przeszliśmy prosto do lata 1 2021-05-11 12:30 Nowa droga do cmentarza 2021-05-11 11:30 Mostu nie będzie 5 2021-05-11 10:40 Sprzątamy Podhale z Tatrzańskim Parkiem Narodowym (WIDEO) 3 2021-05-11 10:00 Fuzja góralskich smaków 2021-05-11 09:00 Tatrzańska Baśń. Tak powstaje scenografia 2021-05-11 08:32 Piękny poranek na Przełęczy Kondrackiej (WIDEO, ZDJĘCIA) 2 2021-05-11 08:00 Lekkoatletyczne zawody dla niepełnosprawnych 2 2021-05-10 22:15 Szybowce, kozice, ptaki, raki i inne zwierzaki 2021-05-10 21:46 Rysy, odpryski i liszaje na twarzach zasłużonych 8 2021-05-10 21:26 Ośnieżone szczyty widziane z Pienin 2 2021-05-10 20:45 Witamy rowerzystów 2 2021-05-10 20:22 Pocztówka z widokiem (WIDEO) 2021-05-10 19:59 Najciemniej pod latarnią ... 2 2021-05-10 19:19 Uważaj, możesz złamać nogę 3 2021-05-10 19:00 Wiosenna akcja szczepiena lisów przeciwko wściekliźnie 1 2021-05-10 18:15 Zwijanie oddziału covidowego w Nowym Targu 4 2021-05-10 17:51 Pani za kierownicą i jej 3,5 promila we krwi 4 2021-05-10 17:30 Bo wyłączymy prąd - oszuści podszywają się pod energetyków 1 2021-05-10 16:57 Znika pandemiczne zamknięcie 2021-05-10 16:45 Pijany poszkodowany 2021-05-10 16:15 Korkują się również dolne Aleje 3 Maja 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-05-12 12:26 1. Niekończące się pasmo sukcesów. Tak trzymać. Czekam z niecierpliwością, aż wreszcie unieważnią wybory. 2021-05-12 11:58 2. A gdzie pięknie pachnąca dyrekcja szpitala? Przedstawiciele rady społecznej? Starosta "jest pięknie"? Sołtys? Jagna? Piczura? Kidawa? Jak tam się trzyma ta dykta i karton, fikcyjne świadczenie usług medycznych, łóżka kowidowe dały zarobić na premie? A oddział położniczy? Już nie ma o czym gadać, co nie? Pieniążki już przytulone. 2021-05-12 11:49 3. Wreszcie odezwał się ktoś kompetentny. I od razu oczywiście oburzony krytyką. "O, wy­pra­szam to so­bie! Jak to? Ja nic nie ro­bię?". Jakoś nie dotarłem do informacji, jakoby urząd miasta organizował sprzątanie rękami urzędników. A informacji o takich akcjach organizowanych przez różne instytucje, stowarzyszenia, organizacje jest na pęczki. Jak już mowa o "sprzątaniu świata" i urzędnikach, to czy szanowny raczył odwiedzić przytorowe wysypisko z tego artykułu https://24tp.pl/n/81071 czy poczekamy aż zarośnie krzakami...? Ale nie chodziło mi o taką akcję urzędników dla picu pod publiczkę - choć mogłaby ocieplić wizerunek urzędnika. Chodziło mi raczej o brak działań w celu ukrócenia śmieciarzy. Może "sprzątający urzędnik" pochwali się ile w tamtym roku wystawiono kar za zaśmiecanie środowiska? Ile dokonano kontroli nielegalnie wynajmowanych lokali niepłacących za odbiór śmieci? Ile deklaracji zweryfikowano? A straż miejska to ile wystawiła mandatów choćby za zaśmiecanie chodnika? Dopóki nie zaczniecie surowo karać śmieciarzy, dopóty takie akcje będą na porządku dziennym. A będzie ich coraz więcej bo zamiast uszczelniać system, podnosicie stawki za śmieci co powoduje że uczciwie płacący są robieni w balona i coraz częściej się buntują. Ile można patrzeć jak sąsiad pali śmieci lub wywozi do lasu a samemu ponosić coraz większe koszty za śmieci. Dalsze ignorowanie zaniedbań doprowadzi do katastrofy środowiskowej. Tym bardziej że skończył się sezon grzewczy i ludzie przestali palić śmieci więc będą je wywozić do lasu lub podrzucać do miejskich koszy (tego też jakoś nikt nie zamierza ukrócić a wystarczy przejrzeć miejski monitoring i spisać numery rejestracyjne). Ostatnio zaniechano również odbioru od mieszkańców odpadów niebezpiecznych - to również wygląda jak zaproszenie do wywożenia do lasu. Jedyne co potrafiliście zrobić, nie wstając ze stołków, to podniesienie stawek - co też jest strzałem w kolano i już powoduje zwiększony wysyp leśnych śmieci. Mówiąc krótko, oburzony urzędniku, okazjonalnym sprzątaniem z wolontariuszami nie odkupisz wieloletnich zaniedbań i braku spójnej polityki gospodarowania odpadami (dlaczego jeszcze nie ma planów dogadania się z gminami podhalańskimi w celu zbudowania spalarni...?). Dlatego sugeruję uprzejmie byście się wzięli wreszcie do uczciwej pracy i zaczęli surowo karać śmieciarzy lub przynajmniej zaczęli egzekwować istniejące przepisy. Bo jak nie to co tydzień będziecie dymać z tymi workami po krzakach i zaroślach. I proszę się nie oburzać na krytykę mieszkańców tylko pracować tak by nie było podstaw do pretensji. 2021-05-12 11:33 4. Kolega syna zdrowy 20letni chłop, drugi dzień leży w gorączce po pierwszej dawce. Coś mi się zdaje, że EMA dała ciała w UE. Czas na powrót do krajowych agencji leków. Ciekawe bo nikt nie pisze jak jest po rosyjskich i chińskich szczepionkach? 2021-05-12 11:24 5. Idzie zmiana pogody - halny , to kretynów nosi 2021-05-12 11:20 6. Pierniczyć planową pandemię strachu - Obajtek odrabia miliardowe straty ,paliwo na stacjach Orlenu chrzczone - uważajcie 2021-05-12 09:55 7. A mogli przerobić na płyn do dezynfekcji... gardła :) I byłoby legalnie 2021-05-12 09:53 8. Tylko opla mu zostawcie, żeby miał czym po flaszkę podjechać. Nie bądźcie bezduszni. 2021-05-12 09:51 9. @babcia A gdzie foty i filmiki z tego wejścia? :) 2021-05-12 09:28 10. @sp: Lepiej by było samemu przesunąć się w jakieś, najlepiej ciemne i ustronne/niedostępnemiejsce, a nie pieprzyć głupot. Tyle w temacie ad. treści zamieszcz. p/"sp"!
2021-05-06 10:16 1. Czy wszystkie 3 budynki zapaliły się w tym samym czasie ? 2021-05-05 11:09 2. Chwała osobom, które dokonały tego dzieła. Kulturę narodu poznajemy również po tym, jak obchodzi się on z przeszłymi pokoleniami dawnych mieszkańców, w tym wypadku polskich Żydów, stanowiących niegdyś jedną z najliczniejszych mniejszości narodowych w zarówno I jak i II Rzeczypospolitej. Inicjatywa ta świadczy o ludzkiej wrażliwości i humanizmie, sprzyja pojednaniu między narodami i umacnia ekumenizm, przełamuje niedobre stereotypy i opinie. Należy tą inicjatywę wesprzeć! 2021-05-04 18:21 3. znowu przypadkowo się zapaliło.......taki fajny plac.... 2021-04-28 11:38 4. wiktoria o którym spośród tysięcy wymyślonych przez homo sapiens...?! chyba że nie jesteś homo sapiens..... 2021-04-26 07:38 5. Napisałem to, żeby zwrócić uwagę na niepoważne zachowanie rządzących. To do nich skieruj swoje zalecenia żeby dziękowali swojemu Bogu za zdrowie, albo raczej żeby prosili go o rozum. 2021-04-24 12:58 6. Po co te teatrzyki za nasze pieniądze? Przyjechał autem za nasze, kierowca i ochrona za nasze, budowa za nasze... Przyjeżdża i mówi, że jest fajnie i będzie lepiej kiedyś tam. Jak chce odwiedzać to za swoje i prywatnie. Każdy polityk to prostytutka... Zrobi i powie wszystko za pieniądze. 2021-04-22 13:31 7. @Yhm ty człowieku słyszysz się , dziękuj swojemu Bogu że ci nic nie dolega że jesteś zdrowe 2021-04-20 14:16 8. W sumie to jak powstanie hala lodowa to może się okazać przydatna, w końcu stadiony przerabiają na szpitale to z takiej hali będzie można zrobić kostnicę. Inwestycja na czasie w wykonaniu PiS. 2021-04-19 19:41 9. A nie podał kiedy otworzą muzea ? 2021-04-19 09:50 10. Po co tyle zdjęć? Ktoś nie wie jak wygląda Tablet w masce?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Bojcorka

FILMY TP

Album TP